wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

ТБК 1-123

Total questions: 123

Worksheet time: 1hrs 2mins

Name
Class
Date
1.

Тілдің дыбыстық жүйесін қарастыратын тіл білімінің саласы?

a)

фонетика

b)

лексикология

c)

грамматика

d)

синтаксис

e)

фразеология

 

2.

Тілдің сөздік құрамын зерттейтін тіл білімінің саласы

a)

фонетика

b)

лексикология

c)

грамматика

d)

синтаксис

e)

фразеология

 

3.

Тілдің  грамматикалық құрылысын зерттейтін ғылым

a)

фразеология

b)

семантика

c)

грамматика

d)

фонетика

e)

лексикология

4.

Тілді белгілі  бір дәуірде өмір сүріп тұрған  қалпы тұрғысынан зерттейтін тіл білімі

a)

тарихи  тіл білімі

b)

этнолингвистика

c)

семантика

d)

сипаттама тіл білімі

e)

фразеология

5.

Тілді белгілі  бір дәуірде өмір сүріп тұрған  қалпы тұрғысынан қарастырып,  сипаттама беретін тіл білімі 

a)

диахрониялық лингвистика

 

b)

семантика

c)

этнолингвистика

d)

тарихи  тіл білімі

e)

синхрониялық лингвистика   

6.

Тілдің шығуы мен дамуы  тұрғысынан зерттейтін тіл білімі

a)

тарихи  тіл білімі  

b)

сипаттама тілімі

c)

этнолингвистика 

d)

семантика

e)

фразеология

7.

Тілдің шығуы мен дамуы  тұрғысынан зерттейтін тіл білімі

a)

фразеология

b)

диахрониялық лингвистика

c)

сипаттама тілімі

d)

этнолингвистика

e)

семантика

8.

Дифференциялаушы  қызметі басым  тілдік таңбалар

a)

сөйлем

b)

фразеология

 

c)

фонемалар

d)

сөз

e)

сөз тіркесі          

9.

Дифференциялаушы қызметінен теңестіруші қызметі басым таңбалар

a)

әріп   

b)

семантика

c)

фразеология

d)

грамматикалық морфемалар

e)

фонемалар

10.

Әрі дифферециялаушы, әрі жалпылаушы қызметке ие таңбалар

a)

фразеология

b)

семантика

c)

әріп

d)

фонема

e)

сөздер, сөз тіркестері, сөйлемдер  

11.

Бүтін элементтердің арасындағы қатынастар схемасы 

a)

құрылым

b)

сөздер

c)

жүйе

d)

семантика

e)

фразеология

12.

Рет-ретімен орналасқан, ұйымдасқан біртұтас құбылыс

a)

фразеология

b)

жүйе

c)

сөздер

d)

құрылым

e)

семантика

13.

Бүтіннің бойындағы әртектес элементтердің арақатынасымен және бірлігінен (дыбыс, морфема,сөз тіркесі, сөйлем) құралады

a)

семантика

b)

фразеология

 

c)

құрылым

d)

сөздер

e)

жүйе

14.

Мағына мен дыбыстардың бірлігінен тұратын ең кіші тілдік элемент 

a)

буын

 

b)

дыбыс

c)

 әріп       

d)

морфема

e)

фонема

15.

Деривациялық мағына 

a)

шылау

b)

жалғау

c)

қосымша

d)

сөз түрлендіруші

e)

 сөз тудырушы  

16.

Деривациялық мағынадағы сөздерді анықтаңыз

a)

жылқышы, балалық  

b)

студент, ән

c)

университетке, апайға

d)

балалармен, анаммен

e)

алаңқай, көкшіл

17.

Реляциялық мағына

a)

өлі жұрнақтар

b)

сөздерді түрлендіретін аффикс

c)

сөз тудыратын аффикс

d)

жаңа мағына жасаушы

e)

жалғау

18.

Өзара шарттас, өзара байланысты, біртектес элементтердің жиынтығы

a)

жалғау

b)

өлі жұрнақтар

c)

жүйе

d)

құрылым

e)

жұрнақ

19.

Тарихи лексикологияның саласы

a)

антропонимика

b)

семантика

c)

фразеология

d)

этимология

e)

семасиология

20.

