WorksheetsВзлом жепы
Total questions: 56
Worksheet time: 28mins
Қандай сөздер сөздік қордағы қазақтың тума сөзіндей ұзақ өмір сүріп, жаңа сөздер жасауға ұйытқы болған:
.
араб-парсы тілінен енген сөздер
Тіл тигізу, тауы шағылу етістікті фразеологизмдерінің морфологиялық моделі
/
зат есім – етістік
Белгілі бір тілдің өзіне тән, лексикалық құрамының неғұрлым ескі қабатына жататын етене сіңісіп кеткен төл сөздер :
/
байырғы сөдер
.«Жарты», «жарым», «ширек» сөздері басқа сөздермен тіркескен кезде қалай жазылады?
бөлек жазылады.
Жалпыұлттық лексиканың құрамына кiредi, дегенмен қолданылу аясы шектеулi, шектелуiнде әлеуметтiк сипат болатын лексикалық бірліктер:
/
Арнаулы лексикаАрнаулы лексика
Бiр дара ұғымды нақты бiлдiретiндiктен, көбiнесе бiр мағыналы болып келетін сөздер:
/
термин сөздер
Бұрынғы дәуiрлердегi жазба мұралардың тiлi, соларға тән жазу дәстүрi қалай аталады?
ескі дәуірдегі кітаби лексика
/
Еліміздің барлық аймақтарында ұшырасатын, мағыналары көпшілікке таныс сөздер:
/
қарапайым сөйлеу тілі
Тіліміздегі жалпыхалықтық лексика негізінде белгілі бір топтардың мұқтаждықтарын өтеу үшін пайда болған жасанды тіл
/
: жаргон, аргон сөздер
Етістік мағыналы фразеологизмдерді көрсетіңіз:
/
көзінің еті өсті
.Сындық мағыналы фразеологизмдерді көрсетіңіз
/
кеспеге қарасы жоқ
.Кеңес дәуірінде пайда болған неологизмдер қатарын көрсетіңіз:
.
әділдік, теңдік, билік, ұлт
Күнделікті өмірде, тұрмыста үнемі қолданылатын, мағынасы қазақ тілінде сөйлейтіндердің бәріне түсінікті дағдылы сөздер:
.
актив сөздер
Нағыз лексикалық диалектизмдер дегеніміз:
.
мағынасы жағынан әдеби сөздермен сәйкес келетін, бірақ дыбысталуы одан басқа сөздер
Сөздік құрамдағы сөздер қолдану жиілігіне қарай қалай бөлінеді?
Актив лексика
.
Тұрақты тіркес қатысқан сөйлемдерді табыңыз:
.
Сүт пісірім уақыт ішінде талай шаруаны ауыздықтады
Бір-біріне антоним болатын тұрақты тіркестерді табыңыз:
.
бетінен оты шықты – беті бүлк етпеді
Дұрыс жазылған қатарды көрсет:
.
Ақтөбе
Орыс тілінен ауысқан кірме сөздер қандай кезеңдерге бөлінеді?
.
Қазан революциясына дейін енген сөздер
Қазақ тілінің сөздік құрамы 3 тілдік стратифиграфиялық қабаттан тұрады, солардың біреуін көрсетіңіз:
.
жалпытүркілік қабат
Варваризмдер дегеніміз
.
Қолдануға зәрулігі жоқ сөздер
.Бау-бақша атауларына қатысты диалектілік кәсіби сөздерді табыңыз:
.
: күләбі, жәмбілше
.Интернационалдық арнаулы терминдерді табыңыз
.
: теорема, радиус
.Интернационалдық арнаулы терминдерді табыңыз
.
: теорема, радиус
Байырғы сөз дегеніміз:
Белгілі бір тілдің өзіне тән, лексикалық құрамының неғұрлым ескі қабатына жататын етене сіңісіп кеткен төл сөздер.
.
Қазақ тілінің сөздік құрамындағы кірме қабатты құрайды:
.
араб-парсы, монғол, орыс тілдерінен енген сөздер
Кеңестік дәуірде орыс тілінің ықпалымен қазақ тілі қалыптастырды:
.
: жаңа қоғамдық, саяси, ғылыми терминологияны
Кеңестік дәуірде орыс тілінің ықпалымен қазақ тілі қалыптастырды:
.
: жаңа қоғамдық, саяси, ғылыми терминологияны
Қазақ терминологиясын қалыптастыруда ұстанатын басты принцип
.
Қазақ тілінің өзінің ішкі мүмкіндігін сарқа пайдалану
Негізгі сөздік қор дегеніміз:
юю
Тілдің сөздік құрамының мағыналық арқауы, семантикалық негізі, жаңа сөздерді жасаудың ұйытқысы
Арнаулы лексика дегенiмiз:
.
