Worksheetsтбк 41-77
Total questions: 37
Worksheet time: 19mins
Материалдық мәдениетке байланысты тарихизмдер:
қорамсақ, жебе, сауыт
би, болыс, хандық
қосшы, кедейлер комитеті, қызыл керуен
ат ұстар, атшабар
хан, ханым, ханша
Сөздің ұлт өмірінің айнасы, тұрмысы мен мәдениетінің куәсі болу қызметі:
коммуникативтік қызмет
кумулятивтік қызмет
номинативті қызмет
экспрессивтік қызмет
эстетикалық қызмет
Жазба стильдердің ішінен қарапайым сөздердің молынан пайдаланылатын орны:
ауызекі сөйлеу стилі
ресми іс қағаздар стилі
публицистикалық стиль
ғылыми стиль
көркем әдебиет стилі
Ауызша тілге тән жаргондарды табыңыз:
керемет, тамаша, жақсы
бағасы ұшып тұр, құлаққа тебу, отырғызып кету
бірақ, жаңағы, сонан кейін, жалпы алғанда
міне, иә, жаңағы, яғни
ашығын айтқанда, дұрысында, шындығында
Сан есімдердің қатысы арқылы жасалған топонимдер:
үшқоңыр, мыңбұлақ, жетісу
құланбасы, қошқаркөл, арқарлы
қызылжар, көктөбе, сарыөзек
алматы, аршалы, қарағайлытау
аманкелді, жамбыл, қарасай
Әдеби тілде баламасы (эквиваленті) бар, таралу изоглосы шектелмеген ауызекі тілдік категория:
қарапайым сөз
экспрессивті сөз
фразеологизм
диалектизм
варваризм
Семасиологияның зерттеу обьектiсi не?
сөздердiң дұрыс жазылуы
тiлiмiздегi сөздердiң мағынасы
тұрақты тiркестер
сөздердiң шығу төркiнi
синонимдердiң табиғаты
Болжалдық сан есім
үш жарым
алпыс
төртеу
жиырмадай
бесеуден
Сөздердiң шығу тегiне қарай мағынаның түрлерi:
бейтарап мағына, туынды мағына, омонимдiк мағына, синонимдiк мағына
фразеологиялық байлаулы мағына, еркiн мағына, туынды мағына
бейнелi мағына, кәсiптiк-терминдiк мағына, ауыс мағына
абстракты мағына, меңзеу мағына, туынды мағына
туынды мағына, түпкi мағына, омонимдiк, антонимдiк, синонимдiк мағына
Ғылым, техника, өнер саласында қолданылатын арнаулы сөздердiң лексикалық мағынасы қалай аталады?
терминдiк мағына
бейтарап мағына
синтаксистiк шартты мағына
бейнелi мағына
фразеологиялық байлаулы мағына
Сөздердiң тура мағынасын табыңыз.
оның түрi солғын, еңсесi төмен түстi
басшының ұйымдастыру қабiлетi төмен
су төменге қарай ақты
олар бiлiмi жағынан Шоқаннан әлдеқайда төмен
әйел затын төмен санады
Сөздiң шығу тегiне байланысты туған лексикалық мағыналарын белгiлеңіз.
терминдiк мағына
бейтарап, бейнелi мағына
сөздiң еркiн мағынасы
түпкi мағына, туынды мағына
эмоционалды мағына
Сөздiң еркiн мағынасы қандай мағынаның негiзiнде пайда болады?
ауыспалы мағына негiзiнде
фразеологиялық байлаулы мағына негiзiнде
атауыш /тура/ мағына негiзiнде
бейнелi мағына негiзiнде
терминдiк мағына негiзiнде
К.Аханов тiл бiлiмiнде сөз мағыналарының типтерiн талдауда қай ғалымның классификациясына сүйенген?
В.В.Виноградов
Н.И.Ильминский
В.В.Радлов
П.М.Мелиоранский
Н.К.Дмитриев
Грамматикалық амал-тәсiлдер арқылы туатын, сөздiң бiрыңғай топтары мен сөз тұлғасына, синтаксистiк құрылымына тән дерексiз мағынаны атаңыз.
грамматикалық мағына
нормативтiк мағына
лексикалық мағына
синтаксистiк шартты мағына
ауыспалы мағына
Ауыспалы мағына қандай тәсiлдер арқылы жасалады?
метафорамен
полисемия
синонимдермен
қосымша жалғану арқылы
кiрме сөздер арқылы
Сөздiң тура мағынасын табыңыз.
атам атының тiзгiнiн тартты
кедейлерге тiзгiн тиiптi
той тiзгiнi асабаға берiлдi
ақылға аздап тiзгiн берейiк
үйдiң тiзгiнiн еркек ұстар
Сөз мағынасының негізгі түрлерiн табыңыз.
