wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

QH 7(6) grade #43-45

Total questions: 62

Worksheet time: 31mins

Name
Class
Date
1.

Қасым хан туралы «Даланың нағыз ұлы ретінде үлкенді сыйлау дәстүрін ұстанған Қасым сұлтан бастапқыда Бұрындық ханға барлық жағынан бағынды» деп жазған тарихшы:

a)

Шах Махмұд Шорас

b)

Әбілғазы Баһадүр

c)

Қадырғали Жалайыр

d)

Мұхаммед Хайдар Дулати

2.

«Қасым хан Жошы ханнан кейін ешкім жете алмаған бүкіл Дешті Қыпшақтағы қуатты әміршіге айналып, даңқы мен құдіреті артты» деп жазылған:

a)

«Тарих-и-Рашиди»

b)

«Түрік шежіресі»

c)

«Жылнамалар жинағы»

d)

«Шыңғыснама»

3.

1511 жылдан бастап ХІХ ғасырда хандық билік жойылғанға дейін Қазақ даласындағы билікті қолдарында ұстаған:

a)

Әмір Темір ұрпақтары

b)

Әбілқайыр хан ұрпақтары

c)

Керей хан ұрпақтары

d)

Жәнібек хан ұрпақтары

4.

Қазақ әскерлерінің Сайрам қаласына келіп, қала билеушісінің қаланы ұрыссыз берген жылы:

a)

1510 ж

b)

1513 ж

c)

1511 ж

d)

1520 ж

5.

Қасым ханның ықпалын күшейткен аумағы:

a)

Мауараннахр

b)

Батыс Жетісу, Оңтүстік Қазақстан

c)

Алтай аумағы

d)

Жайық, Еділ өзені бойы

6.

Қасым хан өзінің сыртқы саясатында зор мән берген мемлекеті:

a)

Моғолстан

b)

Темір мемлекеті

c)

Ноғай Ордасы

d)

Сібір хандығы

7.

Қасымның белсенді әрекеттері нәтижесінде ноғай мырзалары көшіп кетуге мәжбүр болған аймақ:

a)

Жайықтан ары Еділге қарай

b)

Ертістен ары Енисейге дейін

c)

Алтайдан ары Монғол даласына қарай

d)

Еділден ары Донға қарай

8.

Маңғыт жүртының бір бөлігі қазақ хандарының қол астына өткен соң, Қасым Қазақ хандығының аумағын батысында қай өзеннің арғы (оң) бетіне дейін жеткізді?

a)

Еділдің арғы бетіне дейін

b)

Жайықтың арғы бетіне дейін

c)

Тобылдың арғы бетіне дейін

d)

Ертістің арғы бетіне дейін

9.

Қасым ханның тұсында Қазақ хандығының құрамына қосылып, қазақ ханымен одақ құруға ұмтылған мемлекет:

a)

Тура өзені бойындағы Сібір хандығы мен Сібір хандары

b)

Москва өзені бойындағы Мәскеу княздығы мен Мәскеу княздері

c)

Жетісудағы Моғолстан мен Моғол хандары

d)

Шығыс Түркістандағы Жоңғар хандығы мен Жоңғар қоңтайшылары

10.

Қасым хан тұсындағы Қазақ хандығының оңтүстіктегі шекарасы

a)

Ертіс өзені бойында

b)

Жайық өзені бойында

c)

Сырдарияның сол жағалауы, Жетісудың біраз бөлігі

d)

Тобыл мен Есіл өзендерінің аралығында

11.

Қасым хан тұсындағы Қазақ хандығының Батыстағы шекарасы жетті:

a)

Тарбағатай өлкесіне

b)

Орал тауларына

c)

Жайықтың арғы (оң жағасы) бетіне

d)

Мерв қаласына

12.

Қасым хан тұсындағы Қазақ хандығының солтүстік-шығыстағы шекарасы жетті

a)

Жайық өзеніне

b)

Сырдария өзеніне

c)

Тобыл өзеніне

d)

Ертіс өзеніне

13.

Қасым ханның Қазақ хандығы аумағын кеңейту мәселесін қарулы күреспен де, саяси жолмен де шешкенін дәлелдеген дипломатиялық құжаттар сақталған ел:

a)

Монғолия

b)

Өзбекстан

c)

Иран

d)

Ресей

14.

Мәскеу мемлекетімен алғашқы байланыстар орнатқан қазақ ханы:

a)

Бұрындық

b)

Тәуекел

c)

Қасым

d)

Тәуке

15.