Сөз мағынларын, мағыналардың өзгеру жолдарын, семантикалық заңдарды қарастыратын  ғылым?

a)

антропонимика

 

b)

морфология

c)

фразеология

d)

этимология

e)

семасиология

21.

   Зат немесе құбылыс ұғымның белгілі бір  сөзбен аталуын қарастыратын лексикологияның бір саласы?

a)

ономосиология

b)

семасиология

c)

фразеология

d)

этимология

e)

семантика

22.

Жалқы есімдерді зерттейтін тіл білімінің бір саласы?

a)

омофон

b)

ономастика

c)

семасиология

d)

ономосиология

e)

этимология

23.

Кісі есімдерін қарастыратын тіл білімі

a)

ономастика

b)

омофон

c)

антропонимика

d)

этимология

e)

ономосиология

24.

Жер, су, географиялық атауларды қарастыратын ғылым?

a)

омофон

b)

этимология

c)

антропонимика

d)

топонимика

e)

семасиология

25.

Тұрақты сөз тіркестерін анықтаңыз

a)

қара торы, ақ құба

b)

үздік оқушы,  талапкер

c)

Екібастұз, Ақтөбе

d)

мәдениет сарайы

e)

жүрегі тас төбесіне шығу, жұмған аузын ашпау 

26.

«Қас пен көздің арасы», «қас қаққанша» , «ауызымды ашып жұмғанша» тұрақты сөз тіркестерінің мағынасы

a)

лезде

b)

қорқу

c)

алыс

d)

қуану

e)

жақын

 

27.

Тұрақты сөз тіркестерін және олардың жасалу жолын зерттейтін тіл білімі?

a)

омофон

b)

фразеология

c)

семасиология

d)

антропонимика

e)

топонимика

28.

Сөздің заттар мен құбылыстардың және олардың белгілерінің бейнесімен  тікелей байланысты лексикалық мағынасы

a)

омоним

b)

полисемия

c)

тура, номинативті мағына

d)

келтірінді мағына   

e)

ауыспалы мағына

29.

Кiсi есiмдерi мен ру-тайпа атауларын зерттейтiн сала ?

a)

этимология

b)

тарихи лексикология

c)

семантика

d)

антропонимика

e)

топонимика

30.

Сөздердiң қалыптасуына, өзгеруi мен дамуына қатысты тарихи заңдылықтарын тексеретiн лексикологияның түрi

a)

cалыстырмалы лексикология

 

b)

сипаттамалы лексикология

c)

ономастика

d)

этимология

e)

тарихи лексикология

31.

Тарихи лексикологияның зерттеу объектісі

a)

сөздердiң өзгеруi мен дамуына қатысты тарихи заңдылықтарды тексереді

b)

сөздердiң қазiргi уақытына сай зерттейдi

c)

туыстас тiлдердi және жеке сөздердi тексередi

d)

сөздiң тұрақты тiркес болуын зерттейдi

e)

жергiлiктi ерекшелiктердi зерттейдi

32.

Лексикологияның түрлерiн атаңыз

a)

сипаттамалы лексикология, салыстырмалы лексикология

b)

тарихи лексикология, салыстырмалы лексикология, сипаттамалы лексикология

c)

тарихи лексикология, этимология

d)

этимология, семасиология, фразеология

e)

фразеология, диалектология, салыстырмалы лексикология

33.

Топонимиканың зерттейтiн обьектiсi не?

a)

кiсi есiмдерi мен жер-су атауларын қарастырады

b)

кiсi аттарын/есiмдерiн/ қарастырады

c)

географиялық /жер-су/ атауларын зерттейдi

d)

сөздердiң шығу төркiнiн зерттейдi

e)

тiлiмiздегi сөздердiң мағынасын қарастырады

34.

Қазақ тiлiнiң лексикологиясы қандай ғылым?

a)

сөздердiң шығу тегi мен мағынасын зерттейдi

b)

тiлiмiздегi тұрақты тiркестердi қарастырады

c)

көп мағыналы сөздердiң табиғатын зерттейтiн  сала

d)

қазақ тiлiнiң сөздiк құрамын лексикасын тексеретiн ғылым

e)

қазақ тiлiнiң сөздiктерiн тексеретiн сала

35.

    Этимология ненi зерттейдi?

a)

мақал мен мәтелдердi

b)

тұрақты тiркестердi

c)

сөз мағыналарын

d)

жергiлiктi сөздердi

e)

сөз төркiнi

36.

