Gazetecilik, kuşkusuz, eleştiri alan mesleklerden biridir. Bunun bir nedeni, hayatında hiç gazete okumamış olan Sophokles’in bir sözüyle de açıklanabilir: “ Kötü haber getireni kimse sevmez.” Ama bir nedeni de basının toplumda üstlendiği sorumluluklarının önemi herhalde.

Bu paragrafta düşünceyi geliştirme yolların­dan hangisine yer verilmiştir?

Yazarlık, başlı başına zor ve emek isteyen bir meslek olsa da birçok yazar bazen maddi yetersizlikler nedeniyle bazen de seçtikleri çalışma alanlarına duydukları tutkudan dolayı ikinci bir meslek sahibi olmuştur. İyi bir yazar olmanın getirdiği baskı yetmezmiş gibi bir de ek iş yapan bu yazarlar, ayrıca takdir edilmeyi hak ediyor. “Alice Harikalar Diyarında” kitabı­nın yazarı Carroll, aynı zamanda bir matema­tikçi, fotoğrafçı ve öğretmendi. Kafka, yıllarca hem yazarlık yapmış hem de bir sigorta şirke­tinde çalışmıştı.

Bu paragrafta düşünceyi geliştirme yolların­dan hangisine yer verilmiştir?

Kaybedilen dakikaları, boş geçirilen yarım saatleri, bekleme yerlerinde geçirilen zaman­ları yakalamayı ve onlardan faydalanmayı bilenlerin elde ettiği parlak sonuçlar karşı­sında, bu büyük değerin sırrını bilmeyenler hayretler içinde kalırlar. Burrit, “Yaptığım tüm işleri, tıpkı karıncaların yuvalarını yaptıkları gibi sürekli bir sabır ve kararlılıkla parça parça, kısım kısım yaptım.” diyor. Günler, dostların bize gizlice getirdiği değerli hediyeler gibi görünmeyen bir el tarafından her sabah getiri­lir fakat biz onları kullanmayı bilmezsek bir daha geri gelmemek üzere sessizce uzaklaşır­lar.

Bu parçanın anlatımında aşağıdaki düşün­ceyi geliştirme yollarının hangilerinden ya­rarlanılmıştır?

Güçsüz insanlar; her şeye hakim olmak, herkes tarafından takdir edilmek ve başkalarından sürekli iyi yönlerini duymak isterler. Sürekli huzursuzluk içinde yaşadıklarından, her yerde huzursuzluk kaynağı olurlar. Sık sık öfkeye kapılarak itibarlarını kaybeder ve kendileri küçük düşürürler. Güçlü insan ise sevgi dolu, mutlu ve başarılıdır. Öfkesini yenmeyi başara­bilir. Bu kontrol gücü de onun itibarını artırır. Böylece herkes tarafından ilgi gören biri haline gelir.

Bu paragrafın anlatımında aşağıdaki düşün­ceyi geliştirme yollarının hangisinden yarar­lanılmıştır?

Önder, yol üzerinde olup da nereye gittiğini bilmeyenlere bu yolun ilerisinde neler oldu­ğunu ve sonunda nereye çıkacağını söyleyerek onların ruhsal ve fiziksel gücünü artıran kimse­dir. Önder, büyük dertleri küçültür ve küçük­leri yok eder. Önderlik otorite kullanımı değil­dir. O, insanların duygularını bilip onları güçlendirir. Ulus ve toplumlar; önderin heye­can, tutku ve isteklerini yakalayınca amaçlarını da sahiplenmeye başlar. Bir hedefe kendilerini adamaları neticesinde sınır tanımayan bir dür­tüyle de hareket ederler.

Bu paragrafın anlatımında düşünceyi geliş­tirme yollarının hangisinden yararlanılmış­tır?

Okuryazarlık; bir dilin yazınlarını okuyabilme, okunan ögeleri algılama ve kavrama yetisine sahip olmaktır. Okuryazarlık kavramının geç­mişi, binlerce yıl öncesine dayanır fakat okur­yazarlığın dünya üzerinde yaygınlık kazanması çok yeni tarihlere, Endüstri Devrimi’nin yapıl­ması, kağıt ve matbaanın ucuzlaması ile kitap­ların daha kolay ulaşılır hale gelmesine daya­nır. Bu nedenle okuryazarlık oranında çok hızlı bir artış yaşanmıştır. İngiltere’de okuryazarlık 17. yüzyılın ikinci yarısında %50’lerin üzerin­deydi. Bu oran 1710’da %70’i aştı. Amerikan Devrimi zamanında %90’ları buldu.

Bu parçada düşünceyi geliştirme yollarının hangisine yer verilmemiştir?