Қазақтар тұңғыш рет Батыс Еуропаға белгілі болып, XVI ғасырдың І жартысындағы қазақтар туралы неміс дипломаты жазған кездегі қазақ ханы болған:

a)

Жәнібек

b)

Қасым

c)

Керей

d)

Бұрындық

16.

М.Х.Дулати жазуынша Қасым ханның тұсындағы әскер және халық саны:

a)

Әскер саны 500 мың, халық саны 200 мың

b)

Әскер саны 1 млн, халық саны 500 мың

c)

Әскер саны 300 мың, халық саны 1 млн

d)

Әскер саны 100 мың, халық саны 2 млн

17.

«Мемлекетті нығайту үшін Қасым заң шығарды. Бұл құқық жинағы бес негізгі бөлімнен тұрады:

1. Мүліктік заң. Оған жер, мал және мүлік дауларын шешу ережелері енді.

2. Қылмыстық заң. Мұнда қылмыстық істің түрлері мен оларға байланысты жазалар қарастырылды.

3. Әскери заң. Дала тұрғындарының соғыс кезінде әскер жасақтау жөніндегі міндеткерліктері, әскери міндет, жасақ құру қағидалары, әскери олжаны бөлу тәртібі айтылды.

4. Елшілік салт ережесі. Бұл бөлімде халықаралық құқық, елші этикеті қарастырылды.

5. Жұртшылық заңы. Бұл бөлім өзара көмекке, сондай-ақ мейрамдарды ұйымдастыру ережелері мен сарай тәртібіне арналды»

Мәтінде сипатталған Қасым ханның заңдар жинағының атауы:

a)

«Ескі жол»

b)

«Қасқа жол»

c)

«Жасақ»

d)

«Жарғы»

18.

Мұхаммел Хайдардың деректеріне сәйкес 1518 жылы Қасым ханның дүние салып, жерленген қаласы:

a)

Түркістан

b)

Сауран

c)

Сайрам

d)

Сарайшық

19.

«Қасым бекзат адам. XVI ғасырдың басындағы Орталық Азия тарихшылары жазғандай: «Қазақ билеушілері Сауранды басып алып, Шайбани ханның інісі Махмұт сұлтанды отбасымен бірге қолға түсірді. Керейдің ұлы оған бұрыннан жау болу себепті, оны өлтіруге бұйырды. Бірақ Қасым ол шешіммен келіспеді. Ол тұтқынды өлтіру туралы ниетінен қайтып қана қоймай, тіпті Махмұт сұлтанды босатып жіберді» Қазақ сұлтанының бұл әрекеті Шайбани хан тарихнамашыларын таңғалдырды, олар Қасымның кеңпейілділігін лайықты бағалады.

Мәтінге сүйеніп, Қасым сұлтанның шешімімен келіспеген ханды көрсетіңіз:

a)

Бұрындық

b)

Мұхаммед Шайбани

c)

Жәнібек

d)

Хақназар

20.

Қасым хан туралы жоғары пікір білдірген замандастары:

a)

Қадырғали Жалайыр, Әбілғазы Баһадүр

b)

Рашид ад-Дин, Өтеміс қажы

c)

Ибн Рузбихан, Бабыр

d)

Махмұд ибн Уәли, Бабыр

21.

Мұхаммед Хайдар деректеріне сәйкес, Қасым ханнан кейін таққа отырған хан мен оның хандық құрған уақыты:

a)

Тахир (1523-1532)

b)

Бұйдаш (1532-1537)

c)

Мамаш (1518-1822)

d)

Хақназар (1538-1580)

22.

XVI ғасырдың 20-30 жылдары таққа отырған Жәнібектің ұрпақтары:

a)

Тәуекел

b)

Жәңгір

c)

Мамаш

d)

Тахир

e)

Бұйдаш

23.

Қазақ хандығының әлсіреуі жағдайында қазақ билеушілеріне қарсы одақтасқан:

a)

Сібір ханы мен Мәскеу князі

b)

Моғол және Өзбек хандары

c)

Ноғай мырзалары мен Астрахан хандары

d)

Иран шахы мен Өзбек хандары

24.