«Қазiргi қазақ тiлiнiң лексикологиясы мен фразеологиясы» оқулығының авторлары кiмдер?

a)

Әсет Болғанбайұлы, Ғабдолла Қалиев

b)

Әсет болғанбайұлы. Ісмет кеңесбаев

c)

Ғабдолла Қалиев, Ә.Құрысжанов

d)

Сәрсен Аманжолов; Әсет Болғанбайұлы

e)

Ғабдолла Қалиев, Сәрсен Аманжолов

37.

    Дыбыс, сөз, туынды сөз. зат есiм, сын есiм, сөйлем, құрмалас сөйлем т.б. лингвистикалық терминдердiң авторы кiм?

a)

Ө.Айтбаев

b)

А.Байтұрсынов

c)

І.Кеңесбаев

d)

Қ.Жұбанов

e)

С.Аманжолов

38.

Лингвистикалық терминдердi белгiлеңiз

a)

орфография, синоним, драма

b)

идиома, фраза, белок

c)

этимология, фразеология, семасиология  

d)

диабет, рецепт, роман

e)

фонема, идиома, демократия, глобус

39.

   А.Байтұрсынов сөз мағынасын:

a)

сөз әсерлігі

b)

сөз байлығы

c)

сөз әдебі

d)

сөз дәлдігі

e)

сөз тазалығы

40.

Функционалдық стильдердің барлығында қолданыла беретін, экспрессиялық реңкі жоқ сөздер:

a)

бейтарап сөздер

b)

фразеологиялық тіркестер

c)

тұрақты тіркесімдер

d)

термин сөздер

e)

поэтикалық тіркестер

41.

  Материалдық мәдениетке байланысты тарихизмдер:

a)

хан, ханым, ханша

b)

қорамсақ, жебе, сауыт

c)

би, болыс, хандық

d)

қосшы, кедейлер комитеті, қызыл керуен

e)

ат ұстар, атшабар

42.

Сөздің ұлт өмірінің айнасы, тұрмысы мен мәдениетінің куәсі болу қызметі:

a)

эстетикалық қызмет

b)

экспрессивтік қызмет

c)

кумулятивтік қызмет

d)

номинативті қызмет

e)

коммуникативтік қызмет

43.

Жазба стильдердің ішінен қарапайым сөздердің молынан пайдаланылатын орны:

a)

публицистикалық стиль

b)

ғылыми стиль

c)

көркем әдебиет стилі

d)

ресми іс қағаздар стилі

e)

ауызекі сөйлеу стилі

44.

Ауызша  тілге тән жаргондарды табыңыз:

a)

ашығын айтқанда, дұрысында, шындығында

b)

міне, иә, жаңағы, яғни

c)

бірақ, жаңағы, сонан кейін, жалпы алғанда

d)

бағасы ұшып тұр, құлаққа тебу, отырғызып кету

e)

керемет, тамаша, жақсы

45.

Сан есімдердің қатысы арқылы жасалған топонимдер:

a)

аманкелді, жамбыл, қарасай  

b)

алматы, аршалы, қарағайлытау

c)

қызылжар, көктөбе, сарыөзек

d)

құланбасы, қошқаркөл, арқарлы

e)

үшқоңыр, мыңбұлақ, жетісу

46.

Әдеби тілде баламасы (эквиваленті) бар, таралу изоглосы шектелмеген ауызекі тілдік категория:

a)

қарапайым сөз

b)

экспрессивті сөз

c)

фразеологизм

d)

диалектизм

e)

варваризм

47.

  Семасиологияның зерттеу обьектiсi не?

a)

сөздердiң шығу төркiнi

b)

тiлiмiздегi сөздердiң мағынасы  

c)

сөздердiң дұрыс жазылуы

d)

тұрақты тiркестер

e)

синонимдердiң табиғаты

48.

Болжалдық сан есім

a)

бесеуден 

 

b)

үш жарым

c)

жиырмадай

d)

төртеу

e)

алпыс 

49.

Сөздердiң шығу тегiне қарай мағынаның түрлерi:

a)

фразеологиялық байлаулы мағына, еркiн мағына, туынды мағына

b)

бейтарап мағына, туынды мағына, омонимдiк мағына, синонимдiк мағына

c)

бейнелi мағына, кәсiптiк-терминдiк мағына, ауыс мағына

d)

туынды мағына, түпкi мағына, омонимдiк, антонимдiк, синонимдiк мағына

e)

абстракты мағына, меңзеу мағына, туынды мағына

50.

