Worksheets71-140
Total questions: 71
Worksheet time: 36mins
Қорқытқа “бақсылардың бақсысы әрі пірі” деп баға берген зерттеуші
Ш.Уалиханов
В.Васильевич
Қ.Тәжіғалиев
Потанин
М.Жұмабаев Ш.Уәлиханов зерттеулерін негізге ала отырып,
“Қойлыбайдың қобызы” атты поэма жазған.
“Асан қайғы”жырын жазған.
В.Радлов зерттеулері негізінде кітап басып шығарылды.
“Қорқыттың қоңыр сарыны”жыры жарық көрді.
Қай ғалым Қорқытты “ҮІІІ ғасырда Сыр бойында өмір сүрген” деп қорытады
Н.Келімбетов
А.Байтұрсынов
В.Радлов
Әбу Наср Әль-Фараби
Қорқыт ата жөніндегі жыр-дастан қыпшақ даласы мен Сыр бойында туып, халық эпосы дәстүрінде ауызша жеткен.
Тек ХҮІ ғасырда бұл дастан қағазға түсірілген.
Тек 1969 жылы бұл дастан қағазға түсірілген.
Тек ХIІ ғасырда бұл дастан жыр болып жазылған.
Тек 20 ғасырда бұл дастан қағазға түсірілген.
«Қорқыт» туралы дастанның екіншісі Ватикан нұсқасы (Рим) Аристолика кітапханасында сақталған. Ол неше жырдан тұрады?
6
5
7
13
“Қорқыт ата кітабы” М.Байділдаев, Ә.Қоңыртбевтардың қай жылы аударуымен жарық көрді?
1986 жылы
1955 жылы
1982 жылы
1992 жылы
Түркі халықтарының әдебиеті тарихында ислам дәуірі
Х-ХІІ ғасырлар аралығын қамтиды
Х-ХV ғасырлар аралығын қамтиды
VI-VYI ғасырлар аралығын қамтиды
XI-XIII ғасырлар аралығын қамтиды
«Ислам дәуірі әдебиеті» терминін алғаш рет қолданған шығыстанушы-ғалымдар –
Ф.Көпрүлузаде, Н.Банарлы, Г.Грюнебаум
А.Байтұрсынұлы,Н.Келімбетов,Ш.Уалиханов
С.Сараи,А.Егеубаев,Д.Жаксылыков
В.Томсон,В.В.Радлов,П.Потанин
«Ислам дәуірі әдебиеті» терминін қазақ әдебиеті тарихын дәуірлеу мағынасында қолданып, ғылыми ұғымға негіздеген
А.Байтұрсынов
Н.Келімбетов
А.Жолымбетов
Ш.Уалиханов
Әбу Наср Әл-Фараби неше тіл білген?
70-ке жуық
40-қа жуық
140-қа жуық
90-ға жуық
Кейінге Әбу Наср Әл-Фарабидің
40-қа жуық еңбектері жетті.
70-ке жуық еңбектері жетті.
60-қа жуық еңбектері жетті.
140-қа жуық еңбектері жетті.
Әбу Наср Әл-Фарабидің
«Өлең өнері» зерттеуі араб поэзиясының теориялық мәселелеріне арналған.
«Әдебиет өнері» зерттеуі араб поэзиясының теориялық мәселелеріне арналған.
«Тарихи жәдігер» зерттеуі араб поэзиясының теориялық мәселелеріне арналған.
«Ақиқат сыйы» зерттеуі араб поэзиясының теориялық мәселелеріне арналған.
Әбу Наср Әл-Фарабидің
«Өлең өнерінің қағидалары туралы трактат» зерттеуінде грек поэзиясының өлең өлшемдері мен жанрларын талдайды.
«Ғасырлар тарихы қағидалары туралы трактат» зерттеуінде грек поэзиясының өлең өлшемдері мен жанрларын талдайды.
«Тарихи жылнамалар қағидалары туралы трактат» зерттеуінде грек поэзиясының өлең өлшемдері мен жанрларын талдайды.
«Ақиқат сыйы қағидалары туралы трактат» зерттеуінде грек поэзиясының өлең өлшемдері мен жанрларын талдайды.