«Қазақ хандығында Мамаш хан өлгеннен кейін үлкен келіспеушілік басталды, Дешті қыпшақ сұлтандары бір-бірімен ұзақ соғысты. Ең соңында Тахир сұлтан хан болып жарияланды. Тахир ақсүйектер қауымы және өз халқымен ортақ тіл табыса алмады. Ол табиғатынан мейірімсіз және қатал, еш пендеге сенбейтін адам болатын. Осыған байланысты сұлтандардың одан көңілдері қалды» /Халқы алдындағы беделінен айырылған Тахир хан шет жерде дүние салған/

Мәтінде суреттелген Тахир хан туралы дерек қалдырған тарихшы:

a)

Шах Махмұд Шорас

b)

Әбілғазы Баһадүр

c)

Қадырғали Жалайыр

d)

Мұхаммед Хайдар Дулати

25.

Хан тағына отырған Хақназардың Жайық жағасындағы жағдайын нығайта отырып, ноғай мырзаларын ығыстырған жері:

a)

Еділдің арғы жағы

b)

Дон өзенінің арғы жағы

c)

Дунай өзені жағасы

d)

Сырдария өзені жағасы

26.

Хақназар хан XVI ғасырдың 60-70-жылдары жорықтар жасаған аймағы:

a)

Сібір хандығына

b)

Моғолстанға

c)

Мәскеу княздігіне

d)

Ноғай Ордасына

27.

Қазақ хандығының құрамына ноғай руларының үлкен тобымен қатар Хақназардың қосып алған жері (лері):

a)

Аралдың солтүстік бойы, Жайық

b)

Каспий теңізінің оңтүстігі, Хорезм

c)

Еділ мен Жайық өзендері аралығы, Дон аңғарлары

d)

Сырдария мен Амудария аңғардарын

28.

Хақназардың башқұрт пен ноғайлардың кейбір руларын бағындара отырып, «қазақтар мен ноғайлардың ханы», «қазақ пен қырғыз ханы» деп аталған уақыты:

a)

XV ғ 50-60 жылдары

b)

XVI ғ 60-70-жылдары

c)

XVII ғ 70-80-жылдары

d)

XVI ғ 20-30-жылдары

29.

Хақназар хан қазіргі Қазақстанның солтүстік-шығысында орналасқан қандай мемлекетпен күрес жүргізіп, руларын өзіне қаратты?

a)

Ноғай Ордасы

b)

Моғолстан

c)

Сібір хандығы

d)

Темір мемлекеті

30.

XVI ғ 70-80 жылдар аралығында Мауараннахрда мықты мемлекет құрған шайбанилік Бұхара билеушісі:

a)

Мұхаммед Шайбани

b)

Баба-сұлтан

c)

Махмұд Шайбани

d)

Абдаллах

31.

Хақназар мен Бұхара билеушісінің «достық және әскери одақ туралы ант беріскен келісімі» қай билеушіге қарсы бағытталды?

a)

Ноғай билеушісі Едігеге қарсы

b)

Моғол ханы Абд ар-Рашидке қарсы

c)

Ташкент билеушісі Баба сұлтанға қарсы

d)

Мауараннахр билеушісі Ұлықбекке қарсы

32.

Хақназар ханның қазақ жасақтарын басқарып, Ташкент билеушісінен тартып алған жерлері:

a)

Самарқан, Бұхара

b)

Түркістан, Сауран

c)

Үргеніш, Сайрам

d)

Ташкент, Қашғар

33.

Ташкент билеушісі Баба сұлтанның келісім жүргізу үшін келген Хақназардың екі ұлын өлтіруге бұйрық берген жылы:

a)

1578 жылдың ортасы

b)

1580 жылдың басы

c)

1579 жылдың соңы

d)

1581 жылдың соңы

34.

Ташкент билеушісімен арадағы қиян-кескі күрес барысында Хақназар ханның қаза тапқан жылы:

a)

1580 жыл

b)

1579 жыл

c)

1578 жыл

d)

1538 жыл

35.

Хақназар ханның тұсындағы батыстағы шекара жетті

a)

Ташкентке жақын жер

b)

Жайық бойына

c)

Балқаштың арғы жағы

d)

Есіл бойына

36.

Хақназар ханның тұсындағы солтүстік шекара жетті

a)

Ташкентке жақын жерге

b)

Балқаштың арғы жағына

c)

Есіл бойына

d)

Жайық бойына

37.

Хақназар ханның тұсындағы мемлекет шекарасы шығыста жетті

a)

Балқаштың арғы жағына

b)

Ташкентке жақын жерге

c)

Жайық бойына

d)

Ертіс бойына

38.