Ғылым, техника, өнер саласында қолданылатын арнаулы сөздердiң лексикалық мағынасы қалай аталады?

a)

фразеологиялық байлаулы мағына

b)

бейнелi  мағына

c)

синтаксистiк шартты мағына

d)

бейтарап мағына

e)

терминдiк мағына

51.

Сөздердiң тура мағынасын табыңыз.

a)

су төменге қарай ақты

b)

басшының ұйымдастыру қабiлетi төмен

c)

олар бiлiмi жағынан Шоқаннан әлдеқайда төмен

d)

әйел затын төмен санады

e)

оның түрi солғын, еңсесi төмен түстi

52.

Сөздiң шығу тегiне байланысты туған лексикалық мағыналарын белгiлеңіз.

a)

сөздiң еркiн мағынасы

b)

түпкi мағына, туынды мағына

c)

бейтарап, бейнелi мағына

d)

терминдiк мағына

e)

эмоционалды мағына

 

53.

Сөздiң еркiн мағынасы қандай мағынаның негiзiнде пайда болады?

a)

ауыспалы мағына негiзiнде

b)

терминдiк мағына негiзiнде

c)

атауыш /тура/ мағына негiзiнде

d)

фразеологиялық байлаулы мағына негiзiнде

e)

бейнелi мағына негiзiнде

54.

К.Аханов тiл бiлiмiнде сөз мағыналарының типтерiн талдауда қай ғалымның классификациясына сүйенген?

a)

Н.К.Дмитриев

b)

В.В.Радлов

c)

П.М.Мелиоранский

d)

В.В.Виноградов

e)

Н.И.Ильминский

55.

  Грамматикалық амал-тәсiлдер арқылы туатын, сөздiң бiрыңғай топтары мен сөз тұлғасына, синтаксистiк құрылымына тән дерексiз мағынаны атаңыз.

a)

грамматикалық мағына

b)

нормативтiк мағына

c)

ауыспалы мағына

d)

синтаксистiк шартты мағына  

e)

лексикалық мағына

56.

Ауыспалы мағына қандай тәсiлдер арқылы жасалады?

a)

метафорамен

b)

полисемия

c)

қосымша жалғану  арқылы

d)

кiрме сөздер арқылы

e)

синонимдермен

57.

Сөздiң тура мағынасын табыңыз.

a)

кедейлерге тiзгiн тиiптi

b)

атам атының тiзгiнiн тартты

c)

үйдiң тiзгiнiн еркек ұстар

d)

ақылға аздап тiзгiн берейiк

e)

той тiзгiнi асабаға берiлдi

 

58.

Сөз мағынасының  негізгі  түрлерiн табыңыз.

a)

ауыспалы мағына, лексикалық мағына

b)

туынды мағына, негiзгi мағына

c)

лексикалық мағына, грамматикалық мағына

d)

түпкi мағына, лексикалық мағына

e)

еркiн мағына, грамматикалық мағына

 

59.

  Сөздiң затты я құбылысты атап бiлдiретiн мағынасы қалай аталады?

a)

көптiк мағына

b)

ауыспалы мағына

c)

грамматикалық мағына

d)

номинативтiк мағына

e)

түпкi мағына

60.

Фразеологиялық байлаулы мағыналы тiркестi белгiлеңiз.

a)

құлықсыздық танытты

b)

құлқынның құлы

c)

құлқыны құрыды

d)

құлқы болмады

e)

құлқын сәрi

61.

Сөздiң көп мағыналылығын термин түрiнде қалай атаймыз?

a)

полисемия

b)

антоним

c)

омоним

d)

метонимия

e)

метафора

 

62.

Адамның сезiмi мен көңiл күйiне байланысты айтылатын эмоционалды сөздердiң мағыналары қалай аталады?

a)

ауыспалы мағына

b)

бейнелi мағына

c)

бейтарап мағына

d)

омонимдiк мағына

e)

терминдiк мағына

63.

Метафора қолдану сипатына қарай қалай жiктеледi?

a)

полисемия, ономастика

b)

тiлдiк метафора, омоним

c)

тiлдiк метафора, поэтикалық метафора

d)

метонимия, тiлдiк метафора

e)

поэтикалық метафора, синекдоха

64.

