WorksheetsGiza Gorputza
Total questions: 77
Worksheet time: 41mins
¿Cuál es la función de los organulos llamados lisosomas?
Almacenamiento de agua
Producción de energía
Digestión celular
Síntesis de proteínas
¿Cuál es el material genético que se encuentra en el núcleo de las células eucariotas?
Proteínas
ADN
Carbohidratos
ARN
¿Cuál es la función principal de los glóbulos rojos en el cuerpo humano?
Regulación de la temperatura
Producción de hormonas
Transporte de oxígeno
Digestión de alimentos
¿Cuál es el nombre del aparato encargado de la digestión de los alimentos en el cuerpo humano?
Sistema digestivo
Sistema respiratorio
Sistema nervioso
Sistema circulatorio
¿Cuál es la función principal de los neuronas en el cuerpo humano?
Transporte de nutrientes
Regulación del metabolismo
Transmisión de información
Producción de energía
¿Cuál es el nombre del aparato encargado de la reproducción en los seres humanos?
Sistema endocrino
Sistema reproductor masculino
Sistema excretor
Sistema inmunológico
¿Cuál es el nombre del aparato encargado de la locomoción y el movimiento en el cuerpo humano?
Sistema muscular
Sistema linfático
Sistema esquelético
Sistema urinario
¿Cuál es el nombre del aparato encargado de la respiración en el cuerpo humano?
Sistema circulatorio
Sistema respiratorio
Sistema digestivo
Sistema nervioso
¿Cuál es el nombre del aparato encargado de la regulación de las hormonas en el cuerpo humano?
Sistema inmunológico
Sistema endocrino
Sistema excretor
Sistema reproductor
¿Cuál es el nombre del aparato encargado de la eliminación de desechos en el cuerpo humano?
Sistema endocrino
Sistema inmunológico
Sistema reproductor
Sistema excretor
¿Cuál es el nombre del aparato encargado de la protección del cuerpo humano?
Sistema muscular
Sistema linfático
Sistema esquelético
Sistema urinario
¿Cuál es el nombre del aparato encargado de la circulación de la sangre en el cuerpo humano?
Sistema circulatorio
Sistema digestivo
Sistema nervioso
Sistema respiratorio
¿Cuál es el nombre del aparato encargado de la defensa del cuerpo humano?
Sistema excretor
Sistema endocrino
Sistema inmunológico
Sistema reproductor
¿Cuál es el nombre del aparato encargado de la eliminación de dióxido de carbono en el cuerpo humano?
Sistema circulatorio
Sistema digestivo
Sistema respiratorio
Sistema nervioso
¿Cuál es el nombre del aparato encargado de la producción de gametos en el cuerpo humano?
Sistema inmunológico
Sistema endocrino
Sistema excretor
Sistema reproductor masculino
Antolaketa mailak
Izaki bizidun batzuk ditugu funtzio jakin batzuk betetzen dituzten egiturak. Hauek hainbat
konplexutasun-mailak dituzte; antolaketa-mailak deritzogunak. Maila bakoitza aurrekoa baino
sinpleagoa da, bai egituran bai funtzionamenduan.
Izaki bizidun guztiok ditugu funtzio jakin batzuk betetzen dituzten egiturak. Hauek hainbat
konplexutasun-mailak dituzte; antolaketa-mailak deritzogunak. Maila bakoitza aurrekoa baino
konplexuagoa da, bai egituran bai funtzionamenduan.
Izaki bizidun guztiok ditugu funtzio jakin batzuk betetzen dituzten egiturak. Hauek hainbat
konplexutasun-mailak dituzte; antolaketa-mailak deritzogunak. Maila bakoitza aurrekoa baino
sinpleagoa da, bai egituran bai funtzionamenduan.
Izaki bizidun batzuk ditugu funtzio jakin batzuk betetzen dituzten egiturak. Hauek hainbat
konplexutasun-mailak dituzte; antolaketa-mailak deritzogunak. Maila bakoitza aurrekoa baino
konplexuagoa da, bai egituran bai funtzionamenduan.
Atomoak:
bizia duten eta organuluz osatuta dauden egiturak dira.
biomolekulak elkarrekin lotu funtzio jakin bat betetzen duten zelula
egiturak sortzeko.
Izaki bizidunen edo bioelementu guztien parte diren elementu kimikoak, atomoak dira.
(oxigenoa (O), karbonoa (C), hidrogenoa (H)…)
bi elementu edo gehiago kimikoki lotzen direnean sortzen dira molekulak. Izaki
bizidunak osatzen dituzten molekulak biomolekulak dira.
Molekulak:
bizia duten eta organuluz osatuta dauden egiturak dira.
biomolekulak elkarrekin lotu funtzio jakin bat betetzen duten zelula
egiturak sortzeko.
Izaki bizidunen edo bioelementu guztien parte diren elementu kimikoak, atomoak dira.
(oxigenoa (O), karbonoa (C), hidrogenoa (H)…)
bi elementu edo gehiago kimikoki lotzen direnean sortzen dira molekulak. Izaki
bizidunak osatzen dituzten molekulak biomolekulak dira.
Organuluak:
bizia duten eta organuluz osatuta dauden egiturak dira.
biomolekulak elkarrekin lotu funtzio jakin bat betetzen duten zelula
egiturak sortzeko.
