Η διαίρεση του έργου Πολιτεία σε 10 βιβλία δεν προέρχεται από τον Πλάτωνα και ανταποκρίνεται σε θεματικές ενότητες.

Στη συζήτηση που έγινε στο σπίτι του Κέφαλου πήραν μέρος ο ίδιος ο Κέφαλος (ο πατέρας του ρήτορα Λυσία), ο μεγαλύτερος γιος του ο Πολέμαρχος, ο σοφιστής Θρασύμαχος, ο Κλειτοφών, οι δυο μεγαλύτεροι αδελφοί του Πλάτωνα, ο Γλαύκων και ο Αδείμαντος, και ο Σωκράτης.

Η κατώτερη τάξη των δημιουργών έχει τη δυνατότητα συμμετοχής στην εξουσία, εργάζεται όμως προστατευμένη και μπορεί να πλουτίζει ως ένα σημείο φυσικά.

Τα δύο κατώτερα μέρη της ψυχής υπακούουν στο ανώτερο στοιχείο, το λογιστικόν που ηγεμονεύει.

Ο Κέφαλος διισχυρίζεται ότι δικαιοσύνη είναι να αποδίδεις τα ίσα, καλό στον φίλο, κακό στον εχθρό.

Ο Γλαύκων θεωρεί τη δικαιοσύνη ως μια υποκριτική κοινωνική σύμβαση που επιβάλλεται από τους πολλούς και αδύνατους για την αυτοπροστασία τους.

Οι αδίστακτοι δημαγωγοί, όπως επισημαίνει ο κωμωδιογράφος, «καλόπιαναν, εθώπευαν, κολάκευαν και εξαπατούσαν τον Δήμο».

Το μείζον πρόβλημα που συζητείται στην Πολιτεία είναι το διδακτόν της αρετής.

Δικαιοσύνη είναι ένα είδος αρμονίας των αντιμαχομένων τάσεων της ψυχής.