Қай зерттеуінде ғалым - өлеңнің композициялық құрылысына, шумағына, өлшеміне, ұйқасына тоқталып, жырдың барлық компоненттері ақынның айтайын деп отырған ой жүйесіне лайық болуы керек деген түйін жасайды.
«Өлең кітабы» туындысында
«Тарихи Рашиддин» туындысында
«Құдағту білік» туындысында
«Әдебиет кітабы» туындысында
Әл-Фарабидің өлең табиғатын қарастырған екінші еңбегі - «Өлең өнерінің қағидалары туралы трактатын» қай ғалым тапты?
шығыстанушы ғалым Артур Арберри 1937 жылы табады.
түріктанушы ғалым Василий Радлов 1937 жылы табады.
әдебиеттанушы ғалым Артур Арберри 1937 жылы табады.
ғылымтанушы ғалым Ахмет Байтұрсынов 1937 жылы табады.
Алтын Орда әдебиетінің Мысырдағы түркі-қыпшақ әдебиетінің көрнекті өкілі.
С.Сараи
А.Егеубаев
Ахмет Яссауи
А.Байтұрсынов
«Түркі тілдерінің жинағы» еңбегінің түпнұсқасынан қазақшаға аударған ғалым
А.Егеубай
С.Сараи
В.Радлов
М.Тереньтев
«Қорқыт ата кітабы» неше жырдан тұрады.
12
14
7
21
Ахмет Иасауи
қазіргі Шымкент қаласы жанындағы Сайрам елді мекенінде туып, ауылдық молдадан дәріс алған
қазіргі Түркістан қаласы жанындағы Сарайшық елді мекенінде туып, ауылдық молдадан дәріс алған
қазіргі Қызылорда қаласы жанындағы Сайрам елді мекенінде туып, ауылдық молдадан дәріс алған
қазіргі Шымкент қаласы жанындағы Отырар елді мекенінде туып, ауылдық молдадан дәріс алған
«Құдайды ақылмен емес, жүрекпен тану. Мұнда сопы өзі қалаған рухтармен байланыс жасау арқылы, тылсым күшті таниды».
Мағрифат
Тарихат
Ақиқат
Ханафат
«Оғыз қаған» дастанын зерттеуші ғалымдар
Ә.Дербісалин, Ө.Күмісбаев, Қ.Өмірәлиев
Ф.Көпрүлузаде, Н.Банарлы, Г.Грюнебаум
А.Байтұрсынов,Ш.Уалиханов,Н.Келімбетов
В.Радлов,А.Арсенин,Д.Родников
«Сопылардың діни адамгершілік жағынан өзін дамыту жолы. Бүл баспалдаққа көкірек көзі ашық, болмысы таза адамдар ғана жете алады».
Тарихат
Мағрифат
Ақиқат
Ханифат
Даналық кітабы» дастаны – түркі тілдес халықтардың
ХІІ ғасырдан сақталған әдеби ескерткіштерінің бірі.
ХІІI ғасырдан сақталған әдеби ескерткіштерінің бірі.
VІІ ғасырдан сақталған әдеби ескерткіштерінің бірі.
ХVІ ғасырдан сақталған әдеби ескерткіштерінің бірі.
«Құтты білік» дастанының идеясы неше принципке негізделіп жазылған.
4
6
7
12
Күнтуды, Айтолды қай дастанның кейіпкерлері?
«Құтты білік» дастанының
«Махаббатнаме» дастанының
«Ақиқат сыйы» дастанының
«Оғызнама» дастанының
«Құтты білік» дастанында неше кейіпкер бар?
4
5
6
3
Әділдіктің бейнесі
Күнтуды
Айтолды
Асан қайғы
Қорқыт
«Құтты білік» дастаны
дидактикалық сарында жазылған.
жырлық сарында жазылған.
толғаулық сарында жазылған.
жоқтаулық сарында жазылған.
Жыраулық дәстүрдің негізін қалаған алғашқы өкілдер:
Қорқыт, Кетбұға, Сыпыра жыраулар.
Қорқыт, Асснқайғы, Сыпыра жыраулар.
Кетбұға,Қорқыт,Асан қайғы
Сүйіншіұлы, Кетбұға, Сыпыра жыраулар.