Izaki bizidunen edo bioelementu guztien parte diren elementu kimikoak, atomoak dira.
(oxigenoa (O), karbonoa (C), hidrogenoa (H)…)
bi elementu edo gehiago kimikoki lotzen direnean sortzen dira molekulak. Izaki
bizidunak osatzen dituzten molekulak biomolekulak dira.
Zelula:
bizia duten eta organuluz osatuta dauden egiturak dira.
biomolekulak elkarrekin lotu funtzio jakin bat betetzen duten zelula
egiturak sortzeko.
Izaki bizidunen edo bioelementu guztien parte diren elementu kimikoak, atomoak dira.
(oxigenoa (O), karbonoa (C), hidrogenoa (H)…)
bi elementu edo gehiago kimikoki lotzen direnean sortzen dira molekulak. Izaki
bizidunak osatzen dituzten molekulak biomolekulak dira.
Ehunak:
bizia duten eta organuluz osatuta dauden egiturak dira.
biomolekulak elkarrekin lotu funtzio jakin bat betetzen duten zelula
egiturak sortzeko.
jatorri eta funtzio bereko zelula espezializatuz osatuta daude.
bi elementu edo gehiago kimikoki lotzen direnean sortzen dira molekulak. Izaki
bizidunak osatzen dituzten molekulak biomolekulak dira.
Organoak:
bizia duten eta organuluz osatuta dauden egiturak dira.
funtzio bat betetzeko bildu diren zenbait ehun motaz osatuta daude. - Sistemak
eta aparatuak: bizi-funtzio bat betetzen duten antzeko organoen (sistema) edo organo desberdinen
(aparatua) multzoa.
jatorri eta funtzio bereko zelula espezializatuz osatuta daude.
bi elementu edo gehiago kimikoki lotzen direnean sortzen dira molekulak. Izaki
bizidunak osatzen dituzten molekulak biomolekulak dira.
Organismoa:
bizia duten eta organuluz osatuta dauden egiturak dira.
funtzio bat betetzeko bildu diren zenbait ehun motaz osatuta daude. - Sistemak
eta aparatuak: bizi-funtzio bat betetzen duten antzeko organoen (sistema) edo organo desberdinen
(aparatua) multzoa.
jatorri eta funtzio bereko zelula espezializatuz osatuta daude.
Aparatuz eta sistemas osatuta dagoen eta bizi funtzio guztiak bete ditzakeen izaki
bizidun independentea.
Izaki bizidunen konposizio kimikoa
Biolementuak elkartzen direnean biomolekulak sortzen dituzte. Biomolekula horiek
ez-organikoak izan daitezke.
Biolementuak elkartzen direnean biomolekulak sortzen dituzte. Biomolekula horiek organikoak zein
ez-organikoak izan daitezke.
Biolementuak banatzen direnean biomolekulak sortzen dituzte. Biomolekula horiek organikoak zein
ez-organikoak izan daitezke.
Biolementuak elkartzen direnean biomolekulak sortzen dituzte. Biomolekula horiek organikoak zein
daitezke.
Izaki bizidunen konposizio kimikoa
Ez-organikoak:
+ Gluzidoak: monosakaridoz osatutako molekulak dira, glukosa adibidez. Polisakaridoak
monosakarido kateak dira, glukogenoa eta zelulosa esaterako.
izaki bizidunek soilik dituzten substantziak dira, karbonoetan aberatsak direnak.
materia bizidunean zein bizigabean daude.
+ Ura: Gorputzaren %65 inguru. Ez dago berdin bananduta organoetan. Zelulen osagai nagusia.
+ Gatz mineralak: Ioi gisan disolbatuta edo kristal itxuran prezipitatuta ager daitezke.
+ Lipidoak: lipidoen artean koipea, fosfolipidoak eta kolesterola bereiz ditzakegu. Koipeak
sinpleenak izanik.
+ Proteinak: aminoazidoz osatutako makromolekulak dira. Kolagenoa, hemoglobina eta
antigorputzak adibidez.
Izaki bizidunen konposizio kimikoa
Organikoak:
+ Gluzidoak: monosakaridoz osatutako molekulak dira, glukosa adibidez. Polisakaridoak
monosakarido kateak dira, glukogenoa eta zelulosa esaterako.
izaki bizidunek soilik , karbonoetan aberatsak.
+ Azido nukleikoak: nukleotidoz osatutako biomolekulak dira. Bi mota daude; RNA (azido
erribonukleiokoa) eta DNA (azido desoxierribonukleiokoa)
materia bizidunean zein bizigabean daude.
+ Ura: Gorputzaren %65 inguru. Ez dago berdin bananduta organoetan. Zelulen osagai nagusia.
+ Gatz mineralak: Ioi gisan disolbatuta edo kristal itxuran prezipitatuta ager daitezke.
+ Lipidoak: lipidoen artean koipea, fosfolipidoak eta kolesterola bereiz ditzakegu. Koipeak
sinpleenak izanik.
+ Proteinak: aminoazidoz osatutako makromolekulak dira. Kolagenoa, hemoglobina eta
antigorputzak adibidez.
izaki
bizidun guztien funtsezko osagaiak dira.
+ Unitate genetikoa: banakoaren herentziazko materiala galtzen du.
+ Jatorrizko unitatea: zelula guztiak aurretik egondako beste zelula batetik sortuak dira
(zatiketa).
