WorksheetsВикторина без названия
Total questions: 85
Worksheet time: 43mins
Ресейдiң қара топырақты облысы” (1886) кiтабының авторы:
Вильямс
Докучаев
Костычев
Глинка
Топырақтың гранулометриялық құрамының кандай фракциясында гумус жоқ?
шаң
құм
тозаң(ил)
балшық
Құмның майда фракциясының (мм) мөлшері (Н.А.Качинский бойынша)?
3,0-1,0
0,5-0,25
0,25-0,05
0,01-0,005
Оңтүстік тайгада тараған топырақ:
боз
қара қоңыр
қара
шымды күлгін
Тұнба (ил) фракциясының (мм) мөлшері (Н.А.Качинский бойынша)?
0,005-0,001
<0,0001
0,0005-0,0001
0,1-0,5
Топырақ түзілу энергетикасы туралы оқу негіздерін салған ғалым
Волобуев В. Р
Докучаев В.В.
Качинский Н.А.
Тюрин И.В.
Шаңның ірі фракциясының (мм) мөлшері (Н.А.Качинский бойынша)?
1,0-0,5
0,05-0,01
0,25-0,05
0,01-0,005
Арктикалық шөлді топырақ құбылымы (АРn)
А0 – А5 – А1С – А1С
А0 – А1Сʹ - См
А0 – А1 –- См
А0 – А1 – А1С – А1Сʹ - См
Тундралы глейлі негізгі топырақ құрылымы:
А0 – А1 – Bg – GM (G)
А0 – А1Сʹ - См
А0 – А1 – См
А0 – А5 – А1С – А1С
Шақаттың кескiнi өте айқындалған келесiдей қабаттарға бөлiнедi:
А0 – А1 – Bg – GM (G)
А0 – А6 –А1Сʹ - А2В, - См
А0 – А1Сʹ - См - Д
А0, А1, А2, А2В, В(В1-В2), С.
Шақаттар пайда болу жағдайына байланысты жiктеледі:
орманды шақаттар; күлгінденген шақаттар; шөптесінді шақаттар
орманды шақаттар; күлгінденген шақаттар; батпақты шақаттар
орманды шақаттар; шалғынды шақаттар; батпақты шақаттар
орманды шақаттар; күлгінденген шақаттар; тозаңдышақаттар
Солу ылғалдылығы (СЫ) балшықты топырақтарда қай мөлшерден басталады, %:
1-3
50
15-22
10
Орманды шақаттар пайда болады:
шалғынды-батпақты өсiмдiктер, ыза суы 1 м шамасында орналасқан жағдайда
ойпаң жерлерде қалыптасады
қайыңды және ақ теректi-қайыңды ормандарда шөптесiн өсiмдiктер аз өсетiн жағдайда.
ойпаң жерлерде қалыптасады
Солу ылғалдылығы (СЫ) құмды топырақтарда қай мөлшерден басталады, %:
1-3
15-22
5-8
50
Шалғынды шақаттар пайда болады:
шалғынды-батпақты өсiмдiктер, ыза суы 1 м шамасында орналасқан жағдайда
ойпаң жерлерде қалыптасады
шымтезектену жағдайында қалыптасады
қайыңды және ақ теректi-қайыңды ормандарда
Батпақты шақаттар пайда болады:
шалғынды-батпақты өсiмдiктер, ыза суы 1 м шамасында орналасқан жағдайда
ойпаң жерлерде қалыптасады
шөптесінде өсімдіктер астында
қайыңды және ақ теректi-қайыңды ормандарда
Солу ылғалдылығы (СЫ) шымтезекті топырақтарда қай мөлшерден басталады, %:
50
15-22
1-3
10-11
Агрономиялық ең құнды агрегаттың мөлшері, мм:
0,05-0,01
0,05
0,25-10
0,01
Берік түйіртпектер құрауға қатысатын катиондар:
Na+, Fe3+
Na
Са2+, Na+
Са2+, Fe3+
Өсімдіктердің өсіп-өнуіне қолайлы топырақ тығыздығы, г/см3
1.0-1,2
10-12
0.5-1,0
1-2
Егер топырақ құрамында көмір қышқыл газы неше пайыздан жоғарыласа өсімдіктердің өсіп дамуы тежеледі:
1-2%
3-4%
2-3%
4%
Топырақтың тыныстану коэффициенті дегеніміз
Топырақтан бөлініп шыққан көмір қышқыл газының топырақ сіңірген оттегіне қатынасы.
