Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

toprak

Total questions: 80

Worksheet time: 2hrs 0mins

Name
Class
Date
1.

Топырақ” деген не?

a)

жеке табиғи дене

b)

элювий

c)

аллювий

d)

делювий

2.

Топырақ құралу үдерісінің үш тобы:

a)

қарапайым микроүрдіс, жалпы макроүрдіс, мезоүрдіс

b)

бастапқы үрдіс, мезоүрдіс, кемелдену үрдісі

c)

алғашқы үрдіс, қарапайым микроүрдіс, кемелдену үрдісі

d)

кемелдену үрдісі, қарапайым микроүрдіс, балшықтану

3.

Құрылықтың қандай мүсіні макробедерге жатады?

a)

сай-салы

b)

дөңестер

c)

жазықтық

d)

үстірттер

4.

В.Докучаев бойынша топырақты жіктеу принципі?

a)

эколотектік

b)

морфотектік

c)

эволюционды-тектік

d)

тарихи-тектік

5.

Зат айналымның түрлері:

a)

биогеохимиялық, биологиялық, геологиялық.

b)

үлкен және кіші,механикалық.

c)

физикалық, биогеохимиялық, биологиялық

d)

химиялық, физикалық, геологиялық.

6.

Топырақтың морфологиялық белгілері:

a)

топырақтың құрылысы, түсі, түйіртпектілігі, жаңа жарандылар, кірме

b)

топырақтың құрылысы, түсі, жайласуы, жер бедері.

c)

жайласуы, гранулометриялық құрамы, өсімдік жамылғысы.

d)

жер бедері, өсімдік жамылғысы.

7.

Топырақ кескіні құрылысы ерекшелігіне байланысты типтері:

a)

негізгі кескін, толық дамымаған, кәдімгі, сұр

b)

кебірленген, сортаңданған, әлсіз жіктелген, тотықсызданған

c)

негізгі кескін, толық дамымаған, жартылай кескін, бұзылған

d)

қалдықты кескін, көп мүшелі кескін, полициклді, аударылған

8.

Түйіртпекқұралу үрдісіне әсер ететін физика-механикалық фактор:

a)

Топырақтың кезекті ылғалдану мен кебуі.

b)

Микробиологиялық үрдістер

c)

Кальций гуматының әсері.

d)

Сіңіру кешенінде натрий катионының артуы.

9.

В қабаты:

a)

төсеніш қабаты

b)

аналық тау жынысы қабаты.

c)

қарашірінді жиналу қабаты

d)

иллювиальді немесе аралық қабаты

10.

Кірме заттарға:

a)

гипс, кальций карбонаты, тастар.

b)

жануарлардың сүйегі, шыны, көмірдің сынығы

c)

темір, алюминий тотықтары.

d)

капролиттер, топырақтағы жануарлардың қазған індері, шіріген тамырлар.

11.

Жалпақ жапырақты ормандардың түскен үйінділерінің ыдырауы қандай ортада жүреді:

a)

бейтарап ортада

b)

қышқыл ортада

c)

сулы ортада

d)

физикалық ортада

12.

Ауадан көміртекті сіңіретін бактериялар:

a)

гететрофты

b)

автотрофты

c)

саңырауқұлақтар

d)

балдырлар

13.

Дайын органикалық қосылыстардан көміртекті алатын бактериялар:

a)

автотрофты

b)

саңырауқұлақтар

c)

гететрофты

d)

балдырлар

14.

Қазіргі топырақ жіктеуіндегі негізгі таксондың бірлестік?

a)

тип

b)

тек

c)

түр

d)

разряд

15.

Топырақтанудағы агробағытты кiм салды:

a)

Сибирцев

b)

Докучаев

c)

Костычев

d)

Глинка

16.

Топырақ iлiмiнде агромәденихимиялық бағытты кiм салды:

a)

Фаллу

b)

Тэер

c)

Берцелиус

d)

Ваксман

17.

Топырақ iлiмiнде агрогеологиялық бағытты кiм салды:

a)

Фаллу

b)

Тэер

c)

Гельригель

d)

Берцелиус

18.

Топырақтанудағы бас әдiс:

a)

далалық

b)

лабораториялық

c)

тұрақты

d)

химиялық

19.

Топырақтану ғылымының басты мiндетi:

a)

топырақтың құнарлығын көтеру

b)

жерге орналастыру

c)

картаға түсiру

d)

есепке алу

20.

Топыраққа ақ және ақшыл түс беретін қосылыстар:

a)

темір тотығы

b)

гипс

c)

вивианит

d)

темір қосындылары

21.

Ресейдiң қара топырақты облысы” (1886) кiтабының авторы:

a)

Вильямс

b)

Докучаев

c)

Костычев

d)

Глинка

22.

Топырақтың гранулометриялық құрамының кандай фракциясында гумус жоқ?

a)

балшық

b)

тозаң (ил)

c)

шаң

d)

құм

23.

Құмның майда фракциясының (мм) мөлшері (Н.А.Качинский бойынша)?

a)

3,0-1,0

b)

0,25-0,05

c)

0,5-0,25

d)

0,05-0,01

24.

Оңтүстік тайгада тараған топырақ:

a)

қара

b)

шымды күлгін

c)

қара қоңыр

d)

боз

25.

Тұнба (ил) фракциясының (мм) мөлшері (Н.А.Качинский бойынша)?

a)

0,0005-0,0001

b)

0,1-0,5

c)

0,01-0,005

d)

0,005-0,001

26.

Шаңның ірі фракциясының (мм) мөлшері (Н.А.Качинский бойынша)?

a)

0,05-0,01

b)

1,0-0,5

c)

0,5-0,25

d)

0,25-0,05

27.

Топырақ түзілу энергетикасы туралы оқу негіздерін салған ғалым

a)

Тюрин И.В.

b)

Качинский Н.А.

c)

Волобуев В. Р

d)

Докучаев В.В.

28.

Арктикалық шөлді топырақ құбылымы (АРn)

a)

А0 – А1 – А1С – А1Сʹ - См

b)

А0 – А1 –- См

c)

А0 – А6 –А1Сʹ - См

d)

А0 – А5 – А1С – А1С

29.

Тундралы глейлі негізгі топырақ құрылымы:

a)

А0 – А1 – Bg – GM (G)

b)

А0 – А1 – См

c)

А0 – А6 –А1Сʹ - См

d)

А0 – А5 – А1С – А1С

30.

Шақаттың кескiнi өте айқындалған келесiдей қабаттарға бөлiнедi:

a)

А0, А1, А2, А2В, В(В1-В2), С.

b)

А0 – А1 – Bg – GM (G)

c)

А0 – А6 –А1Сʹ - А2В, - См

d)

А0 – А5 – А1С – А1С

31.

Шақаттар пайда болу жағдайына байланысты жiктеледі:

a)

орманды шақаттар; күлгінденген шақаттар; батпақты шақаттар

b)

тұзды шақаттар; күлгінденген шақаттар; батпақты шақаттар

c)

 орманды шақаттар; күлгінденген шақаттар; шөптесінді шақаттар

d)

орманды шақаттар; шалғынды шақаттар; батпақты шақаттар

32.

Орманды шақаттар пайда болады:

a)

қайыңды және ақ теректi-қайыңды ормандарда шөптесiн өсiмдiктер аз өсетiн жағдайда.

b)

ойпаң жерлерде қалыптасады

c)

шалғынды-батпақты өсiмдiктер, ыза суы 1 м шамасында орналасқан жағдайда

d)

шымтезектену жағдайында қалыптасады

33.

Шалғынды шақаттар пайда болады:

a)

шалғынды-батпақты өсiмдiктер, ыза суы 1 м шамасында орналасқан жағдайда

b)

қайыңды және ақ теректi-қайыңды ормандарда

c)

ойпаң жерлерде қалыптасады

d)

шымтезектену жағдайында қалыптасады

34.

Батпақты шақаттар пайда болады:

a)

шалғынды-батпақты өсiмдiктер, ыза суы 1 м шамасында орналасқан жағдайда

b)

қайыңды және ақ теректi-қайыңды ормандарда

c)

ойпаң жерлерде қалыптасады

d)

шымтезектену жағдайында қалыптасады

35.

Солу ылғалдылығы (СЫ) балшықты топырақтарда қай мөлшерден басталады, %:

a)

15-22

b)

1-3

c)

50

d)

5-8

36.

Солу ылғалдылығы (СЫ) құмды топырақтарда қай мөлшерден басталады, %:

a)

1-3

b)

15-22

c)

50

d)

5-8

37.

Солу ылғалдылығы (СЫ) шымтезекті топырақтарда қай мөлшерден басталады, %:

a)

50

b)

15-22

c)

1-3

d)

5-8

38.

Үгілудің түрлері:

a)

Физикалық, химиялық, биологиялық

b)

Механикалық, физика-химиялық, сутектік

c)

Сутектік, химиялық, биологиялық

d)

Желдік, химиялық, биологиялық

39.

Физикалық үгілу дегеніміз:

a)

Минералдардың кристалдық торы бұзылуы

b)

Тау жыныстарының химиялық құрамы өзгеріске ұшырамай механикалық бөлшектенуі

c)

Алюмосиликаттардың ыдырауы

d)

Жаңа минералдар мен қосылыстардың түзілуі

40.

Химиялық үгілу дегеніміз:

a)

Тау жыныстарының химиялық құрамы өзгеріске ұшырауы

b)

Тау жыныстарының механикалық бөлшектенуі

c)

Минералдардың механикалық бөлшектенуі

d)

Тау жыныстары мен минералдардың химиялық құрамы өзгеріске ұшырамайды

41.

Үгілу үдерістерін зерттеген кеңес зерттеушілері:

a)

К.Д.Глинка, Б.Б.Полынов ,С.А.Захаров

b)

С.Б.Зонн, В.В.Докучаев, И.И.Тюрин

c)

В.Д.Наумов, М.И.Герасимов, Н.М.Сибирцев

d)

А.А.Пономарева, К.К.Гедройц, В.В.Докучаев

42.

Кескіннің салынуына байланысты түрлері:

a)

Қарапайым, аналық кескін.

b)

Қалдықты кескін.

c)

Жартылай кескін, негізгі кескін, шұқыр.

d)

Толық дамымаған кескін.

43.

Топырақтың В қабаты:

a)

органикалық қабат

b)

Беткі қабат.

c)

Аналық жыныс қабаты.

d)

Элювиальды қабаты

44.

Топырақтың А2 қабаты:

a)

Аналық тау жынысы қабаты.

b)

Шайылу қабаты.

c)

Қарашірінді жиналу қабаты.

d)

Аралық қабат

45.

Жаңа жарандылар:

a)

Гипс шоғырлары, әкті көмір қышқыл шоғырлары .

b)

Жануарлардың сүйегі топырақтағы жануарлардың қазған індері.

c)

Темір, алюминий, археологиялық қазбалар, шынылар.

d)

Тастар мен тау жыныстарының кесектері.

46.

Кірме заттар:

a)

Қарашірінді қосылыстары, шынылар.

b)

Темір, алюминий тотықтары.

c)

Шынының, кірпіштің сынық қалдықтары

d)

Кремний қышқылының шоғыры.

47.

Шұқырды салу тереңдігі, см:

a)

0-20

b)

20-30

c)

40-50

d)

70-85

48.

Топырақтың  G қабаты:

a)

Аналық жыныс қабаты

b)

Глейлі қабат

c)

Беткі қабат.

d)

Төсеніш қабаты.

49.

Топырақтың С қабаты:

a)

Төсеніш қабаты

b)

Аналық жыныс

c)

Беткі қабат

d)

Элювиальды қабаты

50.

С.А. Захаров бойынша топырақ түсін анықтағанда маңызы бар топтар:

a)

Доломит, темір қоспалары, кірмелер.

b)

Гумус, темір қоспалары, кремний қышқылы, каолин.

c)

Каолин, сілтілер, пироксен,

d)

Доломит, кірмелер.пироксен

51.

С.А. Захаров бойынша мүсіні бойынша топырақ түйіртпектілігінің типтері:

a)

Куб тәрізді, призмалы, плиталы

b)

Сеңді, конусты, үшбұрышты

c)

Мегатүйіртпектілік, тұрпайы, плиталы

d)

Тұрпайы, конусты, макротүйіртпектілік

52.

Топыраққа ақ немесе аққұба түс беретін қосылыстар:

a)

Темірдің шала тотығы.

b)

Күкіртті темір.

c)

Кремнезем.

d)

Гумус. 

53.

Түйіртпекқұралу ілімін зерттеген ғалымдар:

a)

П.Костычев, В.Дояренко, Н.Саввинов

b)

В.Докучаев, М.Ломоносов, М.И.Герасимов,

c)

Ө. Оспанов, В.Боровский, М.И.Герасимов

d)

И.С.Кауричев, М.И.Герасимов, Н.М.Сибирцев

54.

Агрономиялық ең құнды агрегаттың мөлшері, мм:

a)

0,25-10.

b)

0,05.

c)

0,05-0,01.

d)

0,1-0,001

55.

Түйіртпекқұрауда маңызы зор органикалық тыңайтқыш:

a)

Дала шпаты.

b)

Аммофос.

c)

Көң

d)

Фосфор қышқылы

56.

Түйіртпектілігі жақсы топырақтар:

a)

Тақыр

b)

Қара топырақтар.

c)

Батпақты

d)

Шақат

57.

Берік түйіртпектер құрауға қатысатын катиондар:

a)

Са2+, Fe3+

b)

Н+, Na+.

c)

Са2+, Na+

d)

K+,О

58.

Топырақтың сіңіру қабілетін дамытқан ғалымар:

a)

К.Гедройц, Н.Горбунов,Д.Прянишников

b)

И.Тюрин, Д.Прянишников, Ө.Оспанов

c)

М.Ломоносов, В.В.Докучаев

d)

Ө.Оспанов, К.Гедройц

59.

Коллоидтардың топырақта кездесетін күйі:

a)

Гель

b)

Шірінді

c)

Молекула

d)

Органикалық қалдық

60.

Коллоидтардың топырақта кездесетін ерітінді күйі:

a)

Газтәрізді

b)

Золь

c)

Молекула

d)

Шірінді

61.

Коллоидтардың тұнбадан ерітіндіге көшуі:

a)

Коагуляция

b)

Зольдену

c)

Молекулану

d)

Гидратация

62.

Пептизациялау қабілеті жоғары катиондар:

a)

Al

b)

Fe

c)

Na

d)

Ca

63.

Сіңірудің түрлері:

a)

Механикалық, физикалық, физика-химиялық, химиялық, биологиялық.

b)

Физикалық, молекулалық, физика-химиялық, химиялық, биологиялық.

c)

> Молекулалық, механикалық, химиялық, биологиялық, иондық

d)

Химиялық-иондық, катиондық, аниондық, физикалық, химиялық

64.

Коллоидты бөлшектердің немесе мицелланың құрылысы (Н.Горбунов бойынша):

a)

Ядросы, биологиялық қабат, физикалық, химиялық қабат, диффузиялық

b)

Ішкі қос қабатша, аниондық, коллоидтық, иондық қабат, биологиялық қабат

c)

Ішкі өзегі, ішкі қос қабатша, сыртқы қарама-қарсы иондар, диффузиялық қабатша.

d)

Молекулалық, механикалық,  ішкі қос қабатша, сыртқы қарама-қарсы иондар

65.

Физикалық сіңіру:

a)

Топырақ бөлшектерінің молекулалық күшпен газды заттарды сіңіріп, ұстауы

b)

Топырақта ерімейтін қосындылар түзуі.

c)

Қоректік заттарды сіңіріп, ұстап қалуы

d)

Қатты заттарды өткізбей ұстап қалуы

66.

Алмаспалы сіңіру:

a)

топырақ ерітіндісі арасындағы иондар алмасуы

b)

Топырақ бөлшектерінің молекулалық күшпен газды заттарды сіңіріп, ұстауы

c)

топырақ коллоидтық масса иондарының топырақ ерітіндісі иондарымен алмасуы

d)

Қатты заттардың иондарды өткізбей ұстап қалуы

67.

Химиялық сіңіру:

a)

топырақ бөлшектерінің молекулалық күшпен газды заттарды сіңіріп, ұстауы

b)

топырақ ерітіндісінде қиын еритін қосылыстардың түзілуі

c)

топырақ ерітіндісі арасындағы иондар алмасуы

d)

топырақ иондарының топырақ ерітіндісі иондарымен алмасуы

68.

Физикалық балшыққа топырақтың қандай фракциялар жиынтығы жатады, мм?

a)

0,1

b)

<0,01

c)

0,25-0,05

d)

>0,01

69.

Физикалық құмға топырақтың қандай фракциялар жиынтығы жатады, мм?

a)

>0,01 мм

b)

0,0001

c)

0,0005

d)

0,00002

70.

Гранулометриялық құрамы құмайтты топырақтағы физикалық балшықтың мөлшері (топырақтүзілудің далалық типінде), %:

a)

10-20

b)

5-9

c)

0-5

d)

30-45

71.

Гранулометриялық құрамы бос құмдағы физикалық балшықтың мөлшері (топырақтүзілудің далалық типінде), %:

a)

0-5

b)

10-15

c)

15-20

d)

30-45

72.

Гранулометриялық құрамы байланысқан құмдағы физикалық балшықтың мөлшері (топырақтүзілудің далалық типінде), %:

a)

0-3

b)

0-5

c)

5-10

d)

15-20

73.

Гранулометриялық құрамы жеңіл құмбалшықты топырақтағы физикалық балшықтың мөлшері (топырақтүзілудің далалық типінде), %:

a)

45-50

b)

10-15

c)

35-40

d)

20-30

74.

Гранулометриялық құрамы орташа құмбалшықты топырақтағы физикалық балшықтың мөлшері (топырақтүзілудің далалық типінде), %:

a)

50-60

b)

30-45 

c)

20-25

d)

0-10

75.

Гранулометриялық құрамы ауыр құмбалшықты топырақтағы физикалық балшықтың мөлшері (топырақтүзілудің далалық типінде), %:

a)

45-60

b)

20-30

c)

30-35

d)

35-40

76.

Гранулометриялық құрамы ауыр балшықты топырақтағы физикалық балшықтың мөлшері (топырақтүзілудің далалық типінде), %:

a)

60-75

b)

>85

c)

<85

d)

50-60

77.

Гранулометриялық құрамы жеңіл балшықты топырақтағы физикалық балшықтың мөлшері (топырақтүзілудің далалық типінде), %:

a)

>85

b)

45-60

c)

60-75

d)

50-55

78.

Гранулометриялық құрамы орташа балшықты топырақтағы физикалық балшықтың мөлшері (топырақтүзілудің далалық типінде), %:

a)

60-70

b)

50-60

c)

75-85

d)

85-90

79.

Құмбалшықты және балшықты топырақтардың  құмды және құмайтты топырақтардан ерекшелігі:

a)

байланыстылығы өте жоғары

b)

байланыстылығы төмен

c)

сусиымдылығы төмен

d)

жеңіл топырақтар

80.

Ауыр топырақтардың  жеңіл топырақтардан ерекшелігі:

a)

су өткізгіштігі төмен

b)

байланыстылығы төмен

c)

ауа құбылымы қолайлы

d)

жеңіл топырақтар