салалас құрмалас сөйлем түрлері

Келгендер арасында Абай бұрыннан білетін Дәндібай, Еренай сияқты қарттар бар және екі-үш орта жастағы адам бар.

Ол кезде мен толқындай шапшыған сөздерді жақсы көруші ем, я болмаса шапқан аттай шаңдатқан сөздерді жақсы көруші ем.Қандай салалас?

Ертең жұмыс күні еді, ертерек жатайық.

Оның өлеңінің балаларға әсер еткендігі сонша – олар әлгі партизан шалды көз алдында шын көріп тұрғандай болды.

Сәуле біресе отыра қалып жазады, біресе комбайынның макетімен шұғылданады

Құрамындағы жай сөйлемдердің бірі екіншісінде айтылған ойдың болу себебін білдіретін салаластың түрі

іс-әрекеттің бірінен соң бірі кезектесіп іске асатындығын білдіретін кұрмалас сөйлем

Құрамындағы жай сөйлемдерінің бірінде айтылған ойға екіншісінде айтылған ойдың мезгілдес, бағыттас, ыңғайлас мәнде қарым-қатынаста болуы

оқиға-әрекеттер бір-біріне қарама- қарсы қойылатын құрмалас сөйлем.

жай сөйлемдер бір-біріне тәуелсіз,дербес әрекеттерді баяндайды да,солардың тек біреуі ғана жүзеге асатынын білдіреді.

алғашқысында айтылған іс-әрекет, оқиға желісінің мәні кейінгі компонентте сараланып, түсіндіріліп, ашылып отыратын кұрмалас сөйлем.

Атыстың күіитілігі сонша, күн күркіреп, жер соғылғандай болып жатты

Мен не бұл адамдардың ортасынан кетуім керек,не болмаса барша жанға тынышсыз болатын зұлымдықты қоюым керек екен ғой.

құрамындағы жай сөйлемдері бір-бірімен сабақтаса байланысқан құрмаластың түрі.

Сабақтас құрмалас сөйлем құрамындағы алғашқы жай сөйлемнің баяндауышы ______ тұлғада келіп, екіншісіне бағына байланысады

іс-әрекеттің орындалу шартын білдіреді, -са, -се жұрнағы арқылы жасалады.

сөйлемде бағыныңқы сөйлем басыңқыдағы ойға қарама-қарсы мағыналық қатынаста болады.

Мысалы, Соны Ербол біліп қоймасын деп, Әзімбай әдейі үндемеді

бағыныңқы сөйлем басыңқыда айтылған ойдың мезгілі

іс-әрекеттің қалай жүзеге асқандығын білдіреді. Салыстырма бағыныңқылы сөйлемде оқиға бір-біріне салыстырыла, теңдестіріле беріледі.

Бағыныңқылар бір-біріне қатысты тізбектеледі де, бәрі жиналып бір басыңқыға бағынады

сабақтас құрмалас сөйлем қаншаға бөлінеді?

Мысалы, Соны Ербол біліп қоймасын деп, Әзімбай әдейі үндемеді

Май құйған шам сөнсе де, Шамшырақ сөнбес дүниеде.

басыңқыдағы ойды айқындап, іс-әрекеттің орындалу шартын, себебін, мақсатын, мезгілін, амалын, т.б. қатынастарды білдіреді.

Жалма-жан от жағылып еді, үй еңсесі көтеріліп, туырлықтың оюлары көзге шалынды

Кемі үш жай сөйлемнен құралады. Олар өзара синтаксистік байланыстың ерекше түрі — аралас байланыс арқылы құрмаласқан.

Кездесу аяқталды, қатысқандар тамаша әсермен тарады