m
m
Н.Димо бойынша топырақтың жылу құбылымының неше типі бар
2
3
10
4
А. Роде бойынша топырақтың су құбылымының неше типі бар
6
12
4
5
Топырақтағы өсімдіктерге тиімді ылғал қорының нашар бағалану мәні қандай (0-20см)
<10
<20
<15
<5
Топырақтағы өсімдіктерге тиімді ылғал қорының қанағаттанарлыққа сәйкес мәні қандай (0-20см)
40-20
10-20
0-5
20
Топырақтағы өсімдіктерге тиімді ылғал қоры > 40 болса (0-20см)
орташа
төмен
жақсы
өте жақсы
А. Качинский бойынша ылғал өткізгіштік мәні1000 жоғары болса ол бағаланады:
жақсы
құлама
орташа
Органикалық коллоид:
Топырақ мезафаунасы
Катион алмасу
Қарашірінді және ақуыз тектес қосылыстар
Теріс заряды бар коллоидтар:
базоидтар
ацидоидтар
фералиттер
Топырақ мезафаунасының мөлшері қандай
0,2-4мм
0,1-5мм
1-2мм
5мм
Катион алмасу сиымдылығы (КАС)>30мг-экв/100 г топырқтың сіңіру қабілеті
орташа
жоғары
төмен
Катион алмасу сиымдылығы (КАС) 15-30мг-экв/100 г топырқтың сіңіру қабілеті
орташа
төмен
жоғары
Катион алмасу сиымдылығы (КАС)10-15мг-экв/100 г топырқтың сіңіру қабілеті
төмен
орташа
жоғары
Качинский бойынша жыртылған қабат үшін қуыстылықтың қанағаттанарлық бағалануы, %:
45-50
55-60
50-55
60-65
Балшықтың созылғыштық мәні:
17 ден артық
15 тен артық
17 ден кем
15
Качинский бойынша егістік топырақтың жыртылған қабатының өте тығыз бағланудағы мәні, г/см3:
50-55
0,5-1
1,3-1,4
10-16
Оң зарядты коллоидтар
ацидоидтар
базоидтар
фералиттер
Катион алмасу сиымдылығы (КАС) >10мг-экв/100 г топырқтың сіңіру қабілеті
өте төмен
өте жоғары
орташа
төмен
Микрофаунаның өлшемі, мм
2мм
0,2мм
12мм
1мм
Құмның созылғыштығы неше тең
0,1
2
0
0,2
Үнемі ылғалды тропиктi орман топырағы
қызыл қоңыр
ферралитті
сұр қоңыр
қара қоңыр
Субтропикалық дала топырағы
қара
қоңыр
қызыл қоңыр
сұр
Субтропикалық алмаспалы -ылғалды ксерофитті-орманды облыс топырағы
қоңыр
қара
қоңыр-қара
қызыл
Қай топырақтарда үгiлу процессi нашар тоңдану айқын дамыған және кескiн таяз
қара топырақтарда
фералиттерде
глейлi тундра топырақтарда
Қай топырақтар iшкi аймақтық топырақтарға жатады
боз топырақтар
қара топырақтар
сортаң
глейлі тундра
Қай топырақтар тропикалық аридті облыстарында кездеседi
құба топырақтар
қызыл-қоңыр топырақтар
қызыл-қара топырақтар
қара топырақтар
Қай топырақтар тропикалық гумидті облыстарында кездеседi
қызыл-қоңыр топырақтар
қызыл топырақтар
қара топырақтар
қара-қоңыр топырақтар
Қай топырақтар бореал белдеуде таралған
сары топырақтар
қоңыр топырақтар
күлгінденген топырақтар
құба топырақтар
Қай топырақтар поляр белдеуде тараған
шымды-күлгін
фералиттер
шымды субарктикалық
қара
Дүние жүзi топырақтары неше географиялық топтарға бiрiктiрiлген
4
6
8
2
Австралия топырақтарын зерттеушi
Прескот
Гильгард
Рамман
Марбут
Шымды карбонатты топырақтар индексi
Дг
Ш
Дк
Г
Шымды күлгінді топырақтар индексi
Пд
Дп
Дг
Дк
Қандай элементарлық топырақ құралу процесi топыраққа көгiлдiр рең бередi
глейлену
балшықтану
күлгіндену
сортаңдану
Бүрiлi ормандар астында қышқыл ортада өтетiн элементарлық топырақ құралу үдерісі
күлгіндену
алиттену
гумустену
сілтісіздену
Қандай элементарлық топырақ құралу процесi топыраққа қызыл күрең рең бередi
аллиттену
глейлену
балшықтану
сортаңдану
Ылғал тропикке таяу климаттағы басты топырақ типi
қара-қоңыр
қызыл-қоңыр
қызыл,сары
қара