Бұл заманда не ғаріп?
Ақ қалалы боз ғаріп,
Жақсыларға айтпаған,
Асыл шырын сөз ғаріп – толғау авторы
Асанқайғы
Қорқыт
Қазтуған
Марғасқа
Бұдырайған екі шекелі,
Мұздай үлкен көбелі
Қара ұнымы сұлтандайын жүрісті – келесі тармағын табыңыз
Адырнасы шайы жібек оққа кірісті
Шәйі жібек мата соға кірісті
Бұландай үлкен көбелі
Сөйлесе сөздің шешені
Бұдырайған екі шекелі,
Мұздай үлкен көбелі
Қара ұнымы сұлтандайын жүрісті – толғау авторы
Сүйінішұлы Қазтуған
Марғасқа
Жиембет жырау
Асанқайғы
«Мадақ жыры», «Белгілі биік көк сеңгір», «Алаң да алаң жұрт» толғауларының авторы
Сүйіншіұлы Қазтуған
Марғасқа
Жиембет
Қорқыт
Сүйінішұлы Қазтуған жыраудан кейінге неше толғауы жетті?
3
4
5
6
Доспамбет жырау толғауын табыңыз
«Айнала бұлақ басы Тең»
«Айналайын Ақ Жайық»
«Еділ бол да Жайық бол»
«Жақсының жақсылығы сол болар»
«Айналайын Ақ Жайық
Ат салмай өтер күн қайда» - келесі тармағын табыңыз
Еңісі биік боз орда
Еңісі биік ақ орда
Еңісі биік ел орда
Басы биік боз орда
Би Темірге толғау арнаған жырау
Шалкиіз жырау
Марғасқа жырау
Жиембет жырау
Қазтуған жырау
«Жығылғанды тұрғызсаң,
Жылағанды уатсаң,
Қисайғанды түзетсең,
Тәңіріңнің үйі бәйтолла,
Сұлтан ием қарсы алдыңнан жасапты»
Шалкиіз жырау
Жиембет жырау
Марғасқа жырау
Қазтуған жырау
Асқар, асқар, асқар тау
Асқардан биік тау болмас – келесі жолын табыңыз
Басына балапан шырлап ұшып қона алмас
Басына қыран шырлап ұшып қона алмас
Басына бүркіт шырлап ұшып қона алмас
Басына торғай шырлап ұшып қона алмас
«Ер Шобан» дастанының авторы
Шалкиіз жырау
Қазтуған жырау
Ақтамберді жырау
Марғасқа жырау
Есім ханның тұсында өмір сүрген жырау
Жиембет Бортоғашұлы
Сүйіншіұлы Қазтуған
Ақтамберді Сарыұлы
Үмбетей Тілеуұлы
Әмірің қатты Есім хан
Бүлік салып бұйырдың
Басын бер деп батырдың – келесі тармағын табыңыз
Қанын ішіп қанбаққа
Жанын отқа салмаққа
Атадан жалғыз мен емес
Жолбарыстай Жиембет құрбандыққа қол емес
«Ей, Қатағанның ханы Тұрсын
Кім арамды ант ұрсын
Жазықсыз елді еңіретіп» - келесі тармағын табыңыз
Жер тәңірсіп жатырсың
Хан емессің қасқырсың
Қара албасты басқырсың
Ажалы жеткен пақырсың
«Күлдір-күлдір кісінетіп» деп болашақ арманын айтқан жырау
Ақтамберді Сарыұлы
Үмбетей Тіленшіұлы
Жиембет Бортоғашұлы
Сүйіншіұлы Қазтуған
Меккені іздеп нетсің
Меккеге қашан жетесің
Әзір Мекке алдыңда
Пейіліңмен сыйласаң,
Атаң менен анаңды!
