Қазақстан аумағындағы халықтың құрылу үрдісін неше кезеңге бөлуге болады:

Қазақстан жерінде қола дәуірінде өмір сүрген, қазақтардың ертедегi ата-бабалары. Олар қазақ халқы қалыптасуының негiзiн қалады:

Қазақстан аумағындағы ерте темiр дәуiрiн зерттеу нәтижесі бұл кезеңде бүкiл аймақ тұрғындары антопологиялық жағынан:

Қазақстан аумағындағы халықтың құрылу үрдісінің бiрiншi кезеңі қола және ерте темiр дәуiрлерiн қамтиды. Бұл кезеңде Қазақстанның ғана емес, Еуразияның бiраз бөлiгiнiң тұрғындары қандай тiл тобына кiрдi:

Қазақстандағы этникалық үдерістердiң екiншi кезеңiне әсер еткен тайпа:

ХIII ғасырдың басына қарай қазақ жерінде этностардың бiрiгу үдерісiне тежеу болған оқиға:

Қазақ хандығы тарихын зерттеушілердің пікірінше, қазақ сөзінің мағанасы:

1459-1460 жылдары Әбілқайыр хандығынан бөлінген Керей мен Жәнібек сұлтандар бастаған көш бағыт алды:

Қазақ хандығының құрылуының алғы шарттарының бірі, мына мемлекеттердегі саяси оқиғаларға байланысты: 

 Әбiлқайыр мемлекетiнiң құлауына әсер еткен 1457 жылғы жеңiлiстiң себепкерi:

Керей мен Жәнібек сұлтандарды құшақ жая қарсы алған Моғолстан ханы:

Моғолстаннан жер алған Қазақ хандығының алғашқы территориясы:

 Қазақ хандығының құрылған уақыты: 

Қазақ хандығының алғашқы ордасы тігілді:

Қазақ хандығының алғашқы ханы:

Әбілхайырдан бөлініп Керей мен Жәнібек хандардың маңына көшіп келген халықтың саны:

Қазақ хандығының 550 жылдығы тойланды:

ХV ғасырдың соңы – ХVI ғасырдың басындағы Қазақ хандығы үшін саяси-эканомикалық және әскери-стратегиялық жағынан маңызы зор болған қалалар: 

Мұхаммед Шайбани ХV ғасырдың 70-жылдарының басында өз жақтастарын жинап, Сырдарияға жорықты бастады. Бастапқы кезде Мұхаммед Шайбани үшiн бәрi сәттi болды, ол Сығанақты басып алды, бiрақ оның жетiстiгi осымен аяқталды. Әскери iс қимылдардың нәтижесiн Мұхаммед Шайбани әскерi толық талқандаған қазақ сұлтаны:

1500 жылы Мұхаммед Шайбанидің мәуереннахрда жеңіске жетуінің себебі – оған қарсылас әулеттің әлсіреуі. Бұл әулет:

ХVI ғасырдың бiрiншi он жылдығы қазақтардың негізгі қарсыласына айналды:

1510 жылы Қасым сұлтанның Мұхаммед Шайбани әскерiн талқандаған қала маңы:

1510 жылы Мұхаммед Шайбани қай қалада өз әскерлерімен жеңіліске ұшырап, өлтірілді:

Шамамен 1474 жылдан бастап Қазақ хандығында билік құрған хан:

Моғолстан ханы Есен-бұғаның Керей мен Жәнібек сұлтандарды қолдау себебі:

Қазақ хандығының құрылуы жайында құнды дерек қалдырған тарихшы:

 «Тарих-и-Рашиди» еңбегiнде Бұрындық өзіне жақын топпен бірге қайда кеткендігі айтылады:

«1509-1510 жылдарға қарай Бұрындық хан саналса да Жәнiбектің ұлы Қасымның ықпалы зор болды, бүкiл билiк Қасым сұлтанның қолында едi. Хандықтың ең беделдi екі адамы арасындағы бәсекелестiк құдiреттi де жiгерлi сұлтанның жеңiсiмен аяқталды». дерек келтірген тарихшы:

Бұрындық хан Жетiсудың, Орталық Қазақстанның көшпелi тайпаларын бiрiктiре алды. Ол туралы «Кез келген уақытта, Бұрындық хан қазақ ұлысына: «аттарыңа мiнiңдер, жауға аттанамыз» деп бұйрық берген мезетте жер қайысқан қол жиналған». деп жазды:

ХV ғасырдың 80-жылдарынан бастап Сырдария бойындағы қалалар үшiн күрес жүргізген мемлекеттерді анықтаңыз:

Қазақстан аумағындағы тайпалардың бірігу үдерісiне әсер еткен, монғол кезеңiнен кейiн құрылған мемлекеттер:

Ақ Орда, Әбiлқайыр хандығы, Моғолстан мен Ноғай Ордасының саяси құрылымындағы ортақ ерекшелiктер:

ХV ғасырдың екiншi жартысында құлдырауды бастан кешкен екi мемлекет:

Әбiлқайыр өлiмiнен кейiн Көшпелi өзбектер мемлекетiндегi саяси дағдарыс ерекше шиеленiскені туралы: «Өзбек хандарының иелiктерiнде берекесіздік пайда болды», – деп жазады:

«Көп әскер жиналғаны соншалық, бүкiл дала салт аттылардың мұндай санына таршылық еткендей болды. Әскер Жетiқұдық мекенiне келiп тоқтаған кезде нөсер жауын құйып, қалың қар түстi, оның соңы қатты аязға ұласып, Әбілқайыр әскерінің iс-қимылын тежедi. 1468 жылы Әбiлқайыр ауырып, қайтыс болды». дерек келтіруші:

«Жәнібек хан мен Керей хан сол аумақта (яғни Моғолстанда) ұзақ тоқтаған кезде Әбiлқайыр ханды ұнатпаған адамдардың қай-қайсысы болсын, олардан пана тапты» деп дерек қалдырған тарихшы:

«Ол кезде Дештi Қыпшақта Әбiлқайыр хан билiк еттi. Жәнібек пен Керей одан кетіп, Моғолстанға келдi. Есенбұға хан шын көңiлмен қарсы алып, оларға Шу мен Қозыбасы аумағын бердi. Олар осында болған кезде Өзбек ұлысы Әбiлқайыр хан өлгеннен кейiн әбігерге түстi. Онда үлкен қырқыстар басталды. Әбiлқайыр ханның қол астындағы адамдардың үлкен бөлiгi Керей хан мен Жәнiбек ханға барып қосылды. Осылайша олардың маңына жиналған адамдар саны екi жүз мыңға жеттi. Олар өзбек-қазақтар деп аталды. Қазақ сұлтандарының билiгi сегiз жүз жетпiсiншi жылдан (яғни 1465 жыл) басталады».