Хақназар ханның тұсындағы мемлекеттің оңтүстіктегі шекарасы жетті

a)

Жайық бойына

b)

Ташкентке жақын жерге

c)

Ертіс бойына

d)

Балқаштың арғы жағы

39.

Хақназар ханмен елшілік қарым-қатынас орнатқан Мәскеу билеушісі:

a)

ІІІ Иван

b)

ІІІ Василий

c)

Иван Грозный

d)

Иван Калита

40.

Хақназардың ұлдары қазақ жерлері үшін ұрыста қазаға ұшырап, билік Жәнібектің басқа ұрпағына өткенін: «Оның ұрпағы бұдан былай хандық етпеді» деп атап өткен XVII ғасыр басындағы тарихшы:

a)

Фазлаллах Ибн Рузбихан

b)

Масуд ибн Усман Кухистани

c)

Мұхаммед Хайдар Дулати

d)

Қадырғали Жалайыри

41.

Хақназар мен оның ұлдарының өлімінен кейін хан сайланған Жәнібектің немересі Шығайдың хан сайланған уақыты:

a)

1582 ж

b)

1581 ж

c)

1580 ж

d)

1579 ж

42.

Шығай хан туралы толық дерек келтіріп, «қазірге дейін халық жадында сақталғандығын» жазған тарихшы:

a)

Әбілғазы Баһадүр

b)

Қадырғали Жалаири

c)

Мұхаммед Хайдар Дулати

d)

Махмұд ибн Уәли

43.

Шығай ханның ұрпақтарының қазақ даласында билік құрған уақыты:

a)

1 ғасырдан астам

b)

3 ғасырға жуық

c)

Жарты ғасырға жуық

d)

Екі ғасырдан астам

44.

1583-1598 жылдары билік құрған Шығайдың ұлы Тәуекелге қарсы соғысқан Ташкент билеушісі:

a)

Абдаллах

b)

Баба сұлтан

c)

Мұхаммед Шайбани

d)

Ұлықбек

45.

Ташкент билеушісіне қарсы күрескені үшін Шайбанилықтар сарайында үлкен құрметке ие болған қазақ сұлтаны:

a)

Есім

b)

Шығай

c)

Тәуекел

d)

Тұрсын

46.

1582 жылы Баба сұлтанға қарсы шайқаста жеңіске жеткен:

a)

Тәуекел

b)

Есім

c)

Тәуке

d)

Қайып

47.

«1583 жылдың жазында кезекті жорықтан кейін Бұхараға қайтып оралған қазақ сұлтаны Бұхара билеушісінің «достық ниетінен» күмәнданып, Қазақ даласына кетеді. Қазақ сұлтаны мұндай қадамға баруының себебі: біріншіден, ол Бұхара ханының ықпалында қалса, өз халқының тәуелсіз билеушісі бола алмайтын еді. Екіншіден, Ташкент билеушісімен соғыстың аяқталуына байланысты бұхарлықтар мен қазақтардың ортақ жауы жойылған еді. Үшіншіден, қазақ сұлтандары енді Бұхара ханын одақтас емес, Сырдария бойындағы қалаларды иелену жолындағы бәсекелес ретінде көрді. Қазақ сұлтаны Бұхара ханына қарсы күресу мақсатында қол жинауға Мауараннахрдан кетіп қалады. Қазақ сұлтанының басқаруы қиын кезеңге сәйкес келді. Бір жағынан, шайбанилық Бұхара ханы мықты одақтастың орнына қаһарлы жауға айналды. Екінші жағынан, қазақтардың моғол және ойраттармен қатынастары шиеленісіп кетті»

Мәтінде сипатталған қазақ сұлтаны, Бұхара ханы, Ташкент билеушісін көрсетіңіз:

a)

Шығай сұлтан, Мұхаммед Шайбани, Ұлықбек

b)

Шығай сұлтан, Абдаллах, Баба сұлтан

c)

Тәуекел сұлтан, Абдаллах, Баба сұлтан

d)

Есім сұлтан, Махмұд Шайбани, Шахрух

48.

Тәуекелдің XVI ғасыр соңындағы сыртқы саясатының басты бағыты (тары):

a)

Ертіс бойы бекіністері, Мәскеу княздарымен күрес

b)

Сырдария бойы қалалары, Сібір ханы Көшіммен күрес

c)

Амудария бойы қалалары, Моғол хандарымен күрес

d)

Жетісу қалалары, Темір ұрпақтарымен күрес

49.