Öğrenmede renklerin etkisinin olup olmadığını merak eden uzmanlar “öğrenmede rengin önemi” konulu bir araştırma yaptılar. Araştırmaya katılan 1002 öğrencinin büyük bir bölümü renkli basılan ders notlarını daha çok okumak istediler. Araştırmaya katılan öğrencilerin %77’si renkli dokümanların ilgi çekme ve hafızada tutma oranını artırdığını, %85’i renkli grafik ve tabloları daha iyi anladıklarını söyledi. Eğitmenlerin %58’i de rengin, öğrenmeyi kolaylaştırdığını ve akılda tutmayı artırdığını düşünüyor.

Bu paragrafın anlatımında düşünceyi geliş­tirme yollarının hangisinden yararlanılmış­tır?

İnsanlar, saygı ve sevgiyi çocuk yaşta öğrenirler. Büyüdükçe de bu duyguları iç dünyalarında zenginleştirirler. Bu yüzden çocukların eğitimi ailede başlar. Ailede bir çocuğa insanlara karşı sevgi duyması öğretildiyse bu çocuk, hayatı boyunca insanlara sevgi ve saygıyla davranır. Fakat ailede çocuğa iyi bir eğitim verilmediyse, aile ocağında sevgi ve saygının gerekliliğini yaşayarak görmediyse bu çocuk, insanlara asla sevgi duymaz.

Bu paragrafın anlatımında düşünceyi geliş­tirme yollarının hangisinden yararlanılmış­tır?

Örümcek ağının çok özel nitelikleri olan sağlamlık ve esneklik, bugüne kadar taklit edilemedi. Aynı çaptaki bir çelik telden iki kat daha güçlü olan bu doku, ne kadar çekilirse çekilsin orijinal durumuna dönecek kadar esnektir. Örümcek ağının esneme kapasitesi bugün yapay olarak üretilmiş en iyi telin neredeyse dört katıdır.

Bu metnin anlatımında,

I. “Örümcek ağı”, “çelik tel”e benzetilmiştir.

II. Karşılaştırma yapılmıştır.

III. Bir kişinin sözünden yararlanılmıştır.

IV. “Esneklik” sözcüğü tanımlanmıştır.

yargılarının hangileri doğrudur?

Elektronik posta günümüzün en önemli haberleşme aracıdır. Elektronik posta sayesinde, yazılı iletilerimizi dünyanın neresinde olursa olsun istediğimiz kişiye anında ulaştırabiliyoruz. Bundan yirmi yıl önce yazılı olarak haberleşmek için mektup kullanıyorduk. Bu yolla mektupların yerine varması günler bazen haftalar sürüyordu. Hatta uzaktaki tanıdıklarımıza mektubun aylar sonra ulaştığı bile oluyordu. Ancak 1990’lı yılların sonunda mektup, yerini elektronik postaya bırakmaya başladı. Böylece haberleşme daha hızlı ve sağlıklı oldu.

Bu paragrafta kullanılan düşünceyi geliştirme yolları aşağıdakilerden hangisidir?

En son ne zaman hayal kurdunuz, hatırlıyor musunuz? Yoksa birileri her hayalinizden sonra “Saçmalama, gene hayal kurmaya başladın!” diyerek hayallerinizi içinize atmayı mı öğretti? Şunu bilin ki hayalleri olmadan bir hiçtir insan ve siz, bir hiç olmayacak kadar insansınız. Ne olur hayallerinizi baltalayanlara ve sizi hayalsiz bir dünyaya hapsetmeye çalışanlara kulak asmayın! Ve insanların hayallerini hiçbir zaman yıkmayın. Unutmayın, hayal edebildiğiniz sürece güzeldir dünya ve hayaller, onlara inandığınız kadar gerçektir. Mark Twain’in dediği gibi “Hayallerinizi kovmayın çünkü onlar gittiler mi siz kalırsınız belki fakat artık yaşamıyorsunuz demektir.”

Bu paragrafın anlatımında düşünceyi geliş­tirme yollarının hangisinden yararlanılmış­tır?

Mısır Uygarlığı, Nil Nehri ve deltasında kurulmuştur. Mısır’ın etrafının çöllerle kaplı olması diğer uygarlıklarla daha az etkileşimde bulunmasına sebep olmuştur. Mısırlılar ölümden sonra hayatın devam edeceğine inandıkları için mumyacılığa önem verdiler. Mısırlıların inançları “çok tanrılı” idi. En önemli tanrıları “Amon – Ra” idi. 365 günlük ilk takvimi (güneş yılı takvimi) Mısırlılar geliştirip kullanmışlardır. Bu takvimi daha sonra diğer uygarlıklar geliştirip günümüzdeki miladi takvimi bulmuşlardır. Mısırlılar kendilerine özgü hiyeroglifi (resim yazısını) geliştirdiler. Firavunlar için yapılan mezarlara piramit denir ve bu mezarlar ile tapınaklar en önemli sanat eserlerini oluşturur. Keops piramidi, Mikerinos piramidi ve Karnak Tapınağı ile Luksor Tapınağı ünlü eserlerindendir.