+ Unitate morfologikoa: izaki bizidunen egitura guztiak zelulaz osatuta
daude. + Unitate fisiologikoa: haien baitan bizi-funtzioak egiten dira.
+ Unitate genetikoa: banakoaren herentziazko materiala biltzen du.
+ Jatorrizko unitatea: zelula guztiak aurretik egondako beste zelula batetik sortuak dira
(zatiketa).
+ Unitate fisiologikoa: izaki bizidunen egitura guztiak zelulaz osatuta
daude. + Unitate morfologikoa: haien baitan bizi-funtzioak egiten dira.
Organismo zelulabakarrak:
zelula askoz osatutako izaki mikroskopikoak dira. Moneroen
erreinuan (bakterioak), protistoen erreinuan (protozooak eta alga zelulabakarrak) eta onddoen
erreinuan aurki ditzakegu.
zelula bakar batez osatutako izaki makroskopikoak dira. Moneroen
erreinuan (bakterioak), protistoen erreinuan (protozooak eta alga zelulabakarrak) eta onddoen
erreinuan aurki ditzakegu.
zelula bakar batez osatutako izaki mikroskopikoak dira. Moneroen
erreinuan (bakterioak), protistoen erreinuan (protozooak eta alga zelulabakarrak) eta onddoen
erreinuan aurki ditzakegu.
zelula bakar batez osatutako izaki mikroskopikoak dira. Moneroen
erreinuan (bakterioak), protistoen erreinuan (protozooak eta alga zelulanitzak) eta onddoen
erreinuan aurki ditzakegu.
Organismo zelulaniztunak:
zelula askoz osatutako izaki mikroskopikoak dira. Moneroen
erreinuan (bakterioak), protistoen erreinuan (protozooak eta alga zelulabakarrak) eta onddoen
erreinuan aurki ditzakegu.
zelula askoz osatutako izaki bizidunak (makroskopikoak gehienbat).
Antolaketa konplexua dute eta protistoen erreinunan (algak), onddoen erreinuan, landareen erreinuan
eta animalien erreinuan aurki ditzakegu.
zelula bakar batez osatutako izaki mikroskopikoak dira. Moneroen
erreinuan (bakterioak), protistoen erreinuan (protozooak eta alga zelulabakarrak) eta onddoen
erreinuan aurki ditzakegu.
zelula bakar batez osatutako izaki mikroskopikoak dira. Moneroen
erreinuan (bakterioak), protistoen erreinuan (protozooak eta alga zelulanitzak) eta onddoen
erreinuan aurki ditzakegu.
Nutrizio-zelularra: 1 baino gehiago
Zelulen kanpoaldean zenbait prozesu
kimiko jasan mantenugaiek; zelula metabolismo izena hartzen du honek.
Zelulen barnealdean zenbait prozesu
kimiko jasan mantenugaiek; zelula metabolismo izena hartzen du honek.
zelulek beharrezkoa duten materia eta energia lortzeko egiten duten prozesua. Zelulek kanpoko substantziei mantenugaia da, energia lortu, hazi
nahiz zelula egiturak sortu.
zelulek beharrezkoa duten materia eta energia galtzeko egiten duten prozesua. Zelulek kanpoko substantziei mantenugaia da, energia lortu, hazi
nahiz zelula egiturak sortu.
+ Katabolismoa:
honi esker zelulek bere bizilekuari buruzko informazioa bil dezakete eta beste
zelula batzuekin komunika daitezke.
eratze erreakzioa da. Substantzia txikiak eta bakunak substantzia konplexuetan
bihurtzeko prozesuak dira. Zelulak hazteko nahiz hondatutako eta galdutako egiturak berritzeko
erabiltzen dira.
substantzia organiko konplexuak (energia ugari), konposatu txikiago eta
bakunagoetan bihurtu. Prozesu honetan zelulek energia lortzen dute gero beste funtzioetan
erabiltzeko (ugalketa, funtzionamendu zelularra).
zelula ama batek zatituz beste zelula umeak sortzen dituen prozesuari deritzo.
+ Organismo zelulabakarrak:
+ Organismo zelulaniztunak:
+ Anabolismoa:
honi esker zelulek bere bizilekuari buruzko informazioa bil dezakete eta beste
zelula batzuekin komunika daitezke.
eratze erreakzioa da. Substantzia txikiak eta bakunak substantzia konplexuetan
bihurtzeko prozesuak dira. Zelulak hazteko nahiz hondatutako eta galdutako egiturak berritzeko
erabiltzen dira.
substantzia organiko konplexuak (energia ugari), konposatu txikiago eta
bakunagoetan bihurtu. Prozesu honetan zelulek energia lortzen dute gero beste funtzioetan
erabiltzeko (ugalketa, funtzionamendu zelularra).
zelula ama batek zatituz beste zelula umeak sortzen dituen prozesuari deritzo.
+ Organismo zelulabakarrak:
+ Organismo zelulaniztunak:
Zelula-harremana:
honi esker zelulek bere bizilekuari buruzko informazioa bil dezakete eta beste
zelula batzuekin komunika daitezke.
eratze erreakzioa da. Substantzia txikiak eta bakunak substantzia konplexuetan
bihurtzeko prozesuak dira. Zelulak hazteko nahiz hondatutako eta galdutako egiturak berritzeko
erabiltzen dira.
substantzia organiko konplexuak (energia ugari), konposatu txikiago eta
bakunagoetan bihurtu. Prozesu honetan zelulek energia lortzen dute gero beste funtzioetan
erabiltzeko (ugalketa, funtzionamendu zelularra).
zelula ama batek zatituz beste zelula umeak sortzen dituen prozesuari deritzo.
