wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Firmalar, bazarlar və rəqabət - M-14

Total questions: 20

Worksheet time: 15mins

Name
Class
Date
1.

Şaquli məhdudiyyətlər nədir?

a)

şaquli əlaqələrdə olan firmalar arasındakı uzunmüddətli sazişlərdə olan tənzimləyici şərtlərdir

b)

şaquli əlaqələrdə olan firmaların birləşməsi şərtləridir

c)

şaquli nteqrasiya etmiş firmalar arasındakı uzunmüddətli sazişlərdə olan tənzimləyici şərtlərdir

d)

müstəqil firmalar arasındakı qısamüddətli sazişlərdə olan tənzimləyici şərtlərdir

e)

məhsulun satıcısı ilə onun son istehlakçısı arasında olan alqı-satqı müqaviləsinin şərtləridir

2.

Firmaların şaquli ayrılması halında inhisar qiyməti ilə bağlı qərarlar belə xarakter daşıyır:

a)

ikiqat marjinallaşma problemi

b)

ikiqat qiymətqoyma problemi

c)

ikiqat qərarvermə problemi

d)

şaquli inteqrasiya problemi

e)

qiymətin artması problemi

3.

İkiqat marjinallaşma probleminin həlli üçün bu sistemdən istifadə olunur:

a)

ikidərəcəli tarif

b)

qoşa tarif

c)

limitləyici tarif

d)

ikiqat qərarvermə

e)

marjinallaşmadan imtina

4.

İkidərəcəli tarifdə franşiza ödənişi (f):

a)

fiksə edilmiş (sabit təyin edilmiş) ödəniş məbləgidir

b)

pərakəndəsatış firmasının gəlirindən faizlə hesablanan ödəniş məbləğidir

c)

satışın həcminə görə müəyyən edilən ödəniş məbləğidir

d)

məhsulun xərcləri əsasında hesablanan ödəniş məbləğidir

e)

minimum əmək haqqına görə faizlə hesablanan ödəniş məbləğidir

5.

Şaquli inteqrasiya zamanı:

a)

dəyər yaradılması zənciri prosesinin ardıcıl həlqələrini həyata keçirən firmaların birləşməsi baş verir

b)

dəyər yaradılması zənciri prosesinin ardıcıl həlqələrini həyata keçirən firmaların ayrılması baş verir

c)

dəyər yaradılması zənciri prosesinin ardıcıllığına daxil olmayan firmaların birləşməsi baş verir

d)

istehsal firması hazır məhsulun satışını həyata keçirən çox sayda müstəqil firmalarla əlaqələr qurur

e)

istehsalçı firma məhsul istehsalı üçün lazım olan resursların (xammal və materiallar, komplektləşdirici hissələr və s.) tədarükçülərinə alternativlər axtarır

6.

Şaquli əlaqələr dedikdə nə başa düşülür?

a)

"tədarük-istehsal-satış" zənciri ardıcıllığı üzrə fəaliyyət göstərən müstəqil firmalar arasındakı saziş əsaslı münasibətlər

b)

"tədarük-istehsal-satış" zənciri ardıcıllığı üzrə fəaliyyətlərə daxil olmayan iki firma arasındakı saziş əsaslı münasibətlər

c)

son hazır məhsulun istehsalı üzrə dəyər yaradılması zəncirinin bütün yaxud müəyyən həlqələrində olan müəssisələrin istehsal və təşkilati baxımdan birləşməsi və ya qovuşması

d)

son hazır məhsulun istehsalı üzrə dəyər yaradılması zəncirinin bütün yaxud müəyyən həlqələrində olan firmaların müstəqil fəaliyyətləri

e)

son hazır məhsulun istehsalı üzrə dəyər yaradılması zəncirinin ayrı-ayrı həlqələrində fəaliyyət göstərən firmaların müstəqilləşməsi prosesi

7.

Şaquli inteqrasiya dedikdə:

a)

son hazır məhsulun istehsalı üzrə dəyər yaradılması zəncirinin bütün yaxud müəyyən həlqələrində olan müəssisələrin istehsal və təşkilati baxımdan birləşməsi və ya qovuşması

b)

dəyər yaradılması zənciri ardıcıllığı üzrə fəaliyyət göstərən iki firma arasındakı saziş əsaslı münasibətlər başa düşülür

c)

dəyər yaradılması zənciri ardıcıllığı üzrə fəaliyyətlərə daxil olmayan iki firma arasındakı saziş əsaslı münasibətlər başa düşülür

d)

dəyər yaradılması zəncirinin bütün həlqələrində olan müəssisələrin fəaliyyətlərini öz aralarında razılaşdırılması başa düşülür

e)

son hazır məhsulun istehsalı üzrə dəyər yaradılması zəncirinin ayrı-ayrı həlqələrində fəaliyyət göstərən firmaların müstəqilləşməsi prosesi başa düşülür

8.