Ақтамберді Сарыұлы
Сүйіншіұлы Қазтуған
Жиембет Бортоғашұлы
Үмбптей Тіленшіұлы
«Балаларыма өсиет» толғауының авторы
Үмбетей Тілеуұлы
Ақтамберді Сарыұлы
Сүйіншіұлы Қазтуған
Жиембет Бортоғашұлы
«Балаларыма өсиет
Қылмаңыздар кепиет
Бірлігіңнен айырылма» - келесі тармағын табыңыз
Бірлікте бар қасиет
Сабырда бар қасиет
Білімде бар қасиет
Оқуда бар қасиет
Қамыстың басы майда, түбі сайда
Жәнібек Шақшақұлы болат найза- келесі тармағын табыңыз
Алдыңнан су, артыңнан жау қысқанда
Алдыңнан өрт, артыңнан жау қысқанда
Алдыңнан топан, артыңнан жау қысқанда
Алдыңнан жау, артыңнан су қысқанда
«Бәкеге», «Бұқарға», «Жауқашарға» арнауларының авторы
Үмбетей Тілеуұлы
Қазтуған Сүйіншіұлы
Тәтіқара
Ақтаиберді
Ындыны жаман жетеуің
Қашты әне жалт беріп – келесі тармағын табыңыз
Қалған мына екеуің
Қалған мына үшеуің
Қалған мына төртеуің
Қалған мына бесеуң
«Бөгембай өліміне», «Бөгембай өлімін Абылай ханға естірту» туындыларының авторы
Үмбетей Тілеуұлы
Сүйіншіұлы Қазтуған
Марғасқа жырау
Асанқайғы
Тоғызыншы тілек тілеңіз
Төреңіз тақтан таймасқа - келесі тармағын табыңыз
Тоқсандағы қарт бабаң
Сексендегі қарт бабаң
Жетпістегі қарт бабаң
Алпыстағы қарт бабаң
Абылай Ботақанды сен өлтірдің
Есіл ер жазығы жоқ неге өлтірдің? - келесі тармағын табыңыз
Хан басың қарашыңмен даулы болып
Хан басың қарашыңмен жаулы болып
Хан басың ертенкүні даулы болып
Ер басың қарашыңмен даулы болып
Жігіт туралы», «Қыздар туралы», «Әйел туралы» туынды жазған жырау
Шал Құлекеұлы
Үмбетей Тілеуұлы
Доспамбет жырау
Сүйіншіұлы Қазтуған
«Сөздіктегі» қазақ ауыз әдебиеті үлгілеріне ең жақын тұрғаны – батырдың өліміне байланысты айтылатын жоқтау өлеңдер. Қай сөздік?
М.Қашқари «Түркі тілдерінің жинағы»
А.Яссауи “Ақиқат сыйы”
А.Иүгенекей “Құдағту білік”
М.Қашқари “Махаббатнаме”
Қай ғалым алдымен Қашқар қаласында, одан соң Бұхара, Нишапур, Самарқан, Мерв, Бағдат қалаларында білімін жалғастырған.
М.Қашқари
А.Байтұрсынов
Ш.Уалиханов
Ф.Оңғарсынова
М.Қашғари ғалым түркі тілдері турасында екі зерттеу жазған. Оның біріншісі – “Түркі тілдерінің қағидалары”, ал екіншісі ..............
«Түркі тілдерінің жинағы».
«Қыпшақ тілдерінің жинағы».
«Әдебиет жинағы».
“ Тарих жинағы».
ХХ ғасырдың бас кезінде табылып, 1915-1917 жылдары Стамбул қаласында Ахмет Рифат баспасынан 3 томдық кітап түрінде жарыққа шыққан қай туынды?
М.Қашқари «Түркі тілдерінің жинағы»
В.Радлов «Түркі тілдерінің жинағы»
А.Байтұрсынов «Түркі тілдерінің жинағы»
Н.Келімбетов «Түркі тілдерінің жинағы»
«Түркі тілдерінің жинағы» туындысын қазақшаға аударған ғалым
А.Егеубай
М.Қашқари
А.Байтұрсынов
Н.Келімбетов
Қандай еңбектің нәтижесінде ежелгі түркі жазба ескерткіштерінің құпиясы ашылып, атап айтқанда Жүсіп Баласағұнның «Құтты білік» дастанын оқуға, аударуға және транскрипция жасауға мүмкіндік болды.