Төмендегi сөздерден этнографизмдi / белгiлi бiр халықтың тұрмыс-салтына қатысты сөздер/ табыңыз

a)

академия

b)

атшабар

c)

дәлiз

d)

сауын айту

e)

шүйке бас

65.

Көптеген тiлдерге ортақ, халықаралық сипаты бар сөздер қалай аталады?

a)

неологизмдер

b)

варваризмдер

c)

фразеологизмдер

d)

диалектизмдер

e)

интерационалдық терминдер

66.

Эвфемизмдер дегенiмiз не?

a)

мағынасы тұрпайы сөздердi жұмсартып айту

b)

мағыналары бiр-бiрiне қарама-қассы сөздер

c)

ескі наным бойынша атын тура айтпау, тиым салынған сөздер

d)

әдептi сөздi әдепсiз етiп айту

e)

айтылуы бiрдей, жазылуы басқа сөздер

67.

Қолданылу жиiлiгiне қарай сөздер қандай топқа бөлiнедi?

a)

төл сөздер мен төлеу сөздер

b)

актив және пассив сөздер

c)

терминдер мен арнаулы сөздер

d)

арнаулы лексика және варваризмдер

e)

әдеби лексика мен диалектiлiк лексика

68.

Тұрпайы сөздiң орнына сол ұғымды жұмсартып, жеңiлдетiп жеткiзетiн сөздер қалай аталады?

a)

неологизм

b)

дисфемизм

c)

эвфемизм

d)

какофемизм

e)

фразеологизм

69.

Тiлiмiздегi жаңа сөздер қалай аталады?

a)

историзм

b)

диалектизм

c)

термин

d)

неологизм

e)

варваризм

70.

   Ит-құс /қасқыр/, жасыл /найзағай/, әулие, мейман /шешек ауруы/, ұзын құрт /жылан/, деген қандай сөздер?

a)

дисфемизм

b)

антоним

c)

эфремизм

d)

синоним

e)

табу

71.

Табу сөздерiн белгiлеңiз

a)

мырза жiгiт, мырза аға, еркежан

b)

шырайлым, айналайын, отау тiгу

c)

тулақ, езбалдық, жiңiшке ауру

d)

сымсыз телефон, аузы жеңiл

e)

қолының жымысқысы бар, сөзге келу

72.

  Боқмұрын, шүйкебас, шибұт, бұтартар секiлдi қолданыстар неге жатады?

a)

табу сөздер

b)

дисфемизм

c)

жаргон

d)

эвфемизм

e)

аргон

73.

  Неологизмдер дегенiмiз не?

a)

авторлық бiр қолданар сөздер /окказионализмдер/

b)

өмiрде қолданудан  активтi  сөздiктен шығып қалған сөздер

c)

тілдегі жаңа ұғымды білдіретін сөздер

d)

белгiлi бiр жерге тән заттар мен құбылыстарды бiлдiретiн сөздер

e)

мағыналары бiр-бiрiне қарама-қарсы сөздер

74.

Сөздiң лексикалық бiрлiгiнде ешқандай өзгешелiгi жоқ, морфемдiк құрамы ұқсас /үйлес/ құрылымдарды қалай атаймыз?

a)

омографтар

b)

полисемия

c)

сөз варианттары

d)

омонимдер

e)

синонимдер

75.

Архаизмге жататын сөздi табыңыз.

a)

бауырсақ

b)

баспасөз

c)

қияли

d)

жариялылық

e)

тасаттық

76.

    Экспрессивтi-эмоционалды лексиканы қалай атауға болады?

a)

бейнелi сөздер

b)

жаңа қолданыстар

c)

сирек қолданылатын сөздер

d)

көнерген сөздер

e)

кәсiби сөздер

77.

Жалпыхалықтық тiлге жатпайтын сөз.

a)

синоним

b)

диалект

c)

омоним

d)

антоним

e)

архаизм

78.

Морфологиялық жолмен пайда болған эмоционалды сөздер тобын белгiлеңiз.

a)

масқара, әттең, ағатай

b)

жексұрын, қылдырықтай, жайсаң

c)

балақай, құлыншақ, алпамсадай

d)

шiркiн, ғажап, ботақан

e)

қылқию, масқара, сайқал

79.