Кебiрдiң қай қабатында тұнбаның мөлшерi көп
А
А2
В
В1
Сiлтiлi орталы топырақ типi
күлгін
кебір
шакат
сұр
Қышқыл орталы топырақ типi
кебір
күлгін
қара
қоңыр
Топырақ жiктелуiндегi негiзгi бiрлiк
тип
түр
түрше
типше
Бейтарапты орталы топырақ типi
қара топырақ
кебір
сұр топырақ
күлгінденген
Бірінші «Топырақтану» 1901 ж. оқулығынын авторы
Сибирцев
Глинка
Костычев
Вильямс
Торфты батпақты топырақтың индексі:
Т
Тв
ДІ1
Пп2
Төменгі (эутрофты) батпақтың индексі:
Тв
Тн
П1
П2
Жоғары (олиготрофты) батпақтың индексі:
Тв
Тн
Пп2
ДІ1
Қарашірінді қабатының қалыңдығы бойынша терең шымды:
А1>15
А1-10-15см
А1>15
Қарашірінді қабатының қалыңдығы бойынша орташа шымды:
А1 -10-15см
А1<10см
А5>15
Қарашірінді қабатының қалыңдығы бойынша әлсіз шымды:
А1<10см
А1 -10-15см
Орманның сұр топырақтар индексi
СЛ
Тмм
Л 11
Tmn
Тундралық глейлі топырақтар индексi
Ар
Гт
Т2
Та2
Арктика-батпақты глейлі топырақтар индексi
Аб
Ар
Aбгp
Т2
Арктикалық шөлдi топырақтар индексi
Aбгp
Anp
Аб2
Ат2
Арктикалық топырақ типінің индексi
Ар
Apn
V
Tzn
Топырақ округы және топырақ ауданы дегеніміз:
жылу режімінің және жыл мерзімдері ішінде ылғалдылығының ерекшелігі бар топырақ аймағының бір бөлігі.
топырақ аймағына сәйкес таралған бір топырақ типшесі таралған жер аумағы.
жер бедерінің және топырақ түзуші тау жыныстарының ерекшелігіне байланысты қалыптасқан топырақ жиынтығы бар топырақ өлкесінің бөлігі
топырақтардың кезектесіп орналасуы
Топырақ өлкесі (провинциясы) дегеніміз:
жылу режимі және жыл мерзімі ішінде ылғалдылығының айрықша ерекшелігі бар топырақ фациясының бір бөлігі
жылу режімінің және жыл мерзімдері ішінде ылғалдылығының ерекшелігі бар топырақ аймағының бір бөлігі.
жер бедерінің және топырақ түзуші тау жыныстарының ерекшелігіне байланысты қалыптасқан топырақ жиынтығы бар топырақ өлкесінің бөлігі
Топырақ фациясы дегеніміз
жылу режімінің және жыл мерзімдері ішінде ылғалдылығының ерекшелігі бар топырақ аймағының бір бөлігі
топырақ аймағына сәйкес таралған бір топырақ типшесі таралған жер аумағы.
жылу режимі және жыл мерзімі ішінде ылғалдылығының айрықша ерекшелігі бар топырақ фациясының бір бөлігі.
жер бедерінің және топырақ түзуші тау жыныстарының ерекшелігіне байланысты қалыптасқан топырақ жиынтығы бар топырақ өлкесінің бөлігі
Топырақ аймақшасы дегеніміз:
жер бедерінің және топырақ түзуші тау жыныстарының ерекшелігіне байланысты қалыптасқан топырақ жиынтығы бар топырақ өлкесінің бөлігі
топырақ аймағына сәйкес таралған бір топырақ типшесі таралған жер аумағы.
жылу режімінің және жыл мерзімдері ішінде ылғалдылығының ерекшелігі бар топырақ аймағының бір бөлігі.
Әлем топырақтары неше топырақ –биоклиматтық облыстарға бөлінеді (М.А.Глазовская және А.Н. Геннадиев бойынша):
14
16
10
12
Полярлы климат тобының >10С орташа тәуліктік температура жиынтығы:
<600
600-2000
2000-3800
>3800
Бореалды климат тобының >10С орташа тәуліктік температура жиынтығы:
<600
2000-3800
3800-8000
600-2000
Cуббореалды климат тобының >10С орташа тәуліктік температура жиынтығы:
2000-3800
600-2000
3800-8000
<600
Cубтропикалы климат тобының >100С орташа тәуліктік температура жиынтығы:
2000-3800
3800-8000
>8000
600-2000
Тропикалы климат тобының >10С орташа тәуліктік температура жиынтығы:
>8000
2000-3800
3800-8000
600-2000