+ Organismo zelulabakarrak:
+ Organismo zelulaniztunak:
Zelula-ugalketa:
honi esker zelulek bere bizilekuari buruzko informazioa bil dezakete eta beste
zelula batzuekin komunika daitezke.
eratze erreakzioa da. Substantzia txikiak eta bakunak substantzia konplexuetan
bihurtzeko prozesuak dira. Zelulak hazteko nahiz hondatutako eta galdutako egiturak berritzeko
erabiltzen dira.
substantzia organiko konplexuak (energia ugari), konposatu txikiago eta
bakunagoetan bihurtu. Prozesu honetan zelulek energia lortzen dute gero beste funtzioetan
erabiltzeko (ugalketa, funtzionamendu zelularra).
zelula ama batek zatituz beste zelula umeak sortzen dituen prozesuari deritzo.
+ Organismo zelulabakarrak:
+ Organismo zelulaniztunak:
+ Organismo zelulabakarrak:
zelula-zatiketaren ondorioz beste organismo berriak sortzen dira,
gurasoen berdin-berdinak. Populazioa handitu egiten da.
zelula-zatiketaren ondorioz organismoko zelula kopurua handitzen da.
Horren ondorioz organismoa handitu edo hondatuta zeukan atalen bat berritzen du.
zelula-zatiketaren ondorioz beste organismo berriak sortzen dira,
gurasoen desberdinak. Populazioa txikitu egiten da.
zelula-zatiketaren ondorioz organismoko zelula kopurua txikitzen da.
Horren ondorioz organismoa handitu edo hondatuta zeukan atalen bat berritzen du.
+ Organismo zelulaniztunak:
zelula-zatiketaren ondorioz beste organismo berriak sortzen dira,
gurasoen berdin-berdinak. Populazioa handitu egiten da.
zelula-zatiketaren ondorioz organismoko zelula kopurua handitzen da.
Horren ondorioz organismoa handitu edo hondatuta zeukan atalen bat berritzen du.
zelula-zatiketaren ondorioz beste organismo berriak sortzen dira,
gurasoen desberdinak. Populazioa txikitu egiten da.
zelula-zatiketaren ondorioz organismoko zelula kopurua txikitzen da.
Horren ondorioz organismoa handitu edo hondatuta zeukan atalen bat berritzen du.
Zelula prokariotak
antolaketa xume aurkezten dute. Tamainari dagokionez eukariotak baino txikiagoak
dira. Hiru ezaugarri nagusi dituzte.
+ Ez dute nukleorik, material genetikoa zitoplasman ez dago banatuta.
+ Erribosomak dituzte, ez dute bestelako organulurik.
+ Zelula-paretak mintz plasmatikoa estaltzen du.
+ Ez dute nukleorik, material genetikoa zitoplasman banatuta dago.
+ Erribosomak dituzte, ez dute bestelako organulurik.
+ Zelula-paretak mintz plasmatikoa estaltzen du.
antolaketa xume aurkezten dute. Tamainari dagokionez eukariotak baino handiagoak
dira. Hiru ezaugarri nagusi dituzte.
Zelula prokariotek Haien baitan badituzte beste osagai batzuk.
- Bakterio-kapsula: itsas eta babesteko kanpoaldeko estalki argala. Ez dute bakterio
guztiek izaten.
- Bakterio-kromosoma: material genetikoa gordetzen duen DNA molekula da. Nukleoide izena duen
gunean egoten da.
- Mintz plasmatikoa: zitoplasma mugatzen duen eta substantzia trukea ahalbidetzen duen mintza. -
Zelula-pareta: mintzaren gainetik, bakterioa babesten duen eta forma ematen dion bilgarri zurruna eta
sendoa da.
Erribosomak: proteina-sintesitzen duten organulu handiak dira.
- Luzakinak: luzeagoak mugitzeko erabili zelulek (flageloak) eta motzagoak
sustratuetan finkatzeko erablitzen dituzte (finbriak)
- Bakterio-kapsula: itsas eta babesteko kanpoaldeko estalki lodia. Ez dute bakterio
guztiek izaten.
- Bakterio-kromosoma: material genetikoa gordetzen duen DNA molekula da. Nukleoide izena duen
gunean egoten da.
- Erribosomak: proteina-sintesitzen duten organulu txikiak dira.
- Luzakinak: luzeagoak mugitzeko erabili zelulek (flageloak) eta motzagoak
sustratuetan finkatzeko erablitzen dituzte (finbriak)
Zelula eukariota
konplexuagoak eta handiagoak izan ohi dira. Gizakiok dauzkagun
zelulak animalia zelula eukariotak dira. Hauek hiru egitura dituzte.
sinpleagoak eta handiagoak izan ohi dira. Gizakiok dauzkagun
zelulak animalia zelula eukariotak dira. Hauek bi egitura dituzte.
konplexuagoak eta handiagoak izan ohi dira. Gizakiok dauzkagun
zelulak animalia zelula prokariotoak dira. Hauek hiru egitura dituzte.
konplexuagoak eta handiagoak izan ohi dira. Gizakiok dauzkagun
zelulak animalia zelula eukariotak dira. Hauek lau egitura dituzte.