Фразеология ненi зерттейдi?

a)

синтаксистiк сөз тiркесiн

b)

тiл дыбыстарын

c)

сөз мағынасын

d)

тұрақты тiркестердi

e)

сөздердiң шығу тегiн

80.

Омонимдерге ұқсас басқа тiлдiк құбылыстарды көрсетiңiз.

a)

паронимдер

b)

полисемия

c)

сөз варианттары

d)

синонимдер, антоним

e)

омограф, омофон

81.

Омоним деген не?

a)

Тұлғасы, дыбысталуы бiр, бiрақ мағынасы бiр-бiрiнен алшақ

b)

Тұлғасы әр түрлi, мағыналары бiр-бiрiне жақын

c)

Сөзге грамматикалық мағына үстейтiн, сөз бен сөздi байланысты- ратын

d)

Бiр-бiрiне қарама-қарсы  мағынада айтылатын сөздер

e)

Баяндауыш пен бастауыштың байланысы

82.

Қыпшақ-ноғай тобына қандай тiлдер жатады?

a)

өзбек, қазақ, қырғыз

b)

ноғай, қазақ, қарақалпақ

c)

қазақ, қарақалпақ, татар

d)

қазақ, қырғыз, ұйғыр

e)

түрiк, ұйғыр, қазақ

83.

Қазақ тiлi қай топқа енедi?

a)

Қыпшақ – башқұрт

b)

Қыпшақ – татар

c)

Қыпшақ – ноғай

d)

Қыпшақ – бұлғар

e)

Қыпшақ – половец

84.

Қазақ тiл бiлiмiнде алғаш рет терминдер жасаған ғалым

a)

Ы.Алтынсарин

b)

А.Құнанбаев

c)

барлығы

d)

А.Байтұрсынұлы

e)

Ш.Уәлиханов

85.

Қыпшақ тiлдерiнiң тобын белгiлеңiз

a)

Қыпшақ-половец, қыпшақ-чуваш, қыпшақ-ноғай

b)

Қыпшақ-половец, қыпшақ-татар, қыпшақ-ұйғыр

c)

Қыпшақ-татар, қыпшақ-башқұрт, қыпшақ-ноғай

d)

Қыпшақ-ноғай, қыпшақ-балқар; қыпшақ- башқұрт

e)

Қыпшақ-бұлғар, қыпшақ-половец, қыпшақ-ноғай

86.

Сөздiк жасаудың теориясы және тәжірибесімен айналысатын тіл білімінің өз алдына бөлек жетекші саласы

a)

лексикография

b)

семисиология

c)

фразеология

d)

этимология

e)

лексикология

87.

Тiлiмiздегi сөздердiң шығу төркiнiн, олардың бастапқы дыбысталу түрi мен мағынасын анықтайтын сөздiк

a)

орфоэпиялық сөздiк

b)

этимологиялық сөздiк

c)

түсiндiрме сөздiк

d)

фразеологиялық сөздiк

e)

аударма сөздiк

88.

   Ауыспалы мағыналы сөзді тап.

a)

кең дала

b)

кең маңдай

c)

кең пейіл  

d)

кең көйлек

e)

кең бөлме

89.

    Тура мағыналы сөзді тап

a)

өткір сөз

b)

өткір қыз

c)

өткір жігіт

d)

өткір пышақ

e)

өткір көз

90.

Ауыспалы мағыналы сөзі бар сөйлемді көрсет

a)

ексең егін, ішесің тегін

b)

ауыл маңы терең сай

c)

гүлдің тамыры жер астында

d)

әдепті бала – арлы бала

e)

Сөз анасы – құлақ

91.

Көп мағыналы сөзді тап

a)

арқа

b)

адам

c)

көлік

d)

парақ

e)

кітап

92.

   «Бет»  сөзінің бастапқы негізгі мағынасын көрсет.

a)

кітаптың беті

b)

қыздың беті

c)

жер беті

d)

судың беті

e)

сүттің беті

93.

Омоним болатын сөзді көрсет

a)

ауылдас

b)

қарындас

c)

көрші

d)

әже

e)

дос

94.

Антоним болатын сөзді көрсет

a)

ақ көңіл, кең пейіл

b)

жуан-семіз

c)

қарындас - іні

d)

атамекен – жат жұрт

e)

кіндік кескен жер-туған жер

95.