Тәуекел ханның ұлдарының бірі қазақтармен туыс қандай рулардың билеушісі етіп қойды?

a)

Ноғайлардың

b)

Башқұрттардың

c)

Қарақалпақтардың

d)

Қырғыздардың

50.

Тәуекел хан інісін қандай тайпалардың басқарушысы етіп қойды?

a)

Моғолдардың

b)

Өзбектердің

c)

Парсылардың

d)

Қалмақтардың

51.

Тәуекел хан Сырдария бойындағы қалалар үшін Бұхар ханымен алдағы күрес кезінде қандай мемлекеттің қолдауын қалап, қай жылы елші жібергенін көрсетіңіз:

a)

Қытай мемлекетінің қолдауын қалап, 1594 жылы Пекинге елші жіберді

b)

Ресей мемлекетінің қолдауын қалап, 1594 жылы Мәскеуге елші жіберді

c)

Ташкент билеушісінің қолдауына сүйеніп, 1594 жылы Ташкентке елші жіберді

d)

Сібір хандығының қолдауын қалап, 1594 жылы Іскер қаласына елші жіберді

52.

Тәуекел хан жіберген 1594 жылғы елшіліктің мақсаты (тары): /елшілікті Құл-Мұхаммед бастап барған/

a)

Сібір хандығын бөліске салу

b)

Ноғай Ордасын бөліске салу

c)

Оразмұхаммед сұлтанды тұтқыннан босату

d)

Моғол мемлекетімен біріге отырып, ойраттарға тойтарыс беру

e)

Мәскеу мемлекетімен әскери одақ келісімін жасауға орыс патшасынан «от қаруды» алу

53.

Тәуекелдің жіберген елшілігіне жауап бермей, Бұхар және Сібір хандықтарына қарсы Тәуекелдің өзі ғана соғысуын қалаған мемлекет:

a)

Ресей

b)

Қытай

c)

Темір мемлекеті

d)

Моғолстан

54.

Қазақтар Бұхар хандығына қарсы бірлесіп күресу үшін әскери одақ құруға тырысқан мемлекет:

a)

Иран

b)

Қытай

c)

Ұлы Моғолдар

d)

Ноғай Ордасы

55.

Бұхар ханы мен Тәуекел әскері Ташкент пен Самарқан арасында кездесіп, Бұхарлықтардың жеңілген уақыты:

a)

1582-1583 жылдары

b)

1597-1598 жылдары

c)

1598-1600 жылдары

d)

1585-1587 жылдары

56.

Тәуекел ханның аз уақыт ішінде жаулап алған Сырдария аумағы мен Мауараннахрдағы қалалар қатары:

a)

Сарайшық

b)

Баласағұн

c)

Сайрам

d)

Үзкент

e)

Ташкент

57.

Тәуекел ханның аз уақыт ішінде жаулап алған Сырдария аумағы мен Мауараннахрдағы қалалар қатары:

a)

Бозоқ

b)

Қашғар

c)

Түркістан

d)

Әндіжан

e)

Самарқан

58.

Тәуекел ханның 1598 жылы қай қала үшін шайқаста ауыр жараланып, қаза тапты?

a)

Ташкент

b)

Самарқан

c)

Бұхара

d)

Сайрам

59.

1598 жылы Тәуекел хан қаза тапқан соң, Бұхар әмірімен келісімге келген тақ мұрагері:

a)

Шығай

b)

Жәңгір

c)

Тәуке

d)

Есім

60.

1598 жылғы сәтсіз жорықтан кейін қазақтар қолында қалған қала (лар):

a)

Самарқан

b)

Ташкент

c)

Сығанақ

d)

Сайрам

e)

Түркістан

61.

1598 жылғы соғыстан кейін қазақтардың бас тартып, Бұхар әміріне қайтарып берген қаласы:

a)

Самарқан

b)

Бұхара

c)

Түркістан

d)

Ташкент

62.

Тәуекел ханның сыртқы белсенді саясаты арқылы қол жеткізген жетістігі (тері):

a)

Иран шахымен байланыс орнап, Каспий теңізінде сауда дамыды

b)

Сырдарияның орта ағысындағы қалалар қазақтардың қол астына өтті

c)

Орыс үкіметімен байланыстар орнады

d)

Қазақ хандығының ықпалы ноғайлар мен башқұрт елінің шегаралық аймақтарына таралды

e)

Сібір ханы Көшімнің иелігіндегі жерлер Қазақ хандығының құрамына қосылды