Mintz plasmatikoa:
egitura esferikoa eta zelularen funtzionamendua kontrolatzen duen material genetikoa
dauka bere barnean. Mintz nuklear bikoitza eta porotsua du, substantzia trukea ahalbidetzeko. Hiru
zatitan bana dezakegu nukleoa.
zelula inguratzen duen geruza da. Mintz plasmatikoan zehar kanpoaldearekin
substantzia trukea gertatzen da. Mintza fosfolipidoz osatutako geruza bikoitza da eta hainbat proteina
tartekatzen ditu.
mintz plasmatiko eta nukleo
artean dagoen zatia. Hiru osagai
+ Zitosola: barne-ingurune urtsua.
+ Organuluak: funtzio jakin bateko egiturak.
+ Zitoeskeletoa: zuntz proteikoak mugimenduan, barne-antolaketan eta zelula-zatiketan parte
hartzen dutenak.
Mintz mota honek mosaiko jariakor izena hartzen du, hura osatzen duten elementuak
mugitu egiten baitira.
Zitoplasma:
mintz plasmatikoaren eta nukleoaren artean dagoen zatia. Hiru osagai
ditu. + Zitosola: barne-ingurune urtsua.
egitura esferikoa eta zelularen funtzionamendua kontrolatzen duen material genetikoa
dauka bere barnean. Mintz nuklear bikoitza eta porotsua du, substantzia trukea ahalbidetzeko. Hiru
zatitan bana dezakegu nukleoa.
zelula inguratzen duen geruza da. Mintz plasmatikoan zehar kanpoaldearekin
substantzia trukea gertatzen da. Mintza fosfolipidoz osatutako geruza bikoitza da eta hainbat proteina
tartekatzen ditu.
+ Organuluak: funtzio jakin bat duten egiturak.
+ Zitoeskeletoa: zuntz proteikoak mugimenduan, barne-antolaketan eta zelula-zatiketan parte
hartzen dutenak.
Nukleoa:
+ Nukleoloa: RNAz eta proteinaz osatutako masa esferiko lodia. Zelula zatitzen ari EZ denean
ikus daiteke.
+ Nukleoplasma: nukleoko barne-ingurune urtsua.
egitura esferikoa eta zelularen funtzionamendua kontrolatzen duen material genetikoa
dauka bere barnean. Mintz nuklear bikoitza eta porotsua du, substantzia trukea ahalbidetzeko. Hiru
zatitan bana dezakegu nukleoa.
zelula inguratzen duen geruza da. Mintz plasmatikoan zehar kanpoaldearekin
substantzia trukea gertatzen da. Mintza fosfolipidoz osatutako geruza bikoitza da eta hainbat proteina
tartekatzen ditu.
+ Organuluak: funtzio jakin bat duten egiturak.
+ Zitoeskeletoa: zuntz proteikoak mugimenduan, barne-antolaketan eta zelula-zatiketan parte
hartzen dutenak.
+ Kromatina:
zelula-arnasketa egiten du, prozesu horren bitartez zelulak energia lortzen
proteinei lotuta dauden DNAzko harizpiak zelularen material
genetikoa osatzen dutenak. Zelula zatitzen denean kromosomak eratzen dituzte. 1.6
Zelula-organuluak
nukleoko barne-ingurune urtsua.
Organuluak funtzio jakin bat eta zitoplasman kokatuta dauden egiturak dira.
Zelula-organuluak
zelula-arnasketa egiten du, prozesu horren bitartez zelulak energia lortzen
proteinei lotuta dauden DNAzko harizpiak zelularen material
genetikoa osatzen dutenak. Zelula zatitzen denean kromosomak eratzen dituzte. 1.6
Zelula-organuluak
nukleoko barne-ingurune urtsua.
Organuluak funtzio jakin bat eta zitoplasman kokatuta dauden egiturak dira.
Mitokondrioa:
zelula-arnasketa egiten du, prozesu horren bitartez zelulak energia lortu
proteinei lotuta dauden DNAzko harizpiak zelularen material
genetikoa osatzen dutenak. Zelula zatitzen denean kromosomak eratzen dituzte. 1.6
Zelula-organuluak
nukleoko barne-ingurune urtsua.
Organuluak funtzio jakin bat eta zitoplasman kokatuta dauden egiturak dira.
Xixkuak:
zelula-arnasketa egiten du, prozesu horren bitartez zelulak energia lortu
proteinei lotuta dauden DNAzko harizpiak zelularen material
genetikoa osatzen dutenak. Zelula zatitzen denean kromosomak eratzen dituzte. 1.6
Zelula-organuluak
mintzez osatutako zaku txikiak, substantziak metatzen, garraiatzen edo digeritzen
dituztenak.
Organuluak funtzio jakin bat eta zitoplasman kokatuta dauden egiturak dira.
Lisosomak:
zelula-arnasketa egiten du, prozesu horren bitartez zelulak energia lortu
Golgi aparatuan sortuak eta zelulabarneko digestioan hartzen dute
parte.
mintzez osatutako zaku txikiak, substantziak metatzen, garraiatzen edo digeritzen
dituztenak.
Organuluak funtzio jakin bat eta zitoplasman kokatuta dauden egiturak dira.
Erretikulu endoplasmatikoa (E.E.):
zelula-arnasketa egiten du, prozesu horren bitartez zelulak energia lortu
Golgi aparatuan sortuak eta zelulabarneko digestioan hartzen dute
parte.
mintzez osatutako zaku txikiak, substantziak metatzen, garraiatzen edo digeritzen
dituztenak.
elkarri konektatuta dauden mintzezko eta kanalez osatuta
+ Pikorduna: mintz nuklearrarekin lotuta eta erribosomak. Proteinak sintatizatu eta Golgi
aparatura garraiatu
+ Leuna: ez du erribosomarik. Bertan lipidoak sintetizatzen dira.
Golgi aparatua:
elkarren gainean eta konektatuta dauden mintzezko zaku lauz osatuta dago.
Erretikulu endoplasmatikotik datozen substantziak pilatu eta prozesatzen ditu.
Golgi aparatuan sortuak eta zelulabarneko digestioan hartzen dute
parte.
mintzez osatutako zaku txikiak, substantziak metatzen, garraiatzen edo digeritzen
dituztenak.
elkarri konektatuta dauden mintzezko eta kanalez osatuta
+ Pikorduna: mintz nuklearrarekin lotuta eta erribosomak. Proteinak sintatizatu eta Golgi
aparatura garraiatu
+ Leuna: ez du erribosomarik. Bertan lipidoak sintetizatzen dira.
Erribosomak:
elkarren gainean eta konektatuta dauden mintzezko zaku lauz osatuta dago.
Erretikulu endoplasmatikotik datozen substantziak pilatu eta prozesatzen ditu.
Golgi aparatuan sortuak eta zelulabarneko digestioan hartzen dute
parte.
mintzez osatutako zaku txikiak, substantziak metatzen, garraiatzen edo digeritzen
dituztenak.
ARNz eta proteinaz osatutako eta proteinak sintetizatzen dituzten partikula txikiak
dira. Zitoplasman libre edo E.E. pikordunean itsatsita egoten dira.
Zentrosoma:
Proteinazko mikrotubuluz osatutako eta zentriolo izeneko bi zilindro perpendikular
dira. Zitoeskeletoaren antolaketan eta zelularen mugikortasunean hartzen dute parte.
Golgi aparatuan sortuak eta zelulabarneko digestioan hartzen dute
parte.
mintzez osatutako zaku txikiak, substantziak metatzen, garraiatzen edo digeritzen
dituztenak.
ARNz eta proteinaz osatutako eta proteinak sintetizatzen dituzten partikula txikiak
dira. Zitoplasman libre edo E.E. pikordunean itsatsita egoten dira.
Zilioak eta flageloak:
Proteinazko mikrotubuluz osatutako eta zentriolo izeneko bi zilindro perpendikular
dira. Zitoeskeletoaren antolaketan eta zelularen mugikortasunean hartzen dute parte.
zelularen mugimenduan parte hartzen duten luzakin zitoplasmatikoak dira.
mintzez osatutako zaku txikiak, substantziak metatzen, garraiatzen edo digeritzen
dituztenak.
ARNz eta proteinaz osatutako eta proteinak sintetizatzen dituzten partikula txikiak
dira. Zitoplasman libre edo E.E. pikordunean itsatsita egoten dira.
Zitoeskeletoa:
Proteinazko mikrotubuluz osatutako eta zentriolo izeneko bi zilindro perpendikular
dira. Zitoeskeletoaren antolaketan eta zelularen mugikortasunean hartzen dute parte.
zelularen mugimenduan parte hartzen duten luzakin zitoplasmatikoak dira.
proteina harizpiz osatuta. Zelularen formari eutsi eta zelularen organuluen eta barne
xixkuen mugikortasuna erraztea.
ARNz eta proteinaz osatutako eta proteinak sintetizatzen dituzten partikula txikiak
dira. Zitoplasman libre edo E.E. pikordunean itsatsita egoten dira.
Kloroplastoa:
Proteinazko mikrotubuluz osatutako eta zentriolo izeneko bi zilindro perpendikular
dira. Zitoeskeletoaren antolaketan eta zelularen mugikortasunean hartzen dute parte.
zelularen mugimenduan parte hartzen duten luzakin zitoplasmatikoak dira.
proteina harizpiz osatuta. Zelularen formari eutsi eta zelularen organuluen eta barne
xixkuen mugikortasuna erraztea.
berdea eta fotosintezia gertatzen den organulua da.
Bakuola:
zelula hidratatuta eta zuntzen zurruntasuna mantentzen duen organulua
da.
zelularen mugimenduan parte hartzen duten luzakin zitoplasmatikoak dira.
proteina harizpiz osatuta. Zelularen formari eutsi eta zelularen organuluen eta barne
xixkuen mugikortasuna erraztea.
berdea eta fotosintezia gertatzen den organulua da.
Giza ehunak
guztiak
Ehunak funtzio desberdina betetzen duten zelula espezializatuen multzoak dira.
Ehunak funtzio bera betetzen duten zelula espezializatuen multzoak dira.
Ehunak funtzio bera betetzen duten zelula normalen multzoak dira.
Ehun epitelialak:
guztiak
zelulek poliedro forma izan ohi dute eta geruzetan antolatuta daude. Geruzen
artean izelularteko substantzia asko.
zelulek poliedro forma izan ez dute eta geruzetan antolatuta daude. Geruzen
artean ia ez da zelularteko substantziarik izaten.
zelulek poliedro forma izan ohi dute eta geruzetan antolatuta daude. Geruzen
artean ia ez da zelularteko substantziarik izaten.
Estaldura-epitelioak:
guztiak
gure organismoaren kanpoalde zein barrunbeetako gainazalak estali eta
babestu. Gainazalak babestu, mugatu eta substantzien trukea ahalbidetu
zelulek poliedro forma izan ez dute eta geruzetan antolatuta daude. Geruzen
artean ia ez da zelularteko substantziarik izaten.
zelulek poliedro forma izan ohi dute eta geruzetan antolatuta daude. Geruzen
artean ia ez da zelularteko substantziarik izaten.
Epidermisa:
guruinak eratzen dituzten ehunak dira eta jariatzeko substantziak
sortzea dute funtzio.
digestio-hodiaren eta arnas aparatuaren barrunbeak babesten
dituzte.
larruazalaren geruzarik kanpokoena da.
odol-hodien eta bihotzaren barrualdea estaltzen dute.
Muki-mintzak:
guruinak eratzen dituzten ehunak dira eta jariatzeko substantziak
sortzea dute funtzio.
digestio-hodiaren eta arnas aparatuaren barrunbeak babesten
dituzte.
larruazalaren geruzarik kanpokoena da.
odol-hodien eta bihotzaren barrualdea estaltzen dute.
Endotelioak:
guruinak eratzen dituzten ehunak dira eta jariatzeko substantziak
sortzea dute funtzio.
digestio-hodiaren eta arnas aparatuaren barrunbeak babesten
dituzte.
larruazalaren geruzarik kanpokoena da.
odol-hodien eta bihotzaren barrualdea estaltzen dute.
Guruin-epitelioak:
guruinak eratzen dituzten ehunak dira eta jariatzeko substantziak
sortzea dute funtzio.
digestio-hodiaren eta arnas aparatuaren barrunbeak babesten
dituzte.
larruazalaren geruzarik kanpokoena da.
odol-hodien eta bihotzaren barrualdea estaltzen dute.
Exokrinoak:
guruinak eratzen dituzten ehunak dira eta jariatzeko substantziak
sortzea dute funtzio.
gorputzaren kanpoalderantz jariatzen dituzten guruinak (izerdi
guruinak).
larruazalaren geruzarik kanpokoena da.
odol-hodien eta bihotzaren barrualdea estaltzen dute.
Endokrinoak:
hormonak odolera isurtzen dituztenak (Tiroidea).
gorputzaren kanpoalderantz jariatzen dituzten guruinak (izerdi
guruinak).
larruazalaren geruzarik kanpokoena da.
odol-hodien eta bihotzaren barrualdea estaltzen dute.
Mistoak:
hormonak odolera isurtzen dituztenak (Tiroidea).
gorputzaren kanpoalderantz jariatzen dituzten guruinak (izerdi
guruinak).
hormonak odolera isuri eta beste substantzia batzuk jariatzen dituzten guruinak
(pankrea).
odol-hodien eta bihotzaren barrualdea estaltzen dute.
Ehun konektiboak:
hormonak odolera isurtzen dituztenak (Tiroidea).
gorputzaren kanpoalderantz jariatzen dituzten guruinak (izerdi
guruinak).
zelulak eta zuntzak haien artean zelularteko substantzia baten bidez (matrizea)
konektatzen duen ehuna da.
+ Odol-ehuna + Kartilago-ehuna
+ Hezur-ehuna + Ehun konjuntiboa
odol-hodien eta bihotzaren barrualdea estaltzen dute.
Gihar-ehunak:
hormonak odolera isurtzen dituztenak (Tiroidea).
ehun uzkurkorrak dira. Gihar zuntz edo miozito izeneko zelula luzangek osatzen
dituzte. Proteina zuntzak izaten dituzte, giharren uzkurduraz eta erlaxatzeaz arduratzen direnak. +
Gihar-ehun leuna: miozitoek nukleo bakarra dute eta ez-borondatezko uzkurtzeak sorrarazten dituzte.
zelulak eta zuntzak haien artean zelularteko substantzia baten bidez (matrizea)
konektatzen duen ehuna da.
+ Odol-ehuna + Kartilago-ehuna
+ Hezur-ehuna + Ehun konjuntiboa
odol-hodien eta bihotzaren barrualdea estaltzen dute.
Gihar-ehun ildaskatua:
hormonak odolera isurtzen dituztenak (Tiroidea).
miozitoek nukleo asko dituzte eta borondatezko
uzkurtzeak sorrarazten dituzte.
zelulak eta zuntzak haien artean zelularteko substantzia baten bidez (matrizea)
konektatzen duen ehuna da.
+ Odol-ehuna + Kartilago-ehuna
+ Hezur-ehuna + Ehun konjuntiboa
odol-hodien eta bihotzaren barrualdea estaltzen dute.