Paragrafta aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangisi yoktur?

Kahramanları hayvanlar, bitkiler, cansız varlıklar olan masallar da vardır. Genelde manzum olarak söylenen, insanlara ders verme amacını güden bu tür masallara fabl diyoruz. Doğu kültüründe Beydaba, Batıda Aisope ve La Fontaine ünlü fabl yazarlarıdır. Fabllar dünyaya Hindistan’dan yayılmıştır.

Bu parçanın anlatımında aşağıdaki düşün­ceyi geliştirme yollarının hangilerinden ya­rarlanılmıştır?

Ben her okuduğum romanda asıl kendime yaklaştığıma inanıyorum. Her biri çok yanlı gerçeğimizi belli bir yandan açar bana. Neden söz ederse etsin beni, başkalarını, yaşamayı tanıtır. Balzac “Eugenie Grandet”i yazmasaydı, gecem gündüzüm bencillerle geçtiği halde nerden bilecektim bencilliği? “Kızıl ile Kara” olmasaydı benim de öz geçmişimden haberim olmayacaktı. Goste Berling’le kuzeyi dolaşmasaydım, en soğuk geçen kışları bile sevmezdim, bahar gelince de toprağın coşkusuna kapılmazdım ki.

Bu parçanın anlatımında aşağıdaki düşün­ceyi geliştirme yollarının hangilerinden ya­rarlanılmıştır?

Bir milletin gelişmişlik seviyesi onların kazancıyla doğrudan orantılı olmayabilir. Petrol kaynaklarına sahip olan ülkelerin belirli bir gelirleri vardır. Oysa o gelirlerin eğitimle bütünleştirmesi sağlanmazsa tükenmesi an meselesi olur. Lord Byron’un “Ekmekten sonra eğitim bir milletin en büyük ihtiyacıdır.” Sözü de eğitimin önemini anlatmıştır.

Bu parçanın anlatımında aşağıdaki düşün­ceyi geliştirme yollarının hangilerinden ya­rarlanılmıştır?

“Deneme yazarı bir söz işçisidir. Aynı kuyumcu gibidir. Sözleri sarraf edasıyla işler ve okuyucuyla buluşturur. Okuyucuyu eseri alır, inceler, okur ve eserle ilgili notlar tutar. Zaman geçse de hatıralarda gizlenen mücevherler gibi notlarını tekrar okur.

Bu parçanın anlatımında aşağıdaki düşün­ceyi geliştirme yollarının hangilerinden ya­rarlanılmıştır?

Söz, yazarın kelimeleri işlemesiyle ortaya çıkandır. Yazar, duygu ve düşüncelerini bize sözlerle anlatır.” Yazar bu sözleri işleyerek okuyucuya ulaştırır. Okuyucu söz işçiliğini beğenirse eserin kalitesi de artmış olur.

Bu parçanın anlatımında aşağıdaki düşün­ceyi geliştirme yollarının hangilerinden ya­rarlanılmıştır?

İlk ve ortaöğretim okullarında televizyon izleme oranları ile ilgili bir araştırma yapılmış. 12 ilde 48 okulda ve 93 öğrencinin katılımıyla bir anket uygulanmıştır. Ankete göre “Günde kaç saat TV izliyorsunuz?” sorusuna cevap aranmıştır. 1–3 saat televizyon izleme oranının arttığı gözlenmiştir. Televizyon izleme 18–21 saatlerinde en yüksek orana ulaşmaktadır.

Bu parçanın anlatımında aşağıdaki düşün­ceyi geliştirme yollarının hangilerinden ya­rarlanılmıştır?

Ağustos ortasından ekime kadar döngeleler kırmızıdır. Bir kırmızı sis, bir kırmızı bulut gibi bozkırın üstüne çöker. Ardından gün verilmiş. Bir kırmızı yol, uzun, dalgalı bir şerit, bir turna katarı, çığlık çığlığa geçen bir kuş sürüsü gibi açılır kapanır, iner çıkar, toplanır dağılır. Deli yeller önünde bozkırı bir uçtan bir uca dolanır. Yaramaz bir çocuk gibi bir yerde durmaz. Döngele bozkırın en önemli bitkisi, dikenidir. Yazın tatlı bir yeşildeyken dikenleri kadar kökleri de sağlamdır. Görünüşü bozkıra can verir, hayat bağışlar. Kuruyunca kökü zayıflar, dikenleri sertleşir daha da. Esen yellerin önüne bir yolcu olur düşer sonra. Orta güzden sonra yeller iyice azıtır. Döngele de... Ve döngelelerin rengi açılır “altın”a dönüşür.

Bu parçanın anlatımında aşağıdaki düşün­ceyi geliştirme yollarının hangilerinden ya­rarlanılmıştır?