Сезім ағзаларына әсер ететін объективті шынайы заттар мен құбылыстардың толықтай бейнесі аталады:

Бас мидың маңдай және самай бөліктерінің атрофиясынан есі аздық дамиды. Әлсіздік, эйфория, сөйлеу бұзылыстарымен сипатталатын ауру түрі:

Атрофиялық процес ми қыртысының самай төбе аймақтарында. Уайымшылдық, көңіл күйдің төмендеуі, аграфия афазиямен сипатталатын ауру түрі:

Атрофиялық процес ми қыртысының самай төбе аймақтарында, мишық және қыртыс асты ядроларда байқалады. 6 ай ішінде есі аздық дамиды. Ауру түрі:

Атрофия маңдай бөлікте гиперкинездер, интеллелектің төмендеуі, депрессия, ашуланшақтық, суйцидтік ойлар байқалады:

Жүре пайда болған есі аздық, ақыл ойдың тұрақты төмендеуімен сипатталатын ауру түрі:

Науқас 76 жаста, ағаш ұстасы. Соңғы 3 жылда туыстары оның сандарды, адам есімдерін, күндерді ұмытатынын байқаған. Өзінің құрал-саймандарын тығып, қайда қойғанын ұмытады. 50 жыл бірге тұрған әйелінің, балаларының, есімдерін қиындықпен еске алады. Осы әрекеттеріне сенбей, өзінің есте сақтау қабілеті жақсы екенін айтты. Ауруханада бірнеше ай бола тұра «кеше мен үйде болдым, қонақтар күттім»,-деп айтады. Айтарлық неврологиялық бұзылыстары жоқ. Болжам диагноз:      

Науқас 42 жаста, гипертония. Өткен өмірдегі оқиғаларды есінде жақсы сақтаған, соңғы 2-3 жылда болған оқиғалар нашар сақталған. Қазіргі болған жайытты қиын есінде сақтайды. Балалар туралы фильм көргенде жылайды. Әңгімелескенде себепсіз жылап отырып күле салады, мейірімді күйден қатерлі күйге ауысып кетеді. өмірлік қиындықтарға тез беріледі, жақындары мен туыстарымен ақылдасады. Күнделікті жұмысты нашар істей бастаған көп қателеседі, ескертуге критикалы қарайды, қателіктерін түзеткісі келеді:

Инволюциялық сандырақтық психоздардың психопатологиялық құрылымына кіреді: