Ерікті күш-жігердің арқасында / благодаря волевым усилиям

Белгілі бір ниет жоқ / без определенного намерения

Мақсат қоюға байланысты / в связи с постановкой цели

Саналы бақылау әлсіреген кезде / при ослаблении сознательного контроля

Ерікті күш-жігердің болмауы / отсутствия волевого усилия

Қызметке қызығушылық / заинтересованности в деятельности

Объектіге немесе қызметке қызығушылықтың болмауы / отсутствия интереса к объекту или деятельности

Назар аудару / сосредоточенного внимания

Психиканың заңдылықтары мен қызметі / закономерности и функционирования психики

Әлеуметтік-экономикалық қатынастар / социально-экономические отношения

Адамның психикалық процестері / психические процессы человека

Адам физиологиясы / физиологию человека

Адам / человек

Адам физиологиясы / физиология человека

Жеке тұлға / личность

Қоғам / общество

Адамның реакциясын зерттеу үшін оған әсер ету / воздействия на человека с целью изучения его реакции

Адам физиологиясы туралы білімді қалыптастыру / формирование знаний о физиологий человека

Психология туралы жаңа ғылыми білім алу үшін арнайы жағдайда жүргізілетін тәжірибе / эксперимент проводимый в специальных условиях опыт для получения новых научных знаний о психологии

Зерттелетін объектіні бөліктерге бөлу және бөліктердің әрқайсысын жеке және тұтас құбылыстың бөлігі ретінде қарау / разделение изучаемого объекта на части и рассмотрение каждой из частей в отдельности и в составе целого явления

Психология мен медицинадағы күрделі ұғым, ол білім салалары мен ғылым салаларына байланысты келесідей анықталады: ойлау процестері мен құбылыстарының жиынтығы / Сложное понятие в психологии и медицине, которое в зависимости от областей знаний и направлений наук определяется как: Совокупность мыслительных процессов и явлений

Бұл объективті әлемнің субъектісінің белсенді көрінісінен тұратын жоғары ұйымдастырылған тірі материяның қасиеті / область естествознания: наука о наиболее общих законах природы, о материи, её структуре, движении и правилах трансформации.

Бұл объективті әлемнің субъектісінің белсенді көрінісінен тұратын жоғары ұйымдастырылған тірі материяның қасиеті / Это свойство высокоорганизованной живой материи, заключающееся в активном отражении субъектом объективного мира

Тіршіліктің мәні, қалыпты және патологиядағы өмір туралы ғылым, яғни әртүрлі деңгейдегі биологиялық жүйелердің жұмыс істеу және реттеу заңдылықтары / наука о сущности живого, жизни в норме и при патологиях, то есть о закономерностях функционирования и регуляции биологических систем разного уровня

Мінез-құлық пен психиканы реттеу / регуляция поведения и психики

Қарама – қайшылық (қозғалыс тұрақтылық пен өзгергіштіктің бірлігі, тұрақтылық салыстырмалы, ал өзгергіштік мүлдем / противоречивость (движение есть единство устойчивости и изменчивости, устойчивость относительна, а изменчивость – абсолютно

Темперамент және мінез қабілеттері / темперамент и способности характера

Метаболизм, биосинтез, көбею, тітіркену, секреция, тамақтану, тыныс алу, органикалық қосылыстардың өсуі және ыдырауы / обмен веществ, биосинтез, размножение, раздражимость, выделение, питание, дыхание, рост и распад органических соединений

Дағдылар мен тәжірибені игеру арқылы толық ашылатын қабілеттер / способности, которые раскрываются в наиболее полной мере благодаря приобретению навыков и опыта.

Қайталау арқылы қалыптасқан және автоматизмге жеткізілген іс-әрекет қабілеті / способность деятельности, сформированная путём повторения и доведённая до автоматизма.

:Стандартты емес шешімдер қабылдау негізінде жоғары нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік беретін белгілі бір қызмет саласында көрінетін адамның керемет қабілеттері / выдающиеся способности человека, проявляемые в определённой сфере деятельности, позволяющие на основе принятия нестандартных решений добиваться высоких результатов.

Қоршаған әлемге белсенді қызығушылық / активный интерес к окружающему миру.

Бұл адамның психикалық процестерінің тұрақты динамикалық сипаттамаларының жиынтығы: қарқын, ритм, қарқындылық / это совокупность устойчивых динамических особенностей психических процессов человека: темпа, ритма, интенсивности.

Тұлғаның қарым-қатынасы мен мінез-құлқының ерекшеліктерін анықтайтын тұрақты, салыстырмалы түрде тұрақты психикалық қасиеттердің құрылымы / структура стойких, сравнительно постоянных психических свойств, определяющих особенности отношений и поведения личности

Адамның ойлау процесіне негізделген шешім қабылдау және қабылданған шешімге сәйкес өз ойлары мен әрекеттерін бағыттау қабілеті / способность человека принимать решения на основе мыслительного процесса и направлять свои мысли и действия в соответствии с принятым решением

Адамның қоршаған әлемге қатынасын көрсететін және оның мінез-құлқында, іс-әрекетінде көрінетін тұлғаның маңызды қасиеттерінің жеке үйлесімі / индивидуальное сочетание существенных свойств личности, показывающих отношение человека к окружающему миру и выражающихся в его поведении, поступках

Табиғи / природным

Міндеттелген / навязанным

Жүре қалыптасқан  / приобретённым

Табиғи емес / не природным

Қоғам үшін маңызы бар іс-әрекеттеріне негізделген психологиялық қасиеттердің белгілі бір жиынтығы бар адам; бір адамның басқалардан ішкі айырмашылығы / человек, обладающий определённым набором психологических свойств, на которых основываются его поступки, имеющие значение для общества; внутреннее отличие одного человека от остальных

Басқа жұмысшылар кеңес немесе қолдау ала алатын жоғары білікті маман немесе тәжірибелі қызметкер / высококвалифицированный специалист или опытный работник, у которого другие работники могут получить совет или поддержку

Өзіне тән автономиясы бар жеке организм, атап айтқанда адам адамзат баласының жалғыз өкілі ретінде / отдельный организм, с присущей ему автономией, в частности человек как единичный представитель человеческого рода.

Адамның әлеуметтік табиғатын бейнелеу, оны әлеуметтік-мәдени өмірдің субъектісі ретінде қарастыру үшін жасалған ұғым / понятие, выработанное для отображения социальной природы человека, рассмотрения его как субъекта социокультурной жизни

Еңбек субъектісінің, құралдардың, мазмұнның өзара әрекеттесуінің психологиялық заңдылықтарын зерттейтін психология саласы қызметтің шарттары мен ұйымдастырылуы, кәсіби тұлғаның қалыптасуының ерекшеліктері және адам мен құралдардың өзара бейімделуі

Сыртқы саясат ретіндегі мәселелерге қатысты адамның саяси мінез-құлқын зерттейтін психология саласы / отрасль психологии, изучающая политическое поведение человека, касающегося проблем как внешней политики

Адамның еңбек қызметінің психологиялық ерекшеліктерін, еңбек дағдыларын дамыту заңдылықтарын қарастыратын психология бөлімі

Еңбек қызметінің нақты нысандарын қалыптастырудың психологиялық заңдылықтарын зерттейтін ғылым

Әртүрлі әлеуметтік топтардың және жалпы қоғамның мүшесі ретінде адамның мінез-құлқының механизмдері мен заңдылықтарын зерттейтін ғылым / наука, изучающая механизмы и закономерности поведения человека как члена разных социальных групп и общества в целом

Психологиялық әдістерді, психикалық күйлердің бұзылуын және олардың процестерін зерттейтін клиникалық психологияның практикалық саласы / практическая отрасль клинической психологии, которая изучает, с помощью психологических методов, расстройства психических состояний и их процессы

Психологияның әлеуметтік топтарға қосылуына байланысты адамдардың мінез-құлқы мен іс-әрекетінің заңдылықтарын зерттеуге арналған бөлімі / раздел психологии, занимающийся изучением закономерностей поведения и деятельности людей, обусловленных включением их в социальные группы

Сыртқы саясат ретіндегі мәселелерге қатысты адамның саяси мінез-құлқын зерттейтін психология саласы / отрасль психологии, изучающая политическое поведение человека, касающегося проблем как внешней политики

Психологияның әлеуметтік топтарға қосылуына байланысты адамдардың мінез-құлқы мен іс-әрекетінің заңдылықтарын зерттеуге арналған бөлімі / раздел психологии, занимающийся изучением закономерностей поведения и деятельности людей, обусловленных включением их в социальные группы

Теориялық және эксперименттік психологиялық зерттеулерді жалпылайтын, психологиялық білімді біріктіретін, психологияның ең жалпы психологиялық заңдылықтарын, теориялық принциптері мен әдістерін, оның негізгі түсініктері мен категориялық жүйесін олардың қазіргі жағдайы мен тарихи дамуында зерттейтін психология бөлімі

Спорттық іс-әрекеттегі әртүрлі психологиялық механизмдердің қалыптасуы мен көріну заңдылықтарын зерттейтін психологиялық ғылым саласы / область психологической науки, которая изучает закономерности формирования и проявления различных психологических механизмов в спортивной деятельности

Адам психикасының танымдық процестері, күйлері, заңдылықтары мен қасиеттері қалай пайда болатынын және қалыптасатынын зерттейтін, сонымен қатар әртүрлі психологиялық зерттеулерді жалпылайтын, психологиялық білімді, принциптерді, әдістер мен негізгі ұғымдарды қалыптастыратын ғылым

Бұл білім, дағдылар мен дағдыларды игерудің психологиялық заңдылықтарын, оқыту мен оқу іс-әрекетінің психологиялық механизмдерін, оқу процесіне байланысты жасқа байланысты өзгерістерді зерттейтін ғылыми бағыт / это научное направление, исследующее психологические закономерности усвоения знаний, умений и навыков, психологические механизмы научения и учебной деятельности, возрастные изменения, обусловленные процессом научения.

Әртүрлі аурулардан зардап шегетін адамдардың психологиялық ерекшеліктерін зерттейтін ғылым / наука, изучающая психологические особенности людей, страдающих различными заболеваниями

Психологияның психикалық құбылыстарды олардың аурулармен байланысы тұрғысынан зерттейтін бөлімі (медицинамен байланыста) / раздел психологии (на стыке с медициной), изучающий психические явления с точки зрения их взаимосвязи с болезнями

Жеке тұлғаны және әртүрлі жеке процестерді зерттейтін психология бөлімі / раздел психологии, изучающий личность и различные индивидуальные процессы

Спортшының кәсіби спорттық қызметі, жаттығулары, спортшының жеке басының қалыптасуын зерттеу, оның ішінде жағымсыз психикалық күйлермен ерікті күрес әдістерін әзірлеумен айналысатын ғылым / наука, которая занимается изучением психологических состояний и закономерностей спортсмена во время его профессиональной спортивной деятельности, тренировок, изучением становления личности спортсмена, включая разработку методов волевой борьбы с отрицательными психическими состояниями.

Психикалық құбылыстарды олардың аурулармен байланысы тұрғысынан зерттейтін психология бөлімі (медицинамен түйіскен жерде) / раздел психологии (на стыке с медициной), изучающий психические явления с точки зрения их взаимосвязи с болезнями

Кәсіби және бастаушы спортшылармен жұмыс істеудің бұрыннан бар және дамып келе жатқан жаңа диагностикалық, терапевтік және профилактикалық әдістері туралы ғылым / наука об уже существующих и разрабатывающихся новых диагностических, терапевтических и профилактических методах работы со спортсменами, как профессиональными, так и начинающими

Бұл білім, дағдылар мен дағдыларды игерудің психологиялық заңдылықтарын, оқыту мен оқу іс-әрекетінің психологиялық механизмдерін, оқу процесіне байланысты жасқа байланысты өзгерістерді зерттейтін ғылыми бағыт / это научное направление, исследующее психологические закономерности усвоения знаний, умений и навыков, психологические механизмы научения и учебной деятельности, возрастные изменения, обусловленные процессом научения.

Пәні құқықпен байланысты қызметтің психологиялық ерекшеліктері болып табылатын психология бөлімі: сот төрелігін жүзеге асыру (қылмыстық процеске қатысушылардың мінез-құлқы )заңды және Заңсыз мінез-құлық (қылмыскердің жеке басын қалыптастыру және қылмыстық мінез-құлық ерекшеліктері), құқық қорғау органдары мен басқа да заң қызметтері қызметкерлерінің жұмысы

Психологияның әлеуметтік топтарға қосылуына байланысты адамдардың мінез-құлқы мен іс-әрекетінің заңдылықтарын зерттеуге арналған бөлімі / раздел психологии, занимающийся изучением закономерностей поведения и деятельности людей, обусловленных включением их в социальные группы

Құру, ассимиляциялау, орындау бойынша қызметті жүзеге асыруда пайда болатын, жүретін және қолданылатын психикалық құбылыстарды, процестер мен механизмдерді зерттейтін ғылым / наука, изучающая психические явления, процессы и механизмы, возникающие, протекающие и используемые при осуществлении деятельности по созданию, усвоению, исполнению

Психикалық құбылыстарды олардың аурулармен байланысы тұрғысынан зерттейтін психология бөлімі (медицинамен түйіскен жерде) / раздел психологии (на стыке с медициной), изучающий психические явления с точки зрения их взаимосвязи с болезнями

Психологиялық сипаттамалары бойынша жеке адамдар мен адамдар топтары арасындағы айырмашылықтарды, сондай-ақ осы айырмашылықтардың ауқымын, табиғатын, себептерін және олардың адам өмірінің әртүрлі салаларына әсерін зерттейтін психологиялық ғылымның бөлімі / раздел психологической науки, который изучает различия между индивидами и группами людей по психологическим характеристикам, а также диапазон, природу, причины этих различий и их влияние на различные сферы жизни людей

Жұмыс процесінде психикалық құбылыстарды зерттеуге байланысты ғылым / наука, связанная с исследованием психических явлений в процессе работы

Психологиялық айырмашылықтарды, әртүрлі әлеуметтік, таптық, этникалық, жас және басқа топтардың өкілдеріндегі психологиялық көріністердің типологиялық айырмашылықтарын зерттейтін психологиялық ғылымның бөлімі / раздел психологической науки, который изучает психологические различия, типологические различия психологических проявлений у представителей различных социальных, классовых, этнических, возрастных и других групп

Психикалық құбылыстарды олардың аурулармен байланысы тұрғысынан зерттейтін психология бөлімі (медицинамен түйіскен жерде) / раздел психологии (на стыке с медициной), изучающий психические явления с точки зрения их взаимосвязи с болезнями

Сабырлы, тыныш, сәл баяу адам, өзіне және ішкі әлеміне тереңірек енеді / спокойный, тихий, немного медлительный человек, углубленный в себя и свой внутренний мир

Өзімен жақсы болатын адам. Өзінің моральдық қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін оған сырттан көмек қажет емес / человек, которому хорошо наедине с собой. Для удовлетворения собственных моральных потребностей ему не нужна помощь со стороны

Бұл сыртқы байланыстарға тәуелді және қоршаған әлеммен байланыста болатын, отыра алмайтын мазасыз адам / это неугомонный человек, который не может сидеть сложа руки, зависимый от внешних связей и настроенный на контакт с окружающим миром

Бұл басқа адамдарға риясыз көмектесуге бейім және одан моральдық қанағат алатын адам / это человек, склонный бескорыстно помогать другим людям и получающий от этого моральное удовлетворение.

Ес / память

Психоанализ / психоанализ

Сезім / ощущение

Оқу мүмкіндігі / обучаемость

Барлық қажетті ақпаратқа ие болу / обладание всей необходимой информацией

Холерик темпераменті / холерический темперамент

Өзіне деген сенімділік / самоуверенность

Флегматик темпераменті / флегматический темперамент

«Мен оны талқылаудан мүлдем бас тартамын!» / «Я вообще отказываюсь это обсуждать!»

«Сіздердің барлығыңыз әйелдер / ерлер бірдей..."  / «Всё вы женщины/мужчины одинаковые…»

«Қымбаттым , маған тек сен ғана көмектесе аласың / «Дорогой(-ая), только ты сможешь мне помочь.»

«Мен сенің не істеп жатқаныңды білемін: сен керегі..." /  «Я знаю, чего ты добиваешься: ты хочешь…»

Қарым-қатынас кезінде қанағаттану эмоциясын тудыратын әдетпен күшейтілген тақырыппен қарым-қатынас жасау қажеттілігі / потребность в общении с субъектом, усиленная привычкой, вызывающей эмоцию удовлетворения при общении

Бірлескен қызмет және оның нәтижелері туралы естеліктер / воспоминания о совместной деятельности и её результатах

Бірлескен тәжірибе, бұрынғы, қазіргі және мүмкін болатын / совместные переживания, бывшие, существующие и возможные

Көңілсіздік / фрустрированность

Мистикалық / мистическое

Рефлексивті / рефлексивное

Патологиялық /  патологическое

Аңғалдық /  наивное

Тәжірибиелік ойлау / практическое мышление

Еріксіз ойлау / непроизвольное мышление

Теориялық ойлау / теоретическое мышление

Аутистикалық ойлау / аутистическое мышление

Ұзақ мерзімді / долговременной

Созылмалы / продолжительной

Қысқа мерзімді /  кратковременной

Синтезделген / синтезированной

Бейтарап  / нейтральной

Адекватты / адекватной

Статикалық  / статичной

Жоғары / высокой

Семинарлар / семинары

Салыстыру / сравнение

Тестілеу / тестирование

Бақылау / наблюдение  

«Адам – машина» / «Человек – машина»

Адам – табиғат» / «Человек – природа»

«Адам – техника» / «Человек – техника»

«Адам – эмоция» / «Человек – эмоции»

Ерікті / произвольное

Дерексіз /  абстрактное

Әңгімелесу / беседа

Сұхбат / интервью

Кеңес беру /  консультация

:Бағалау / оценка

Қашықтықты сақтай білу / умение сохранять дистанцию

Клиентке әсер ету қабілеті / умение влиять на клиента

Клиентті түсіну қабілеті / умение понять клиента

Жауаптылық / отзывчивость

Мамандықты саналы түрде таңдау / осознанный выбор профессии

Мақсаттың болуы  / наличие цели

Қабылдау кезінде олардың қабілеттері мен мүмкіндіктерін есепке алу  / учёт своих способностей и возможностей при поступлении

Интеллект /  интеллект

Кәсіби бұрмаланған нормалар бойынша еңбекті орындау / выполнение труда по профессионально искаженным нормам

арлық міндеттерді орындау / выполнение всех обязанностей

тұлғаның деформациясы / деформация личности

Кәсіби қызметті аяқтау / завершение профессиональной деятельности

К.Роджерс / К.Роджерс

Д.Уотсон / Д.Уотсон

А.Маслоу / А.Маслоу

Э.Толмен / Э.Толмен

Жоғары психикалық қасиеттері / высшими психическими свойствами

Эмоциялар көрінісінің ерекшелігі / спецификой проявления эмоций

Тұлғаның бағыты / направленностью личности

Мінез-құлық сипаты / манерой поведения

Тренингтар / тренинги

Оқу семинарлары /  учебные семинары

Рөлдік ойындар / ролевые игры

Конференциялар / конференции

Орындаушылық / исполнительность

Жауап беру  / отзывчивость

Зейін / внимательность

Ізгі ниет  / доброжелательность

Ұйқының бұзылуы  / расстройство сна

Жасқа байланысты психофизиологиялық өзгерістер  / возрастные психофизиологические изменения

Организмнің қайта құрылуы  / перестройка организма

Әлеуметтік-экономикалық өмір сүру жағдайлары /  социально-экономические условия жизнедеятельности

Принциптілік/ принципиальность

Кәсіби құзыреттілік / профессиональная компетентность

Ұйымдастырушылық қабілеттер / организационные способности

Кәсіби дағдылар /  профессиональные навыки

Лабильді / лабильно

Қысқа мерзімді / кратковременно

Ұзақ / длительно

Қатты /  бурно

Сана бірлігі принципі / принцип единства сознания

Кәсіби құзыреттілік принципі / принцип профессиональной компетентности

Кәсіби құпиялылықты сақтау принципі / принцип соблюдения профессиональной конфиденциальности

Кәсіби құпиялылықты сақтау принципі / принцип соблюдения профессиональной конфиденциальности

Тыңдау қабілеті / умение слушать

Басқаларды түсіну қабілеті /  умение понимать других

Принциптілік /  принципиальность

Басқаларға әсер ету қабілеті / умение влиять на других

Д. Уотсон  / Д. Уотсон

К. Юнг / К. Юнг

А. Адлер  / А. Адлер

Э. Торндайк / Э. Торндайк

Бақылау / контроль;

Эксперимент /  эксперимент;

Тестілеу / тестирование;

Анализ / анализ;

Б. М. Теплов

Ж. Пиаже

Радищев А.Н

Л.С. Выготский

Ұстамды / сдержанный

Жігерлі /  энергичный

Байыпты / серьезный

Көңілді / веселый

Телефон / телефона

Іс – қимыл /  жест

Мимика / мимика

Интернет /  интернета

Жалпылау / обобщение

Қиял / воображение

Анализ /  анализ

Еріксіздік / непроизвольность

Мотив и мотивация/мотив және мотивация

Психические процессы/психикалық процестер

Психические состояния/психикалық күйлер

Психика/психика

Механическая/механикалық

Вербальная/вербальды

Логическая/логикалық

Слуховая/есту

рительные ощущения/көру сезімі

Ощущения тепла/жылу сезімі

Вкусовые ощущения/дәм сезу

Ощущения боли/ауырсыну сезімі

Кратковременную/қысқа мерзімді

Сенсорную/сенсорлық

Оперативную/оперативті

Двигательную/қозғалыс

Психическое свойство личности, характеризующееся динамикой протекания психических процессов/психикалық процестердің динамикасымен сипатталатын тұлғаның психикалық қасиеті

Отражение в сознании человека отдельных свойств и качеств предметов и явлений/заттар мен құбылыстардың жеке қасиеттері мен қасиеттерін адамның санасында көрсету

Прирожденная, природная особенность нервной системы/жүйке жүйесінің табиғи, туа біткен  ерекшелігі

Создается с помощью волевых усилий/ерікті күш-жігердің көмегімен жасалады

Выполнить тяжелую физическую работу/ауыр физикалық жұмысты орындау

Подавить гнев, никак внешне не проявляя его/Ашуды сыртқа көрсетпестен басу

Переключить энергию гнева в другое русло (на достижение значимой цели) /Ашулану энергиясын басқа бағытқа ауыстыру (мағыналы мақсатқа жету үшін)

Держать все в себе/барлығын өзіңізде сақтау

Подражательная/еліктеу

Коммуникативная /коммуникативті

Регуляторная/реттеуші

Интеллектуальная/интеллектуалды

Регрессия/регрессия

Торможение/тежеу

Возбуждение/қозу

Сонливость/ұйқышылдық

Адекватная самооценка/адекватты өзін-өзі бағалау

Высокая самооценка/ жоғары өзін-өзі бағалау

Одиночество/ жалғыздық

Личностные деформации/жеке деформациялар

Разговорная/ауызекі

Письменная/жазбаша

Устная/ауызша

Познавательная/танымдық

Память/есте сақтау

Обучаемость/оқу мүмкіндігі

Ощущение/түйсік

Психоанализ/психоанализ

Завышенной/жоғары бағаланған

Статичной/статикалық

Высокой/жоғары

Нейтральной /нейтралды

түзету

бақылау

тестілеу

ағарту

Волевое/ерікті

Опосредованное/жанама

Непосредственное/тікелей

Активное/белсенді

Скромность/қарапайымдылық

Аккуратность/ұқыптылық

Бережливость/үнемділік

Грубость/дөрекілік

Сравнение/салыстыру

Анализ/талдау

Синтез/жинақтау

Обобщение/жалпылау

Интеллектуальное/интеллектуалды

Двигательное/қозғалыс

Зрительное/көрнекі

Слуховое/есту

Пассивное/солғын

Неустойчивое/тұрақсыз

Активное/белсенді

Длительное/ұзақ

Логические/логикалық

Специальные/арнайы

Общие/жалпы

Зрительные/көрнекі

Потребности/қажеттіліктер

Установки/орнату

Инстинкты/инстинкттер

Возбуждение/қозу

Спонтанностью/кенеттілікпен

Длительностью/ұзақтылықпен

Избирательностью/таңдаушылықпен

Неустойчивостью/тұрақсыздықпен

Неустойчивость/тұрақсыздық

Концентрация/шоғырланған

Целостность/тұтастылық

Распределение/бөлу

Слабые/әлсіз

Низшие/төмен

:Высшие /жоғары

Бурные/буырқасынды

Ненависть/жек көру

Радость/қуаныш

Гнев/ашу

Веселье/көңілділік

Структурная/құрылымдық

Письменная/жазбаша

Устная/ауызша

Оперативная/оперативті

Сохранения/сақтау

Переключения/ ауыстыру

Воспроизведения прошлого опыта/ өткен тәжірибені қайталау

Сосредоточения/ шоғырлану

Громкость/дауыстың жоғарылығы

Последовательность, доказательность и связность мысли/ойдың дәйектілігі, дәлелі және үйлесімділігі

Выразительность голосовых средств/дауыстық құралдардың айқындылығы

Четкость/нақтылық

Воодушевление/шабыт

Психическая напряженность/психикалық қысым

Стресс/стресс

:Обида/реніш

Интерорецептивные/интероцептивтік

Слуховые/есту

кстерорецептивные/экстроцептивтік

Зрительные/көру

шаруашылықта, қоғамда және отбасында ерлердің рөлі басым болатын әлеуметтік ұйымның бір түрі / тип социальной организации, в которой доминирует мужская роль в хозяйстве, обществе и семье

ерлі-зайыптылардың теңдігі болатын отбасылық жүйе / семейная система, в котором супруги имееют равные права

билік күйеуі мен әкесіне тиесілі отбасылық жүйе / семейная система, в которой власть принадлежит мужу и отцу

билік балаларға тиесілі отбасылық жүйе / семейная система, в которой власть принадлежит детям

қоғамның әлеуметтік жіктелуі / социальная классификация общества

әлеуметтену үрдісі / процесс социализации

:әлеуметтік теңсіздік формаларын анықтайтын түсінік / понятие, определяющее формы социального неравенства

әйелдердің жағдайын сипаттайтын ұғым / понятие, описывающее положение женщин

топ / группа

жік /  иерархия

қабат / слой

каста / каста

нақты / точное

қосылған / включенное

:қосылмаған / не включенное

өшірулі / выключенное

мәдениет / культуру

өндіргіш күштер / производительные силы

халықаралық қатынастар/ международные отношения

өндірістік қатынастар / производственные отношения

әлеуметтік мәртебені төмендету / понижение социального статуса

жеке тұлғаның өмір бойғы әлеуметтік мобилділігінің сомасы / сумма социальной мобильности индивида в течение жизни

әлеуметтік мәртебені көтеру / повышение социального статуса

жеке тұлғаның географиялық қозғалысы / географическое перемещение индивида

қоғамда адамгершілік қағидаларын орнатуға ықпал ету / способствовать установлению нравственных принципов в обществе

қоғамнды динамизммен, қозғалғыштықпен, өзгергіштікпен қамтамасыз ету / обеспечивать обществу динамизм, подвижность, изменчивость

әлеуметтік қажеттіліктерді қанағаттандыру, қоғамға тұрақтылық беру / удовлетворять общественные потребности, придавать обществу стабильность

бір идеологияның монополиясын құруға ықпал ету / способствовать установлению монополии одной идеологии

үкіметтің азаматтарға жол ережелерін сақтау туралы талабы / требование правительства к гражданам соблюдать правила дорожного движения

тиісті (қоғамдық мақұлданған) мінез-құлықтың ұйғарымдары, талаптары, тілектері мен күтулері / предписания, требования, пожелания и ожидания соответствующего (общественно одобряемого) поведения

қоғамдағы адамдардың қарым-қатынасын реттейтін нормалар / нормы, регулирующие взаимоотношения людей в обществе

заңнамалық қаулыларды қамтитын құжаттар / документы, содержащие законодательные постановления

адамның белгілі бір уақыттағы қозғалысы / перемещение индивида во времени

кеңістікте жеке адамның қозғалысы / перемещение индивида в пространстве

әлеуметтік құрылым ішіндегі адамның тік немесе көлденең қозғалысы / вертикальное или горизонтальное перемещение индивида внутри социальной структуры

қоғамдағы адамдардың барлық қозғалыстары, жеке тұлғалардың немесе топтардың бір әлеуметтік позициядан екіншісіне ауысуы / всевозможные перемещения людей в обществе, переходы индивидов или групп из одной социальной позиции в другую

қоғамдағы тұрақсыздық/ не стабильность в обществе

қоғамның топтарға бөлінуі / деление общества на страты

қоғамның стратификациясы / расслоение общества

қоғамдағы тұрақтылық / устойчивость в обществе

арифметикалық мобилділік / арифметическая мобильность

көлденең мобилділік / горизонтальная мобильность

тік мобилділік / вертикальная мобильность

дөңгелек мобилділік / круговая мобильность

ортақ мүдделермен біріккен студенттер тобы / группа студентов, объединенных общими интересами

ғылыми институттағы пікірлестер тобы / группа единомышленников в научном институте

тарихи даму процесінде қалыптасқан дәстүрлер, әдет-ғұрыптар мен заңдар қолдайтын адамдардың байланыстары мен қатынастарының жүйесі / сформировавшаяся в процессе исторического развития система связей и отношений людей, поддерживаемая традициями, обычаями и законами

олардың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін олардың өзара байланысы мен өзара әрекеттесуінің тарихи қалыптасқан формаларымен біріктірілген адамдар жиынтығы / совокупность людей, объединенных исторически сложившимися формами их взаимосвязи и взаимодействия в целях удовлетворения своих потребностей

консерватизмнің негізін қалаушы / основоположник консерватизма

позитивизмнің негізін қалаушы / основоположник позитивизма

әлеуметтанудың негізін қалаушы / основоположник социологии

марксизмнің негізін қалаушы / основоположник марксизма

этикалық теориялар кешені / комплекс этических теорий

орта деңгейдегі теориялар кешені / комплекс теорий среднего уровня

қолданбалы зерттеулер мен эмпирикалық білім кешені / комплекс прикладных исследований и эмпирического знания

эстетикалық теориялар кешені / комплекс эстетических теорий

зерттеу сұрағын анықтаудан / с определения исследовательского вопроса

мәселенің тұжырымдамасынан / из концепции проблемы

құжаттарды талдаудан / с анализа документов

зерттеу обьектісі анықталумен  / с определения объекта исследования

әлеуметтік утопизм / социального утопизма

әлеуметтанудың биологиялық бағыты / биологического направления социологии

:әлеуметтік утилитаризм / социального утилитаризма

әлеуметтік дарвинизм / социального дарвинизма

тұлғаны психологиялық дамыту / с психологическим типом личности

әлеуметтік өмірді жетілдіруге бағытталған ұсыныстарды әзірлеу / с выработкой предложений и рекомендаций, направленных на совершенствование социальной жизни

әлеуметтік мәселелерді шешуге арналған практикалық іс-әрекеттерге арналған кеңестер мен нұсқауларды әзірлеу / с выработкой советов и указаний для практических действий для решения социальных проблем

халықаралық қатынастарда өзара түсіністік пен сенімді өсіру / с ростом взаимопонимания и доверия в международных отношениях

халыққа әлеуметтік қызмет көрсету орталықтарын дамыту үшін / центры социального обслуживания населения

тарихи қалыптасқан немесе мақсатты күш-жігермен құрылған адамдардың бірлескен өмірін ұйымдастырудың формасы, оның болуы әлеуметтік, экономикалық, саяси, мәдени немесе басқа қажеттіліктерді қанағаттандыру

әлеуметтік маңызды функцияларды орындайтын және қоғамның әлеуметтік ұйымы шеңберіндегі әлеуметтік байланыстар мен қатынастардың салыстырмалы тұрақтылығын қамтамасыз етеді / специфическое образование, выполняющее общественно значимые функции и обеспечивающее относительную устойчивость социальных связей и отношений в рамках социальной организации общества

орта және жоғары білім беру институттарын дамыту үшін / для развития института среднего и высшего образования

революция / революция

әлеуметтік фактілер / социальные факты

аномия / аномия

артефактілер / артефакты

социологиялық зерттеу үшін таңдалған қызметкерлердің аз бөлігі / небольшая часть персонала, избранного для социологического исследования

әлеуметтік зерттеуге жататын адамдардың толық саны / полное количество людей, подлежащих социологическому исследованию

сауалнамадан өтетін барлық респонденттер / все респонденты, подлежащие опросу

зерттеуге жататын жабық топ / закрытая группа, подлежащая исследованию

техногендік апаттарды зерттеу / исследование техногенных катастроф

табиғат құбылыстарын зерттеу / исследование явлений природы

әлеуметтік құбылыстар туралы ғылыми білім алу үшін әлеуметтанудағы логикалық және дәйекті әдіснамалық, әдістемелік және ұйымдастырушылық-техникалық процедуралар жүйес

жеке зерттеушінің әлеуметтанулық білімді дамыту мен жинақтауға бағыттаған әдісті қолдануы /

қоғамға қарсы топ / асоциальная группа

екінші әлеуметтік топ / вторичная социальная группа

бастапқы әлеуметтік топ / первичная социальная группа

:қоғамның негізгі ұяшығы болып табылатын әлеуметтік институт / социальный институт, являющийся базовой ячейкой общества

атқаратын мәртебесіне сәйкес келетін рөл / роль, соответствующая занимаемому статусу

жалпы әлеуметтік белгісі бар және қоғамда қажетті функцияны орындайтын адамдар жиынтығы / совокупность людей,  имеющих общий социальный признак и выполняющих необходимую функцию в обществе

топтың әр мүшесінің басқаларға қатысты ортақ үміттері негізінде белгілі бір жолмен өзара әрекеттесетін адамдар жиынтығы / совокупность индивидов, взаимодействующих определенным образом на основе разделяемых ожиданий каждого члена группы в отношении других

адамдардың әртүрлі топтары арасындағы айырмашылықтар / различия, которые есть между различными группами людей

мақсаты пайда табу болып табылатын адамдар арасындағы күрес / борьба между индивидами, цель которой – получение выгоды

әлеуметтік топтар мен топтардың жиынтығы / совокупность социальных слоев и групп

белгілі бір әлеуметтік позицияларды иеленетін және белгілі бір әлеуметтік функцияларды орындайтын адамдардың өзара әрекеттесуінің белгілі бір тәсілі

адамның іс-әрекеті саналы түрде мінез-құлыққа және басқа адамды күтуге бағытталған / человеческое действие, сознательно ориентированное на поведение и ожидание другого человека

партия мүшесі

қоғам өкілі, әлеуметтік қасиеттердің тасымалдаушысы

қоғамда өмір сүретін және оның нормаларын сақтайтын әр адам

көрнекті қайраткер

аналитикалық / аналитическая

шаруашылық-экономикалық (тұрмыстық) / хозяйственно – экономическая (бытовая)

репродуктивті (ұрпақтардың көбеюі) / репродуктивная (воспроизводство потомства)

болжамдық / прогнозтическая

адамзаттың өткенін зерттейтін ғылым / наука, изучающая прошлое человечества

қоғам және қоғамдық қатынастар туралы ғылым / наука об обществе и общественных отношениях

қоғам дамуының жалпы және нақты заңдары мен заңдылықтары туралы ғылым / наука об общих и специфических законах и закономерностях развития общества

ойлау заңдылықтарын дамыту туралы ғылым / наука о развитии законов мышления

фокус топ / фокус группа

сауалнама / опрос

сұхбат / интервью

эксперимент / эксперимент

қоғамға өркениеттік көзқарас / цивилизационный подход к обществу

класс теориясы / классовая теория

әлеуметтік-экономикалық формациялар теориясы / теория социально-экономических формаций

әлеуметтік факт идеясы / идея социального факта

өндірістің техникалық сипаттамалары / технические характеристики производства

:әлеуметтік шындық / социальные факты

әлеуметтік заңдылық / социальные зоконы

рухани және материалдық құндылықтар / духовные и материальные ценности