Font size
WorksheetsЭтика ПО-21 Алмас Ерлан 02,11,2023
Total questions: 23
Worksheet time: 13mins
Қарым-қатынас бағыталған:
Бақылыуға
Танысуға
Түсініктікке
Байланыс
Этика нені білдіреді
Этика (Грекше ἠθικόν - «бейімділік, әдет-ғұрып») - пәндері моральдық-адамгершілік нормалары болып табылатын философиялық пән.
Бастапқыда бұл сөз ортақ тұрғын үйді және бірлескен өмірден туындаған ережелерді, қоғамды біріктіретін, индивидуализм мен агрессивтілікті жеңуге ықпал ететін нормаларды білдірді.
Яғни, адамзат қоғамда үйлесімділікке жетуге көмектесетін белгілі бір ережелер мен заңдарды ойлап тапты. Ғылымда этика дегеніміз - білім саласы, ал мораль немесе этика ол оқитын нәрсені білдіреді.
«Этика» ұғымы
кейде белгілі бір әлеуметтік топтың моральдық-этикалық принциптері жүйесіне сілтеме жасау үшін қолданылады.
Ежелгі грек философы және ғалымы Аристотель этиканы ізгіліктер жиынтығы тұрғысынан ұсынды. Сонымен, этикалық сипаттағы адам дегеніміз - мінез-құлқы жақсылық жасауға бағытталған адам.
Бастапқыда бұл сөз ортақ тұрғын үйді және бірлескен өмірден туындаған ережелерді, қоғамды біріктіретін, индивидуализм мен агрессивтілікті жеңуге ықпал ететін нормаларды білдірді.
Қарапайым тілмен айтқанд
, этика адамдардың мінез-құлқын реттеуші болып табылады, ал әрбір адам белгілі бір этикалық стандарттарды өзі анықтауға құқылы. Мысалы, біреу ешқашан корпоративті этика қызметкерлердің бір-бірін теріс пайдалануына мүмкіндік беретін компанияда жұмыс жасамайды.
Бүгінгі таңда адамгершілік пен имандылыққа қатысты көптеген этикалық ережелер бар. Олар адамдар арасындағы ыңғайлы қарым-қатынасқа ықпал етеді. Сонымен қатар, қоғамда әртүрлі әлеуметтік топтар (партиялар, қауымдастықтар) бар, олардың әрқайсысының өзіндік этикалық кодексі бар.
Этика әр түрлі салаларда: компьютерлік, медициналық, құқықтық, саяси, іскерлік және т.б. Алайда, оның басты ережесі: «Өзіңмен қалай қарым-қатынас жасағың келсе, басқалармен де солай істе» деген алтын қағидаға негізделген.
Этиканың құрылымы. Этика неше бөліктен тұрады
1
2
3
4
5
Қарым қатынас ол...
Қоғамдық және моральдік
әлеуметтік субьектілердің әрекеттес процессі
әлеуметтік және дәстүрлі
Нормативті этика
негізгі этикалық категорияларды: мейірімділік пен катыгездік, ізгілік пен жауыздык, ар-үждан, үят, абырой, парыз және т.б. қарастырады
белгілі бір кезеңдердегі адамзат үйымдарының накты адамгершілік келбеті туралы түсінік береді
Қазақ халқының дәстүрлі дүниетанымында Этизм ұғымының баламасы ретінде ар-ождан ұғымы қолданылып, негізгі тақырып ретінде ұсынылған.
Абайдың мораль жайлы сөздері
Өсек, өтірік, мақтаншақ,
Еріншек, бекер мал шашпақ..
Еңбекпенен, өрнекпен
Өнер ойға тоқылса,
Жайнар көңіл, қайнар өмір
Ар ілімі оқылса.
Кірсіз ақыл, мінсіз сөз, адал еңбек.
Бұл үшеуі біріксе, сорды жоймақ
Шын бақ осы деп бұған ақыл тоймақ —
Кісіге адамшылдық неге керек?
Адамдық — өзге айуаннан артық демек.
Ит талаған төбеттен қалай дейсіз,
Аямай әл келгенін жұлып жемек
Қарым қатынас деңлейлі
монолог
диалог
дикторлық
бақылаулық
Мораль сөзі не білдіреді?
Мораль (латын moralіs – әдет-ғұрып)
Мораль (латын moralіs – Қарапайымдық)
Мораль (латын moralіs – Монолог)
Мораль (латын moralіs – Қоғамдық)
Қарым қатынас түрлері:
байланысты
қарапайым
рухани
танысу
Этика сөзі не мағына береді?
Этика (грек. ethos – дағды, әдет-ғұрып)
Этика (грек. ethos – , мәдениет)
Этика (грек. ethos – дәстүр)
Қарым-қатынас денгейлері?
Монолог
Диолог
Рухани
Қазақ ойшылдары мораль хақында
Қазақ мәдениеті түркілер өркениеті мен араб-мұсылман өркениетінің тоғысуында дүниеге келген. Қазақ халқының адамгершілік туралы ой-толғаныстарын осы екі мәдени кеңістіктің ықпалын өз бойында тоғыстырған қазіргі исі түріктердің ұстазы әл-Фарабиден бастаған жөн
Жүсіп Баласұғұни
Абай
Мораль қызметінің саласы кең, бірақ, дегенмен, адами қарым-қатынастардың байлығын қатынастарға келтіруге болады:
индивид және қоғам;
ұжым және қоғам;
мораль және қоғам
Этиканың құрылымы. Этика үш бөліктен тұрады:
теориялық этика;
нормативті этика;
физикалық этика;
“ Этизм” термині
Аристотель ойлап тапты
Сократ ойлап тапты
Сталин ойлап тапты
Этизм ұғымы жайлы Д.Юмның “Адамның табиғаты” туралы
трактатында жан-жақты айтылады
қатысы жоқ
Қазақ халқының дәстүрлі дүниетанымында Этизм ұғымының болдыма
ия
жоқ
мүнкін
дұрыс жауап жоқ
“ Этизм” термині Аристотельдің ар-ождан мәселесіне арналған үш шығармасыны қандай
Этика сөзінің мағынасы
Этизм – ілім мәнінде, мораль – оның пәні ретінде қарастырылды
этик. теория, этик. кітаптар, этик. іс-тәжірибе туралы айтады
Теориялық этика
этиканың негізгі үғымдарын, оның зерттеу пөнін, ғылым ретінде даму тарихын зерттейд
негізгі этикалық категорияларды: мейірімділік пен катыгездік, ізгілік пен жауыздык, ар-үждан, үят, абырой, парыз және т.б. қарастырады
белгілі бір кезеңдердегі адамзат үйымдарының накты адамгершілік келбеті туралы түсінік береді
Эмпириялық этика
белгілі бір кезеңдердегі адамзат үйымдарының накты адамгершілік келбеті туралы түсінік береді.[
Қазақ халқының дәстүрлі дүниетанымында Этизм ұғымының баламасы ретінде ар-ождан ұғымы қолданылып, негізгі тақырып ретінде ұсынылған.