еркiн мағына, грамматикалық мағына
түпкi мағына, лексикалық мағына
туынды мағына, негiзгi мағына
ауыспалы мағына, лексикалық мағына
лексикалық мағына, грамматикалық мағына
Сөздiң затты я құбылысты атап бiлдiретiн мағынасы қалай аталады?
номинативтiк мағына
түпкi мағына
грамматикалық мағына
ауыспалы мағына
көптiк мағына
Фразеологиялық байлаулы мағыналы тiркестi белгiлеңiз
құлықсыздық танытты
құлқыны құрыды
құлқын сәрi
құлқы болмады
құлқынның құлы
Сөздiң көп мағыналылығын термин түрiнде қалай атаймыз?
антоним
полисемия
омоним
метонимия
метафора
Адамның сезiмi мен көңiл күйiне байланысты айтылатын эмоционалды сөздердiң мағыналары қалай аталады?
бейнелi мағына
ауыспалы мағына
бейтарап мағына
омонимдiк мағына
терминдiк мағына
Метафора қолдану сипатына қарай қалай жiктеледi?
полисемия, ономастика
тiлдiк метафора, омоним
поэтикалық метафора, синекдоха
метонимия, тiлдiк метафора
тiлдiк метафора, поэтикалық метафора
Төмендегi сөздерден этнографизмдi / белгiлi бiр халықтың тұрмыс-салтына қатысты сөздер/ табыңыз;
сауын айту
шүйке бас
дәлiз
атшабар
академия
Көптеген тiлдерге ортақ, халықаралық сипаты бар сөздер қалай аталады?
фразеологизмдер
интерационалдық терминдер
диалектизмдер
варваризмдер
неологизмдер
Эвфемизмдер дегенiмiз не?
мағыналары бiр-бiрiне қарама-қассы сөздер
әдептi сөздi әдепсiз етiп айту
мағынасы тұрпайы сөздердi жұмсартып айту
ескі наным бойынша атын тура айтпау, тиым салынған сөздер
әдептi сөздi әдепсiз етiп айту
Қолданылу жиiлiгiне қарай сөздер қандай топқа бөлiнедi?
төл сөздер мен төлеу сөздер
актив және пассив сөздер
терминдер мен арнаулы сөздер
арнаулы лексика және варваризмдер
әдеби лексика мен диалектiлiк лексика
Тұрпайы сөздiң орнына сол ұғымды жұмсартып, жеңiлдетiп жеткiзетiн сөздер қалай аталады?
фразеологизм
какофемизм
эвфемизм
неологизм
дисфемизм
Тiлiмiздегi жаңа сөздер қалай аталады?
варваризм
диалектизм
историзм
термин
неологизм
Ит-құс /қасқыр/, жасыл /найзағай/, әулие, мейман /шешек ауруы/, ұзын құрт /жылан/, деген қандай сөздер
дисфемизм
табу
синоним
эфремизм
антоним
Табу сөздерiн белгiлеңiз.
шырайлым, айналайын, отау тiгу
мырза жiгiт, мырза аға, еркежан
тулақ, езбалдық, жiңiшке ауру
сымсыз телефон, аузы жеңiл
қолының жымысқысы бар, сөзге келу
Боқмұрын, шүйкебас, шибұт, бұтартар секiлдi қолданыстар неге жатады?
дисфемизм
аргон
эвфемизм
табу сөздер
жаргон
Неологизмдер дегенiмiз не?
авторлық бiр қолданар сөздер /окказионализмдер
мағыналары бiр-бiрiне қарама-қарсы сөздер
белгiлi бiр жерге тән заттар мен құбылыстарды бiлдiретiн сөздер
өмiрде қолданудан активтi сөздiктен шығып қалған сөздер
тілдегі жаңа ұғымды білдіретін сөздер
Сөздiң лексикалық бiрлiгiнде ешқандай өзгешелiгi жоқ, морфемдiк құрамы ұқсас /үйлес/ құрылымдарды қалай атаймыз?
сөз варианттары
синонимдер
омонимдер
полисемия
омографтар
Архаизмге жататын сөздi табыңыз.
тасаттық
жариялылық
қияли
баспасөз
бауырсақ
Экспрессивтi-эмоционалды лексиканы қалай атауға болады?
сирек қолданылатын сөздер
кәсiби сөздер
бейнелi сөздер
жаңа қолданыстар
көнерген сөздер
Жалпыхалықтық тiлге жатпайтын сөз.
омоним
синоним
архаизм
диалект
антоним
