Қазақ хандығына соғыс ашқан Бұхар хандығының мақсаты (тары):

Есім ханның басшылығымен бірнеше шайқастар өтіп, нәтижесінде бұхарлықтар толық талқандалған жылдар аралығы:

Есім ханның Сырдария қалалары үшін Орталық Азия билеушілерімен жеңіспен аяқталған күресі созылды:

Есім ханның Орта Азия билеушілерімен соғыс нәтижесінде қазақтар қолына өткен қалалар:

Есім ханның ордасы:

«XVII ғасыр басында қазақтармен туыс көрші отырған халық арасындағы қатынастар күрделенді. XVI ғасырдың соңында Тәуекел хан бұл рулардың өтініші бойынша оларға Арал бойынан жер берген еді. Бірақ бірнеше жыл өткеннен кейін бұл тайпалар қазақтарға қарсы көтерілді. Есім хан бүлікті басып тастады. Осыған дейін бағынышты болған тайпалар Сырдарияның орта ағысын тастап кетті»

Есім хан тұсында бүлік жасаған тайпаны көрсетіңіз:

XVII ғасырдың басында Қазақстан аумағында шабуылдар жасай бастаған тайпалар:

1613 жылы Есім ханға қарсы шыққан Ташкент билеушісі:

1613 жылы Есім ханға қарсы шыққан Ташкент билеушісіне ілескен ру:

Есім хан ойраттарды талқандап, жорықтан қайтып келе жатқанда Ташкент билеушісінің Түркістанға шабуыл жасаған уақыты:

Ташкент маңында Есім ханнан жеңілген оңтүстік аймақтың дербес билеушісі:

«Деректер Есім ханның саяси бәсекелестерінің арасында Жалым сұлтанның ұлын ерекше бөліп көрсетеді. Ол Есім ханға қарсы шықты. Оған ілескен рулар да Есімге бағынудан бас тартты. Көп ұзамай Есімнің қарсыласы өзін хан етіп жариялады. Ол оңтүстік аймақтың дербес билеушісі болды. Есімге қарсы ханның шығуы елде орталық биліктің әлсіреуіне әкелді. Есім ойраттарды талқандап, жорықтан қайтып келе жатқанда, бүлікшіл хан оның ордасына шабуыл жасады. Есім хан көтеріліске шыққан руды қатаң жазалады. Көтеріліске шыққан ру Есімге қарсы шыққан ханның тірегі болған. Есім хан жорықта жүргенде бүлікшіл ру Түркістан қаласын тонауға белсене қатысып, оның отбасын тұтқынға алды. Бұл тайпаның жазадан аман қалған бір бөлігі Ауғанстанға кетті, біразы ұйғырлар мен қырғыздар арасына сіңіп кетті»

Мәтінге және тарихи біліміңізге сүйеніп, Есім ханға қарсы шыққан ру, хан және осы оқиғаларды суреттеген автор мен оқиға атауын анықтаңыз:

Есім хан өзіне қарсы шыққан ханның бүлігінен соң Шыңғысхан ұрпқтарының саяси құқықтарын шектеп, билігін кеңейткен әлеуметтік топ өкілдері:

XVII ғасырдың басында ұлыстық жүйенің орнына орныққан ұйым:

Есім ханның Шыңғысхан ұрпақтарының билігін шектеу, билер мен батырлардың өзара міндеттері, құқықтарын айқындаған заңдар жинағы:

Есім хан қабылдаған заң бойынша заң шығарушы билік орны:

Құрамына қазақ руларының беделді өкілдері мен сұлтандары енген жылына бір рет өткізілетін Түркістандағы жиналыс:

Есім хан уақытында соғыс пен бейбітшілік, жайлымдар мен суаттарды бөлу, хан сайлау мәселелерін шешкен басқосу:

«Қазақ жері үш шаруашылық аумақтық-бірлестікке бөлінді. Жаңа аумақтық бірлестіктің басында билер, ең қуатты да саны басым тайпа басшылары тұрды. Билер төрелігі олардың тек жеке беделіне байланысты жүзеге асырылды, хан қандай да бір биді ұсынуға ықпал ете алмады. Мемлекетті басқарудан жартылай шеттеліген сұлтандар өздерінің барлық артықшылықтарын сақтап қалды. Билер оларды соттай алмады және әскерден басқа барлық міндеткерліктен босатты. Сұлтандар XVIII ғасырдың басына қарай әр аумақты-бірлестіктің құрамындағы ықпалды басшыларға айналды. Қазақтың жаңа аумақтық-бірлестіктерінде билердің орнына ел басқаруға Шыңғысхан ұрпақтары келе бастады»

Мәтінді оқып, Есім хан заманында орныққан шаруашылық аумақтық-бірлестік:

XVII ғасырда Қазақ хандығының тұрақты ордасына айналған қала:

Есім ханның 1628 жылы дүниеден өтіп, Қ.А.Ясауи кесенесі қасында жерленгенін жазған тарихшы:

Батыр ұзын бойлы, қарулы адам болғандықтан Есімнің халық арасындағы атауы:

Есімнің 1627 жылғы бүлікке қарамастан «бұрынғыдай қарапайым, қонақжай және кішіпейіл болған» деп жазған тарихшы:

Қазақ билеушілері алғаш рет қалмақтармен (ойраттар) соғысқан уақыты:

Қазақтардың қалмақтармен (ойрат, жоңғар) соғысы жалғасты:

Батыс монғолдардың түрікше атауы

Монғолдардың батыс тайпалары ойрат одағын құрған уақыты

Ойрат одағы құлаған уақыт

Төменгі Еділ бойына көшіп барған қалмақтар мемлекеті:

Атамекенінде қалған (қазіргі Шығыс Түркістан) ойрат тайпаларының Жоңғар хандығын құрған уақыты:

Жоңғарлар басып алуға ұмтылған қазақ жері (лері):

Жоңғарларға қарсы күрестегі жеке ерлігі мен әскери жеңістері үшін қазақтардың Жәңгірге берген атауы:

Есімнің баласы Жәңгірдің қалмақтармен күрестегі қолдау тауып, одақтасқан елдері (халықтары):

«Орбұлақ» шайқасы өткен жыл:

«Орбұлақ» шайқасы кезінде қазақ даласына басып кірген қоңтайшы:

Жәңгірдің «Орбұлақ» шайқасында «от қару» қолданғанын келтірген:

Орбұлақ шайқасында Жәңгірге ілесіп тауға жасырынған қазақ әскерінің саны:

«Орбұлақ» шайқасында қазақ сарбаздарына 20 мың қолмен көмекке келген Самарқан билеушісі:

«Орбұлақ» шайқасында ойраттар жоғалтқан әскер саны:

Қазақ жасақтарының 1643-1644 жылдардағы шайқастағы жеңісі кезіндегі қазақ ханы:

Орбұлақ шайқасындағы жеңістің 350 жылдығы аталып өтілген жыл:

Жәңгір ханның тыныштықта, тату көршілік қатынастарда болған хандықтары:

1652 жылы қайтадан Қазақ хандығына жорыққа шыққан Жоңғар қоңтайшысы:

Жәңгір ханның шайқастардың бірінде қаза табуы себепті қазақтардың тастап кетуге мәжбүр болған жері:

Қазақ хандығына жорыққа шыққан жоңғарлардың жорығы кезінде 1652 жылы қаза тапқан хан:

Жәңгір ханның ұлы – Тәукенің билік еткен кезеңінің атауы:

Тәуке хан тұсындағы Дала өңіріндегі тұрақтылық, тыныштық пен халықтың жақсы өмірінің жетістігі ретінде түсіндірілетін билік еткен уақыты:

XVII ғасырда Тәуке ханның билігі тарады:

Тәуке ханының мемлекеттің ішкі жағдайын нығайтып, күш-қуатын арттыру мақсатымен қабылдаған заңы:

Тәуке ханның Ресеймен жақындасуына себеп болған:

«Қазақ хандығының Ресеймен жақындасуы басталады. Бұған, біріншіден, XVII ғасырда Қазақстан мен Ресейдің Алтайдағы шегаралары Жоңғар хандығымен түйісті де, бұл жерде жоңғарлар мен қазақтар және орыстардың мүдделері тоғысты; екіншіден, жоңғарлардың қысымы нәтижесінде халықтың солтүстік аймақтарға көшуі басталды. Бұл Ресей бодандығындағы Еділ қалмақтарымен, башқұрттармен, Сібір казактарымен тікелей араласуға әкелді. Тәуке хан Ресеймен елшілік алмасып отырды»

Мәтінде сипатталған Тәукенің хандық құрған уақыты:

XVII-XVIII ғғ аралығында қазақ еліне үлкен қауіп төндірген Жоңғар қоңтайшысы:

Жоңғар басқыншылары қалың қолының Орта Жүздің солтүстік-шығыс аудандарына баса-көктеп кірген уақыты:

Негізгі мақсаты – жоңғарларға қарсылықты ұйымдастыру болған 1710 жылы шақырылған барлық қазақ жүздерінің құрылтайы өтті:

ХІХ ғасырда Тәуке ханды көне Спарта ақылгөйі Ликургпен теңеген орыс ғалымы:

«Жеті жарғы» заңдар жинағын жасауға қатысқан Ұлы жүз биі:

Халық арасында «Қаздауысты» деген атпен белгілі болған Орта жүздің биі:

30 жасында Кіші жүздің аға биі атанған, жоңғарларға қарсы соғыста қол бастаған тұлға:

XVII ғасырдың екінші жартысында орыс-қазақ келіссөөздерінің негізгі тақырыптары болған мәселе (лер):