М.Қашқари «Түркі тілдерінің жинағы»
Ж.Баласағұн. “Құтты білік”
А.Яссауи “Ақиқат сыйы”
А.Иүгенекей “Оғызнама”
Еңбекте мол кездесетін – табиғат құбылыстарына байланысты өлең-жырлар. Күн, Ай, Жұлдыз, көлдер мен теңіздер туралы жырлар кездеседі. Ғалым “Қыс пен жаздың айтысын” да бедерлеген. Ал осы айтысты аударма жасаған
Ф.Оңғарсынова
А.Құнанбайұлы
А.Байтұрсынов
М.Қашқари
Еңбекте ерлікті, батырлықты мадақтайтын өлең-жырлар молынан кездеседі.
Батырлар жыры түркі халықтарына етене тақырыптың бірі. Сөздікте “Мыңлақ елін алғанбыз” жырынан үзінді жарияланған. Қандай еңбек?
М.Қашқари «Түркі тілдерінің жинағы»
А.Иасауи «Даналық дастаны»
А.Иүгінекей “Ақиқат сыйы”
М.Қашқари “Тарих жырлайды”
Қай ақын қазіргі Шымкент қаласы жанындағы Сайрам елді мекенінде туып, ауылдық молдадан дәріс алған. Жастық шағы да сонда өткен. Әкесі Ибраһим өз кезеңінің сауатты, білімді, діндар адам болған. Анасы Қарашаш (кейде Айша деп беріледі) елге қадірлі, ақылды адам болған.
А.Иасауи
А.Иүгекей
Омар Хаям
М.Қашқари
Бес жасымда шариғатқа белім будым,
Дін жолында ораза ұстап әдет ылдым.
Күндіз-түні зікір айтып тәубе қылдым,
Жеті жаста Арыстан Бабам іздеп тапты.
А.Иасауи «Даналық дастаны»
М.Қашқари «Түркі тілдерінің жинағы»
А.Иүгінекей «Ақиқат сыйы»
М.Әуезов “Абай жолы”
Талапты жас өз еліндегі оқуын тауысқан соң, сол кездегі білім ордасы Бұқараи-Шәріпке сапар шегеді, сонда ұстазы шаих Жүсіп Хамаданидің медресесінде дәріс тыңдап, тәрбие алады. Ғылым-білімді игеруде Мұхаммед пайғамбарымыздың «Қытайға барсаң да, ілім іздеп тап» деген ұлағатты сөзін басшылыққа алып, Алланы тануда да төзімділік пен ауыр сындарды бастан кешіреді.
А.Иассауи
А.Иүгенекей
М.Қашқари
Н.Асим
А.Иүгінекидің туындысы
Ақиқат сыйы
Құтты білік
Оғызнама
Диуани Хикмет
«Ақиқат сыйы» дастанының көне қолжазбасын табылғаны жөнінде алғашқы мәліметті түрік ғалымы Нәжіп Асим қай жылы хабарлады.
1906 жылы
1930 жылы
1897 жылы
1912 жылы
«Ақиқат сыйы» дастанының көне қолжазбасын табылғаны жөнінде алғашқы мәліметті қай ғалым 1906 жылы хабарлады?
түрік ғалымы Нәжіп Асим
Орыс ғалымы В.Радлов
түркітанушы М.Қашқари
қазақ зертеушісі Ш.Уалиханов
«Ақиқат сыйы» дастанының бірнеше қолжазбалары табылды
Самарқанд нұсқасы
Сарайшық нұсқасы
Отырар нұсқасы
Жетісу нұсқасы
Бүгінде бұл қолжазба Ыстамбул қаласындағы Айя-София кітапханасында сақтаулы. Кітап болып 1916 жылы жарияланды. Қай туынды туралы айтылып отыр?
Ақиқат сыйы
Құтты білік
Диуани Хикмет
Ғасырлар жыры
Қолжазба нұсқаларының бірі – Берлин қаласы кітапханасында сақтаулы. Бұл нұсқаны да түрік ғалымы Арат Рахмат зерттеп, 1951 жылы толық мәтінін әзірлеп, латын әрпімен бастырып шығарды. Қай дастан туралы айтылып тұр?
Ақиқат сыйы
Құтты білік
Ғасырлар жыры
Тарих жылнамалары
