Karya sastra Jawa periodhe anyar awujud crita kang nyritakake ngenani gegambarane urip masyarakat saben dina, kang ngandhut pitutur, piweling, lan kritik, diarani ...

Kabeh katrangan sing bisa dijupuk saka teks cerkak ngenani papan panggonanan, wektu, dan swasana diarani....

Wacanen cerkak ing ngisor kanthi tliti!

Wayah liburan akhir taun pelajaran wingi, aku ndherek bapak lan ibu wisata kluwarga menyang Jakarta, Bogor, lan Bandung. Kebeneran sekolah ing panggonane bapak ngasta nganakake wisata kluwarga. Aku lan adhikku uga ndherek. Sadurunge budhal, bengine mripatku angel dakremake. Kok ora ndang esuk-esuk, ya? pikirku. Aku ora bisa turu, awit wis kelas 8 SMP aku durung weruh langsung swasana ibukota negara RI kasebut. Manut wacan ing ndhuwur, sing dadi paraga utama yaiku ....

Wacanen cerkak ing ngisor kanthi tliti!

Wayah liburan akhir taun pelajaran wingi, aku ndherek bapak lan ibu wisata kaluwarga menyang Jakarta, Bogor, lan Bandung. Kebeneran sekolah ing panggonane bapak ngasta nganakake wisata kaluwarga. Aku lan adhikku uga ndherek. Sadurunge budhal, bengine mripatku angel dakremake. Kok ora ndang esuk-esuk, ya? pikirku. Aku ora bisa turu, awit wis kelas 8 SMP aku durung weruh langsung swasana ibukota negara RI kasebut. Sudut pandhang sing digunakake ing crita cekak kasebut, yaiku ....

Wacan ing ngisor iki wacanen kanthi patitis!

Dhompet sing ditemu Tono ing ngisor kursi sing dilungguhi mau tansah ngganggu pikirane. Ing ngarepe Tono lungguh mau ana bapak-bapak kang rupane isih dieling banget dening Tono. “Dhompet iki yen takserahne Pak Polisi, apa bener Pak Polisi bakal nyerahne marang sing nduwe? Dhompet iki rak isine dhuwit akeh?” Tono dhewe ora kepengin ngepek barang kang dudu duweke. Kejujuran iku nomer siji, dhawuhe bapake. Wong dianggep luhur drajate yen jujur tumindake.

Watak sing digambarake paraga Tono ing crita kasebut, yaiku ...

Unsur intrinsik sajrone crita kang nerangake watak wantune paraga ing crita kasebut, diarani ...

Amanat kang ana ing cerkak tegese, yaiku...

Basa kang direngga utawa dipacaki supaya luwih apik, endah lan ngresepake diarani.....

Ing ngisor iki sing ora kalebu ewone basa rinengga yaiku...

Unen-unen kang ajeg panggone, nduwe teges pepindhan sing ditindhakake wong jenenge .....

Wonten enjing ingkang langitipun padhang, Mbok Randha kaliyan putranipun para kleting ingkang ayu-ayu sami enggar-enggar penggalih. Prethelan ukara kasebut migunakake basa....

Ragam dhialek Surabayan, Bojonegoroan, Malangan lan sapanunggalane. iku pamerange basa sing dititiki saka....

Sliramu kok kaya wayang ilang gapite ngono, blas ora semangat. Tegese unen-unen kang kacithak miring ing ukara kasebut, yaiku ....

Adigang, adigung, adiguna. Ing paribasan iku, tegese adigang yaiku ngendelendelake....

Unen-unen iki sing tegese wong sing kari nemu kepenake, yaiku ....

Unen-unen iki sing tegese wong sing kari nemu kepenake, yaiku ....

Unen-unen sing tegese wong mlarat/wong cilik nanging nduwe gegayuhan kang mokal kelakon, diarani ....

Kegedhen empyak kurang ..... Bacute unen-unen kasebut, yaiku ....

Wong sing mangerteni sawijining informasi sing dibutuhake yaiku . . .

Wawancara kang ditindakake dening pewawancara lan responden tunggal diarani wawancara . . .

Narasumber paring wangsulan marang pewawancara. Apa tegese wangsulan . . .

Sing kudu ditindakake kapisan nalika wawancara yaiku . .

Ing dalan ana kedadeyan kecelakaan, kowe kang minangka reporter majalah kepengen golek informasi babagan kasebut. jinis wawancara kang ditindakake diarani wawancara . . .

Pawongan kang golek sawenehe informasi diarani . . .