İkiqat marjinallaşma problemi nədir?

a)

firmaların şaquli ayrılması halında istehsalçı firmanın marjinal (son hədd) xərclərinin ikiqat artması problemidir

b)

firmaların şaquli inteqrasiyası halında məhsulun istehsal və satış satış xərclərinin iki dəfə artmasıdır

c)

firmaların şaquli ayrılması halında məhsulun satış qiymətinin iki dəfə artmasıdır

d)

firmaların şaquli inteqrasiyası (birləşməsi) halında inhisar qiyməti ilə bağlı qərarın iki dəfə qəbul edilməsidir

e)

firmaların şaquli ayrılması halında inhisar qiyməti ilə bağlı qərarın iki dəfə qəbul edilməsidir

9.

İkidərəcəli tarif (f, w) bu elementlərdən ibarətdir:

a)

inhisar qiyməti və əlavə ödəniş

b)

topdansatış qiyməti və françayzinq ödənişi

c)

pərakəndəsatış qiyməti və françayzinq ödənişi

d)

pərakəndəsatış qiyməti və franşiza ödənişi

e)

topdansatış qiyməti və franşiza ödənişi

10.

Bunlardan hanı şaquli məhdudiyyətlərə aid deyil?

a)

eksklüziv satış ərazilərinin tətbiqi

b)

yuxarı səviyyədə olan firma tərəfindən pərakəndəsatış qiymətinin aşağı həddinin təyin edilməsi

c)

yuxarı səviyyədə olan firma tərəfindən maksimum pərakəndəsatış qiymətinin təyin edilməsi

d)

franşiza ödənişi

e)

dövlət tərəfindən məhsulun qiymətinin yuxarı həddinin (tavan qiymətinin) təyin edilməsi

11.

Pərakəndəsatış firmaları arasında rəqabət nə qədər yüksək olarsa:

a)

topdansatış qiymətinin optimal səviyyəsi pərakəndəsatış qiymətindən aşağı olar

b)

topdansatış qiyməti optimal səviyyəyə çata bilməz

c)

topdansatış qiymətinin aşağı səviyyəsi bir o qədər yüksək olar

d)

topdansatış qiymətinin optimal səviyyəsi bir o qədər aşağı olar

e)

topdansatış qiymətinin optimal səviyyəsi bir o qədər yüksək olar

12.

Pərakəndəsatış firmasının reklam fəaliyyəti ilə bağlı üzləşdiyi yan (xarici) təsirlər probleminin həlli zamanı bu şaquli məhdudiyyətdən istifadə oluna bilər:

a)

eksklüziv satış ərazilərinin tətbiqi

b)

istehsalçı firma tərəfindən məhsulun pərakəndəsatış qiymətinin aşağı həddinin təyin edilməsi

c)

franşiza ödənişinin tətbiqi

d)

istehsalçı firma tərəfindən maksimum pərakəndəsatış qiymətinin təyin edilməsi

e)

eksklüziv reklam sazişlərinin tətbiqi

13.

İstehsalçılaırn sayı pərakəndə satıcıların sayından çox olduqda, yəni pərakəndə satıcı bazar gücünə sahib olduqda tətbiq olunan şaqulu məhdudiyyət hansıdır:

a)

rəqib firmanın məhsulunun satışına məhdudiyyətlər müəyyən edilməsi

b)

eksklüziv satış ərazilərinin tətbiqi

c)

stehsalçı firma tərəfindən pərakəndəsatış qiymətinin qorunması

d)

franşiza ödənişinin tətbiqi

e)

pərakəndə satıcılara güzəştlərin tətbiqi

14.

Şaquli inteqrasiyaların əsas motivlərindən biri yanlış verilib:

a)

sahəyə daxilolma maneələrinin aradan qaldırılması

b)

transaksiya xərclərinə qənaət

c)

“ikiqat marjinallaşma”nın yaxud ikidərəcəli tariflərin aradan qaldırılması

d)

tədarükçü firmaların qiymət təzyiqlərindən xilas olmaq

e)

dövlət tənzimlənməsinin firmaya təzyiqinin azaldılması

15.

