wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Geçiş Dönemi (Karahanlı Dönemi) Edebiyatı

Total questions: 21

Worksheet time: 15mins

Name
Class
Date
1.

Eserde, ülkede yaşayan herkesin üzerine düşen görevleri yapması halinde hem bu dünyada hem de ahirette mutluluğa ulaşabilecekleri vurgusu yapılır. Eser, idareciler için bir siyasetname, tüm insanlar için de bir ahlak ve tasavvuf kitabıdır.

Parçada bahsedilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Kutadgu Bilig

b)

Divan-ı Hikmet

c)

Atabetü’l Hakayık

d)

Divanû Lûgati’t Türk

e)

Kabusname

2.

Türklerin görgülerini, bilgilerini göstermek için söyledikleri şiirlerden örnekleri kitaba serpiştirdim. Sıkıntılı veya sevinçli günlerde yüksek düşüncelerle söylenmiş olan ve ilk söyleyenden sonra kuşaktan kuşağa aktarılan atasözlerini de kitaba aldım. Böylece kitap en üst düzeyde yetkinliğe ve mükemmel arılığa ulaştı.

Bu parçada sözü edilen “kitap” aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Divan-ı Hikmet

b)

Kutadgu Bilig

c)

Divanû Lûgati’t Türk

d)

Atabetü’l Hakayık

e)

Divan-ı Kebir

3.

(I) Divan-ı Hikmet adlı eser, Hoca Ahmet Yesevi ve onun ölümünden sonra Yesevi dervişlerinin onun üslubu ile söylediği şiirlerden oluşmaktadır. (II) Ahmet Yesevi, Türk tasavvuf edebiyatının Anadolu dışındaki ilk büyük ismidir. (III) Eserin yazılma amacı, halka İslamiyet’i öğretmektir. (IV) Aruz vezniyle ve dörtlükler halinde söylenen şiirler, (V) sade bir dille yazılmış didaktik manzumelerdir.

Numaralanmış yerlerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

a)

I

b)

II

c)

III

d)

IV

e)

V

4.

1071 yılında Karahanlı Hükümdarı Tabgaç Buğra Han’a takdim edilmiş Türkçe bir eserdir. Dört sembolik kişilik üzerine kurgulanmış olan eserde anlatılmak istenenler bu kişilerin diyalogları ve anlatımları üzerinden ortaya konulmuştur. Parçada sözü edilen eserin sahibi aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Kaşgarlı Mahmut

b)

Edip Ahmet Yükneki

c)

Ahmet Yesevi

d)

Keykavus

e)

Yusuf Has Hacip

5.

İslamiyet öncesindeki atasözlerimiz üzerine bir araştırma yapmak isteseniz aşağıdakilerden hangisini kaynak olarak seçmeniz daha doğru olacaktır?

a)

Kutadgu Bilig

b)

Divanû Lûgati’t Türk

c)

Atabetü’l Hakayık

d)

Divan-ı Hikmet

e)

Divan-ı Kebir

6.

Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

a)

Dîvânu Lugâti’t-Türk, Araplara Türkçe öğretmek ve Türkçenin Arapça kadar güçlü bir dil olduğunu ortaya koymak amacıyla yazılmıştır.

b)

Devlet idaresinin ve sosyal düzenin nasıl olması gerektiğini anlatan Kutadgu Bilig, mensur bir eserdir.

c)

Divan-ı Hikmet’te Allah ve Peygamber aşkı, ibadet, cennet ve cehennem, kıyamet günü, dünyanın geçiciliği gibi konular işlenmiştir.

d)

Atabetü’l Hakayık’ta bilginin faydası, cehaletin zararları, cömertlik, cimrilik, iyi ve kötü huylar anlatılarak halka yararlı olmak hedeflenmiştir.

e)

Halka İslamiyet’i öğretmek için yazılan Divan-ı Hikmet hece ölçüsü ve dörtlükler halinde yazılmıştır.

7.

I. İslam etkisinde yazılmış ilk eser

II. Mesnevi türünde yazılmış ilk eser

III. Aruzla yazılmış ilk eser

IV. İlk siyasetname

Yukarıdaki ilklerden Kutadgu Bilig'e ait olanlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

a)

I ve II

b)

I ve IV

c)

II ve III

d)

I, II ve IV

e)

I, II, III ve IV

8.

... nüshalarının içerik bakımından olduğu kadar dil bakımından da önemli farklılıklar göstermesi, bunların farklı şahıslar tarafından değişik yerlerde meydana getirildiğini göstermektedir. Bir kısmı kaybolan veya zamanla değişikliğe uğrayan şiirler derlenirken araya aynı ruh ve ifadedeki yeni şiirler de ilave edilmiş, böylece gittikçe aslından uzaklaşılmıştır. Kime ait olursa olsun bütün şiirlerin temelinde ... inanç ve düşünceleri, tarikatının esasları bulunmaktadır.Parçadaki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

a)

Atabetü'l Hakayık — Edip Ahmet Yükneki

b)

Divan-ı Kebir — Mevlana

c)

Makalat - Hacı Bektaşi Veli

d)

Kutadgu Bilig — Yusf Has Hacip

e)

Divan-ı Hikmet — Hoca Ahmet Yesevi

9.