Bihotzeko gihar-ehuna:
hormonak odolera isurtzen dituztenak (Tiroidea).
miozitoek nukleo asko dituzte eta borondatezko
uzkurtzeak sorrarazten dituzte.
miozitoek sare gisan lotuta daude eta nukleo bakarra dute. Ez
borondatezko uzkurtzea du.
odol-hodien eta bihotzaren barrualdea estaltzen dute.
Nerbio-ehunak:
informazioa jaso eta bidali egiten dute organismoan zehar.
+ Neuronak: nerbio bulkadak transmititzen dituzten zelulak.
+ Zelula glialak: neuronak elikatzen eta babesten dituzten zelulak.
miozitoek nukleo asko dituzte eta borondatezko
uzkurtzeak sorrarazten dituzte.
miozitoek sare gisan lotuta daude eta nukleo bakarra dute. Ez
borondatezko uzkurtzea du.
odol-hodien eta bihotzaren barrualdea estaltzen dute.
Organoak, aparatuak eta sistemak
informazioa jaso eta bidali egiten dute organismoan zehar.
+ Neuronak: nerbio bulkadak transmititzen dituzten zelulak.
+ Zelula glialak: neuronak elikatzen eta babesten dituzten zelulak.
Giza gorputza organoz osatuta dago eta aparatuak eta sistemak osatzen dituzte. Aparatuak eta sistemak
elkarrekin lan egiten dutelako funtzionatzen du gure gorputzak.
Giza gorputza organoz osatuta dago eta aparatuak eta sistemak sortzen dituzte. Aparatuak eta sistemak
elkarrekin lan egiten dutelako funtzionatzen du gure gorputzak.
odol-hodien eta bihotzaren barrualdea estaltzen dute.
Organoa:
funtzio jakin bat betetzeko modu koordinatuan funtzionatzen duten ehunen
multzoa da.
funtzio bat edo gehiago modu koordinatuan betetzen dituzten egitura desberdinak dituzten
organoz osatuta dago.
mantenugaiak lortzea, gorputzean zehar garraiatzea eta organismoan sortzen diren
substantzia kaltegarriak kanporatzea dira haien egitekoak.
funtzio bat edo gehiago modu koordinatuan betetzen dituzten antzeko egitura duten organoz
osatuta dago.
Aparatua:
funtzio jakin bat betetzeko modu koordinatuan funtzionatzen duten ehunen
multzoa da.
funtzio bat edo gehiago modu koordinatuan betetzen dituzten egitura desberdinak dituzten
organoz osatuta dago.
mantenugaiak lortzea, gorputzean zehar garraiatzea eta organismoan sortzen diren
substantzia kaltegarriak kanporatzea dira haien egitekoak.
funtzio bat edo gehiago modu koordinatuan betetzen dituzten antzeko egitura duten organoz
osatuta dago.
Aparatua:Sistema:
funtzio jakin bat betetzeko modu koordinatuan funtzionatzen duten ehunen
multzoa da.
funtzio bat edo gehiago modu koordinatuan betetzen dituzten egitura desberdinak dituzten
organoz osatuta dago.
mantenugaiak lortzea, gorputzean zehar garraiatzea eta organismoan sortzen diren
substantzia kaltegarriak kanporatzea dira haien egitekoak.
funtzio bat edo gehiago modu koordinatuan betetzen dituzten antzeko egitura duten organoz
osatuta dago.
Nutrizio-funtzioa:
funtzio jakin bat betetzeko modu koordinatuan funtzionatzen duten ehunen
multzoa da.
funtzio bat edo gehiago modu koordinatuan betetzen dituzten egitura desberdinak dituzten
organoz osatuta dago.
mantenugaiak lortzea, gorputzean zehar garraiatzea eta organismoan sortzen diren
substantzia kaltegarriak kanporatzea dira haien egitekoak.
funtzio bat edo gehiago modu koordinatuan betetzen dituzten antzeko egitura duten organoz
osatuta dago.
Harreman funtzioa:
gametoak sortu ernalketaren ondoren gizabanako bat sortu ahal
izateko. - Gizonezkoen ugalketa-aparatua - Emakumezkoen ugalketa-aparatua
gure gorputza ingurunearekin harremanetan jartzeaz arduratzen diren aparatuak
eta sistemak.
- Nerbio-sistema - Lokomozio aparatua
- Sistema endokrinoa - Eskeleto-sistema
- Gihar-sistema
mantenugaiak lortzea, gorputzean zehar garraiatzea eta organismoan sortzen diren
substantzia kaltegarriak kanporatzea dira haien egitekoak.
funtzio bat edo gehiago modu koordinatuan betetzen dituzten antzeko egitura duten organoz
osatuta dago.
Ugalketa-funtzioa:
gametoak sortu ernalketaren ondoren gizabanako bat sortu ahal
izateko. - Gizonezkoen ugalketa-aparatua - Emakumezkoen ugalketa-aparatua
gure gorputza ingurunearekin harremanetan jartzeaz arduratzen diren aparatuak
eta sistemak.
- Nerbio-sistema - Lokomozio aparatua
- Sistema endokrinoa - Eskeleto-sistema
- Gihar-sistema
mantenugaiak lortzea, gorputzean zehar garraiatzea eta organismoan sortzen diren
substantzia kaltegarriak kanporatzea dira haien egitekoak.
funtzio bat edo gehiago modu koordinatuan betetzen dituzten antzeko egitura duten organoz
osatuta dago.