қоғамдағы өзара ыңғайлас әр түрлi әлеуметтiк топтардың мамандығына, қызметiне, шұғылданатын кәсiбiне байланысты қалыптасқан сөз қолданыстары
Жаргон, аргон сөздер дегеніміз не:
.
Жалпы халыққа түсініксіз, белгілі бір шағын әлеуметтік топтардың лексикасындағы жасырын, құпия мағынадағы сөйлеу тілінің элементтері
Тұрмыстық қарапайым лексика:
ю
күнделікті өмірде, тұрмыстық қарым-қатынаста қолданылатын жалпы халыққа белгілі, сөйлеу тілінің аясындағы сөздер
үгей – өгей, күміскі – көмескі, құрытынды – қорытынды, дұмалау – домалау сияқты сөздер диалектизмдердің қандай ерекшелігіне жатады:
.
Фонетикалық ерекшеліктер
Неологизмдер дегеніміз қандай сөздер:
.
Тілге сіңісіп, жалпыхалықтық сипат ала қоймаған сөздер
Шидем, шекпен, күпі, кебіс, сәукеле, жарғақ – қандай сөздер
.
Киім-кешек атауларына қатысты архаизмдер
Сауын айту, ұрын бару, кит кию, жылу жинау, тілек азық, мертікас – қандай архаизмдерге жатады:
.
: Салт-сана, әдет-ғұрыпқа қатысты архаизмдер
Аламан, алапа, албан, аластау, дат, ақшам, ақсүйек, ақтаяқ, мор, тоғанақ – қандай архаизмдерге жатады:
.
Әр түрлі ұғымға қатысты архаизмдер
Будун, ұлық, ұлыс, жұрт, тәңір, толағай, дархан, бек – қандай архаизмдерге жатады:
.
Жалпы түркі тілдеріне тән архаизмдер
Фразеологизмдерге қандай мағына тән:
.
Ауыспалы мағына
Көк бет, қысыр сөз, қасқа жол, қолаң шаш, жуан жұдырық, сояу тіс фразеологизмнің қай түріне жатады:
.
Фразеологиялық тізбек
Ит көйлекті бұрын тоздырған; ескі жараның аузын ашты, көз көрмес, құлақ естімес жер фразеологизмнің қай түріне жатады:
.
Фразеологиялық бірлік
Мұрнынан шаншылып жүр; мұрнына су жетпеді; түйені түгімен, биені бүгімен жұтты фразеологизмнің қай түріне жатады:
.
Фразеологиялық тұтастық
тіліндегі фразеологизмдерді сөз табына қатысына қарай неше топқа бөлеміз:
.
4
Жүрегі тас төбесіне шықты, зәресі ұшты, иманы қасым болды, төбе шашы тік тұрды фразеологизмдері қандай топқа жатады:
.
Синоним фразеологизмдер
Жүзін жылыту/ түсін жылыту/өңін жылыту, ала жібін алмау/ ала жібін аттамау, бой тасалау/ бой жасыру фразеологизмдері қандай топқа жатады:
.
Фразеологиялық варианттар
Арыз берді, мәлімдеме жасады, тәртіп орнатты, шара қолданды, келісім-шартқа отырды фразеологизмдері қай стильде қолданылған:
.
Ресми стильде
Көлбеу жазықтық, қайнау нүктесі, магниттік дабыл, халықтық жарылыс фразеологизмдері қай стильде қолданылған:
.
Ғылыми стильде
Басы қату, басына әңгір таяқ орнату, басын айналдыру қандай фразеологизм түріне жатады:
.
Соматикалық фразеологизмдер
.“Фразеология және тілдік норма” атты ғылыми еңбектің авторы:
.
Н.Уәли
Қазақ тіліндегі қостағанды фразеологизмдердің тілдік және поэтикалық табиғатын зерттеген ғалым :
.
С.Сәтенова
Қазақ тіліндегі қостағанды фразеологизмдердің тілдік және поэтикалық табиғатын зерттеген ғалым :
.
С.Сәтенова
.“Фразеологизмдердің варианттылығы” атты ғылыми еңбектің авторы :
.
Г.Н.Смағұлова
Бір тілдегі сөздердің осы күнгі ұсталып жүрген тұлғасының қалай пайда болғандығын, шығу төркінін мысалдар арқылы талдап түсіндіретін сөздіктің түрі:
.
Этимологиялық сөздік
Мәндес сөздер белгілі бір қатарға топтастырылып, әрбір сөздің өзіне тән мән-мағыналарын анықтайтын сөздіктің түрі:
.
Синонимдер сөздігі
Тілдегі тұрақты тіркестердің мағынасын түсіндіріп беретін сөздіктің түрі:
.
Фразеологиялық сөздік