Kutadgu Bilig ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? (2017)

a)

Geçiş Dönemi ürünleri arasında yer almaktadır.

b)

Alegorik söyleyişe sahip didaktik bir metindir.

c)

İçeriği bakımından nasihatname türüne girer.

d)

Yoğun Arapça ve Farsça kelimelerden dolayı dili ağırdır.

e)

Hem dörtlük hem de beyitlerden oluşmaktadır.

10.

12. yüzyılda Ahmet Yesevi tarafından yazılmıştır.

Türk kültürünün Orta Asya sahasında İslamiyet’in kabulüyle başlayan değişiminin ve

yeniden yapılanmasının ilk ürünlerindendir.

Eser, İslam ruhuna uygun ideal insan ve toplum oluşturma çabalarının bir ürünü olarak ortaya çıkmıştır.

Bazı özellikleri verilen eser aşağıdakilerden hangisidir? (2016)

a)

Divan-ı Hikmet

b)

Kutadgu Bilig

c)

Atabetü’l-Hakayık

d)

Divanü Lügâti’t-Türk

e)

Vesiletü’n-Necât

11.

XI. yüzyılda Hoca Ahmet Yesevî tarafından Hakâniye Türkçesi ile yazılan eser, sade bir dille İslamiyet’in esaslarından, tasavvuftan, dünya ve kıyamet hallerinden bahseder.

Bu paragrafta sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

a)

A) Divan-ı Lugati't – Türk

b)

B) Atabet'ül Hakâyık

c)

C) Divan-ı Hikmet

d)

D) Muhakemet'ül Lugateyn

e)

E) Kutadgu Bilig

12.

Aşağıdakilerden hangisi Kutadgu Bilig'de geçen sembolik kişilerden biri değildir?

a)

A) Ay-toldı

b)

B) Ödgilmiş

c)

C) Kün-togdı

d)

D) Odgurmuş

e)

E) Aprınçur Tigin

13.

Sözlükte, kelimeler dışında şiirlere, atasözlerine de yer verilmiştir. Arap harfleriyle yazılan Türkçe sözcükler yine Arap alfabesine göre sıralanmıştır. Türkçe sözcüklerin anlamı örnekler verilerek açıklanmıştır.

Yukarıda sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

a)

A) Divan-u Lügati't Türk

b)

B) Atabetül Hakayık

c)

C) Divan-ı Hikmet

d)

D) Kutadgu Bilig

e)

E) Muhakemet-ül Lügateyn

14.

Eserde, cömertlik, ilim, doğruluk, dindarlığın üstünlükleri gibi konular anlatılmıştır. Eser aruz ölçüsüyle yazılmıştır. Edip Ahmet Yükneki tarafından kaleme alınmıştır.

Yukarıda sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

a)

A) Divan-ı Lügati't Türk

b)

B) Divan-ı Hikmet

c)

C) Kutadgu Bilig

d)

D) Atabet'ül Hakayık

e)

E) Selçukname

15.

Eserde konuşma, tartışma ve öğütler arasında toplumu oluşturan sınıfların niteliklerinin, bunlara karşı hakanın tutum ve davranışlarının nasıl olması gerektiğini göstermiştir. Hakan, vezir, vezirin oğlu ve vezirin kardeşi somutlaştırılmıştır.

Bu parçada özellikleri verilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

a)

A) Divan-ı Hikmet

b)

B) Divan-u Lügati't Türk

c)

C) Atabetü'l Hakayık

d)

D) Dede Korkut Hikâyeleri

e)

E) Kutadgu Bilig

16.

"Hakikatlerin Eşiği" anlamına gelen eser aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Divan-ı Hikmet

b)

Atabetü'l Hakayık

17.

"Alegorik bir mesnevi olan eserde Kün Togdı (Hükümdar) adaleti, Ay Toldı (Vezir) saadeti, Ögdülmiş (Vezirin oğlu) aklı, Odgurmış (Vezirin kardeşi) ise akıbeti temsil eder. "

Sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Divan-ı Hikmet

b)

Kutadgu Bilig

c)

Atabetü'l Hakayık

d)

Divan-ı Lügati't Türk

18.

"Türkçenin bilinen ilk sözlüğü, ilk dil bilgisi kitabı ve ilk edebiyat antolojisi olma özelliğini taşıyan geniş kapsamlı bir eserdir." Sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Divan-ı Lügati't Türk

b)

Atabetü'l Hakayık

19.

Geçiş Dönemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

a)

Eserlerde İslamiyet öncesi ve İslami kültürün izleri bir arada görülür.

b)

Eserler didaktik özellik gösterir.

c)

Bu dönem eserlerinde sadece aruz ölçüsü kullanılmıştır.

d)

Eserlerde daha çok tam ve zengin uyak kullanılmıştır.

20.

Divan-ı Lügati't Türk'ün yazılış amacı nedir?

a)

Türklere Arapçayı öğretmek

b)

Araplara Türkçeyi öğretmek

21.

Tasavvuf edebiyatının kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Ahmet Yesevi

b)

Kaşgarlı Mahmut

c)

Yusuf Has Hacip