Мына сөздердің ішінен синоним сөздерді тап

a)

аға, бауыр, әпке

b)

ата, апа, әже        

c)

адам, пенде, жігіт

d)

оқушы, мұғалім, студент

e)

халық, жұрт, ел 

96.

Өзара синоним болатын сөздерді көрсет

a)

бет көрсе, жүз ұялады

b)

дарақының күлкісі қанбас, жалқаудың ұйқысы қанбас

c)

ауырдың үстімен, жеңілдің астымен

d)

көп сөйлеген көптен айырылар

e)

ағасы бардың жағасы бар

97.

    Мақалдардағы мағынасы қарама-қарсы сөздерді көрсет.

a)

сөзің тәтті болсын, ашуың қатты болсын

b)

жыртық үйді жел табар, өтірік сөзді шын табар

c)

байлықтың атасы –еңбек, анасы-жер

d)

қоянды қамыс өлтіреді, батырды намыс өлтіреді

e)

тіл тас жарар, тас жармаса, бас жарар

98.

Мақалдардағы өзара синоним болатын сөздерді көрсет

a)

өлең - алтын, сөз – күміс

b)

отызыңда орда бұзбасаң, қырқыңда қыр аспассың

c)

еңбексіз жалқау, еріншек көрінгеннен тілемсек

d)

көз – қорқақ, қол – батыр

e)

палуанға оң, терісі бірдей

99.

Тура мағынада тұрған сөзді көрсет

a)

оның көкірегінде көзі бар

b)

оны әжесінің көзіндей көреді

c)

бұлақ көрсең, көзін аш

d)

оның көзі ауырады

e)

оның көзіне шөп салды

100.

Көп мағыналы сөзді тап

a)

сен кел, маған сен

b)

күл төкті, рақаттана күлді

c)

ақсақал келді, қария кетті

d)

қалың шаш, жұқа шаш

e)

таудың етегі, көйлектің етегі

101.

Диалект сөздердiң ерекшелiгi....

a)

әдеби тiлде қолданылмайды

b)

жалпы халыққа бiрдей, ортақ сөздер

c)

белгiлi бiр шаруашылықта ғана қолданылады

d)

қолданыстан шыққан сөздер

e)

ауызекi сөйлеуде қолданылмайды

102.

  Плеоназм дегенiмiз не?

a)

мағынасы бiр-бiрiнен мүлдем алшақ сөздер

b)

екi мәндес сөз қатар келiп, алдыңғысы соңғысын анықтап, мағынасын күшейтедi

c)

жеке сөздiң орнына түсiнiк бердi

d)

мағынасы бiр-бiрiне жақын сөздер

e)

мағынасы бiр-бiрiне қарама-қарсы сөздер

103.

Сөздiк қорға тән негiзгi белгiнi көрсет

a)

санаулы сөз

b)

мол сөз

c)

тұрақтылық

d)

өзгермелi

e)

тұрақсыздық

104.

Арнаулы лексиканың салаларын көрсет

a)

фразеологизм, мақал-мәтелдер

b)

диалект сөздер, кәсiби сөздер

c)

неологизм, архаизмдер

d)

терминология, кәсiби сөздер

e)

эвфемизм, дисфемизмдер

105.

“Қазақ тiлiнiң фразеологиялық сөздiгiнiң” авторын көрсет

a)

Ш.Сарыбаев

b)

Ғ.Қалиев

c)

Ә.Болғанбаев

d)

С.Аманжолов

e)

I. Кеңесбаев

106.

Көнерген сөздерге қайсысы жатады?

a)

барымта, патсайы, кебеже

b)

әкім, патша, елбасы

c)

сәуір, мамыр, маусым

d)

имам, намаз, молда

e)

парта, бор орындық

107.

Қазіргі кезде қолданыстан шығып қалған мата атауларын көрсет

a)

атлас, шелк

b)

патсайы, торқа

c)

бархыт, шыт     

d)

жібек, бөз         

e)

мақпал, шайы   

108.

Тарихи сөздердің қатарын анықта

a)

комсомол, ұлан, оқушы

b)

тасаттық, әмеңгерлік, қайын жұрт

c)

сауыт, қалқан, қорамсақ 

d)

жарапазан, зекет, пері

e)

бұрын бару, бесік құда, бастаңғы

109.