Fiksə edilmiş dərəcə şəraitində yuxarı səviyyədə olan firma üçün mənfəətin maksimumlaşdırılması probleminin həll yolu belədir:

a)

əvvəlcə, hər iki firma üçün ümumi mənfəəti maksimumlaşdırmaq, sonra isə aşağı səviyyədə olan firmanın ödəməyə hazır olduğu fiksə edilmiş dərəcəni müəyyən etmək

b)

əvvəlcə, hər iki firma üçün ayrı-ayrılıqda mənfəəti maksimumlaşdırmaq, sonra isə aşağı səviyyədə olan firmanın ödəməyə hazır olduğu fiksə edilmiş dərəcəni müəyyən etmək

c)

əvvəlcə, hər iki firma üçün uyğun saziş şərtlərini razılaşdırmaq, sonra isə aşağı səviyyədə olan firmaya ödəyəcəyi fiksə edilmiş dərəcəni müəyyən etmək

d)

əvvəlcə, hər iki firma üçün ümumi mənfəəti maksimumlaşdırmaq, sonra isə aşağı səviyyədə olan firmaya ödəyəcəyi fiksə edilmiş dərəcəni müəyyən etmək

16.

Pərakəndəsatış firmasının üzləşdiyi investisiyanın yan (xarici) təsiri probleminin həlli yolu budur:

a)

pərakəndəsatış qiymətinin qorunması, yəni istehsalçı tərəfindən məhsulun pərakəndəsatış qiymətinin aşağı həddinin təyin edilməsi

b)

pərakəndəsatış qiymətinin qorunması, yəni istehsalçı tərəfindən məhsulun pərakəndəsatış qiymətinin yuxarı həddinin təyin edilməsi

c)

pərakəndəsatış qiymətinin sərbəst buraxılması, yəni istehsalçı tərəfindən məhsulun pərakəndəsatış qiymətinə har-hansı həddin təyin edilməməsi

d)

pərakəndəsatış qiymətinin topdansatış qiyməti səviyyəsində təyin edilməsi

e)

pərakəndəsatış qiymətinin tez-tez dəyişdirilməsi

17.

Məhsulun son istehlakçıya vasitəçi-pərakəndəsatış firması tərəfindən satılmasının istehsalçı firmaya yaratda biləcəyi problemlərdən biri yanlış qeyd olunub:

a)

bu halda istehlak tələbini müəyyən edən bəzi amillər istehsalçı firmanın nəzarətindən kənara çıxır

b)

bu halda məhsulun pərakəndəsatış qiymətini istehsalçı firma yox, pərakəndəsatış firması təyin edir

c)

bu halda bazar gücünün mühüm bir hissəsi pərakəndəsatış firmasının nəzarətinə keçir

d)

pərakəndəsatış qiymətinin yüksək təyin olunması istehsalçı firmanın məhsuluna olan tələbi azaldan amil kimi çıxış edir

e)

bu halda məhsulun qiymətinin formalaşmasında həlledici rol oynayan istehsal xərcləri istehsalçı firmanın nəzarətindən kənara çıxır

18.

Bu şaquli məhdudiyyətlərdən hansı istehsalçı firmalara rəqiblərinin bazar payını əlindən almağa kömək edə bilər?

a)

eksklüziv satış ərazilərinin tətbiqi (satıcının konkret əraziyə təhkim edilməsi)

b)

eksklüziv satış szişləri (rəqib firmaların məhsullarının satışına məhdudiyyətlər qoyulması)

c)

pərakəndəsatış qiymətinin qorunması (istehsalçı tərəfindən pərakəndəsatış qiymətinin aşağı həddinin təyin edilməsi)

d)

istehsalçı firma tərəfindən maksimum pərakəndəsatış qiymətinin təyin edilməsi

e)

pərakəndə satıcılara güzəştlər (istehsalçı mağazadakı yer üçün pərakəndə satıcıya haqq ödəməli olur)

19.

Şaquli inteqrasiyanın tipləri hansılardır: 1) texnoloji inteqrasiya; 2) məhsul inteqrasiyası; 3) resurs inteqrasiyası; 4) təkrarlanan inteqrasiya; 5) inzibati inteqrasiya; 6) balanslı inteqrasiya

a)

1, 4 və 5

b)

2, 4 və 6

c)

2, 3 və 6

d)

1, 3 və 5

e)

2, 3 və 5

20.

Bu amillərdən hansıları şaquli inteqrasiyanın lehinə olan motivlərdir? 1) transaksiya xərclərinə qənaət; 2) ikiqat marjinallaşma probleminin aradan qaldırılması; 3) ixtisaslaşmanın itirilməsi; 4) idarəetmə proseslərinin mürəkkəbləşməsi; 5) sahəyə daxilolma maneələrinin yaradılması; 6) sahəyə daxilolma maneələrinin aradan qaldırılması

a)

1, 2 və 5

b)

3, 4 və 6

c)

1, 3 və 6

d)

bunların hamısı

e)

3, 4, 5 və 6