Неологизм дегеніміз...

a)

қолданыстан шығып қалған сөздер

b)

басқа тілден енген сөздер

c)

аудармасыз қолданылатын сөздер

d)

қолданысқа жаңадан енген сөздер

e)

мағынасы түсініксіз сөздер

110.

Белгілі бір ғылым саласында ғана қолданылатын сөздер

a)

диалект сөздер    

b)

кәсіби сөздер       

c)

тарихи сөздер 

d)

ғылыми сөздер

e)

термин сөздер

111.

Дисфемизм дегеніміз ...

a)

дөрекі сөздердің қолданылуы

b)

сөздердің сыпайы қолданылуы

c)

атын тіке атауға тыйым салынған

d)

жоғарыда аталған сөздердің барлығы

e)

ана тілімізге шет тілінен енген сөздер

112.

Қолының жымысқысы бар адам деп кімді атайды?

a)

қолынан ештеңе келмейтін адамды

b)

ұрыны

c)

сараңды

d)

жомартты

e)

қолы ауыратын адамды

113.

Маңырама, қаптесер, ұлыма, ұзын құрт сөздері қайсысына жатады?

a)

синоним

b)

омоним

c)

табу сөз

d)

дисфемизм

e)

эвфемизм

114.

Қайсысы дұрыс берілмеген?

a)

фразеология – тұрақты сөз тіркесі

b)

пунктуация – тыныс белгілері

c)

неологизм – жаңа сөздер

d)

полисемия – ауыспалы мағыналы сөз

e)

ассимиляция – дыбыс үндестігі

115.

Омоним болмайтын сөзді белгіле:

a)

шала

b)

бала 

c)

қала     

d)

жала

e)

нала

116.

    Сыңарлары синонимдес болып келген қосарлама қос сөзді көрсет.

a)

ашу-ыза, қауіп-қатер  

b)

көйлек-көншік, әңкі-тәңкі

c)

үлкен-кіші, ілгері-кейін

d)

ығы-жығы, алба-жұлба

e)

үйді-үйіне, көзбе-көз

117.

Полисемия тіл білімінің қай саласына жатады?

a)

грамматика

b)

лексика

c)

фонетика

d)

синтаксис

e)

морфология

118.

.    Пассив лексикаға жататын тіл білімінің салалары

a)

ауыспалы мағыналы сөздер  

b)

омоним, антоним, синоним

c)

диалект, термин, жаргон сөздер

d)

тұрақты тіркестер, мақал-мәтелдер

e)

полисемия, метафора

119.

Сөз мағынасының стилистикалық  жақтан ажыратылуы 

a)

тура және номинативті мағына

b)

ауыспалы, келтірінді  мағыналы сөздер  

c)

синтаксистік шартты мағына және стилистикалық бояма мағына

d)

бейтарап мағына және стилистикалық бояма мағына

e)

бейтарап мағына

120.

    Сөздің заттар мен құбылыстардың белгілерінің бейнесімен тікелей  байланысты  лексикалық  мағынаның атауы

a)

бейтарап мағына

b)

бейтарап мағына және стилистикалық бояма мағына

c)

ауыспалы, келтірінді  мағыналы сөздер  

d)

синтаксистік шартты мағына және стилистикалық бояма мағына

e)

тура және номинативті мағына

121.

    Сөздің тұрақты сөз тіркестерінде  көрінетін  лексикалық мағынаның атауы 

a)

фразеологиялық оралымдар

b)

бейтарап мағына және стилистикалық бояма мағына

c)

тура және номинативті мағына

d)

ауыспалы, келтірінді  мағыналы сөздер  

e)

синтаксистік шартты мағына және стилистикалық бояма мағына

122.

Сөздің сөйлемде белгілі бір синтаксистік  қызмет атқаруына байланысты  туған лексикалық мағына 

a)

фразеологиялық оралымдар

b)

синтаксистік шартты мағына  

c)

бейтарап мағына және стилистикалық бояма мағына

d)

тура және номинативті мағына

e)

ауыспалы, келтірінді  мағыналы сөздер  

123.

Атаудың ауысуы  белгіленетін заттың тұлға, түс, қимыл ерекшелігінің  ұқсастығына негізделетін тәсіл

a)

омофон

b)

табу

c)

метафора

d)

метонимия

e)

синекдоха