Türkçe metinlerde sözün etkisini artıran en önem-

li araçlardan biri de söz sanatlarıdır. Söz sanat-

ları içinde en çok başvurulanı belki de benzet-

medir. Benzetme, özellik bakımından zayıf olan

varlığın güçlü olana benzetilmesi işidir.

Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde ben-

zetmeye başvurulmuştur?

Deyimler sözlerimizin anlaşılmasını kolaylaştı-

ran, anlatımı renklendiren ve dakikalarca konu-

şarak ifade edemeyeceğimiz fikirleri bir çırpıda

dile getiren kalıplardır. Bu kalıplar dilimize yer-

leşmiştir ve bunların anlamları hemen herkes ta-

rafından bilinir. Mesela bir bilgiyi eski bilgilerine

katmak, zihnine yerleştirmek için ..............; bir

durumun ya da olayın karmaşık biçimde yayılıp

genişlemesi için .........; çok sık, düşünce ya da

konu değiştirenler için .........; ilgiyi kesme, uğ-

raşmaz olma, söz konusu işi yapmaz olma için

.......... deyimini kullanırız.

Aşağıdakilerden hangisi bu metinde boş bırakı-

lan yerlerden herhangi birine getirilemez?

17.Yolda küçük küçük kamışlar bitmişti. Arabacı bu yol-

dan, atları kamışlığın içine doğru kırbaçladı. Beygir-

ler şaha kalkarcasına kamışlığın içine atıldılar. Ara-

ba sarsıldı. Kadın düşecekmiş gibi arkaya kaydı. Bü-

yücek bir kamış kümesine takılan araba bir daha iler-

leyemedi. Kamışlar dört bir yanlarını duvar misali ku-

şatmıştı. Arabacının soluğu taşıyordu.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisi

ağır basmaktadır?

Konuyu pek önemsemediğimi çünkü geleneksel

hikâyeye bilerek aykırı durduğumu söylemeli-

yim. Kuşkusuz, öncelikle dili kullanma becerisi-

dir benim ciddiye aldığım. Hikâyeci, dili şairler-

den de çok daha bir hünerle kullanma zorunlu-

ğu duymalıdır. Üstelik şiir okuruna (ya da roman

okuruna) tanınan kişisel imgelem gücü, hikâye-

ye tanınmamıştır. Dili size özgüleştirerek kulla-

nırsanız gerisini getirirsiniz.

Bu parça aşağıdakilerden hangisine cevap ola-

rak söylenmiş olabilir?

Sinirden deliye dönmüştüm. Ne diyeceğimi bileme-

dim. O da bir şey söylemedi. Bu sırada radyodan ya-

nık bir türkü yankılandı:

Kenardan geçeyim, yol sizin olsun

Zehirler içeyim, bal sizin olsun

Ben de mi böyle yapsam diye düşünmeden edeme-

dim.

Parçadaki kişinin yapmayı tasarladığı davranış

aşağıdakilerden hangisidir?

Otomobil üreticisi bir şirkete gelen şikayet mek-

tubunda, yeni otomobil alan bir kişi; ailesiyle her

akşam dondurma aldıklarını, vanilyalı dondur-

ma aldığında otomobilinin çalışmadığını, başka

bir tür dondurma aldığında çalıştığını ifade et-

miş. Normalde gülüp geçilecek bir şikâyet için

şirket bir mühendis görevlendirmiş. Mühendis

olayı araştırmış ve şu sonuca ulaşmış: Vanilya-

lı dondurma, marketin giriş kısmındaki bir do-

lapta diğer dondurmalar en arka bölümde satıl-

maktadır. Vanilyalı dondurma aldığında aracına

daha çabuk dönen sürücü, motoru korumak için

geliştirilen “buhar kilidi” denen bir mekanizma-

nın devreye girmesi sebebiyle aracı çalıştırama-

maktadır. Diğer dondurmalarda buhar kilidi dev-

re dışı kaldığından araç çalışmaktadır. Şirket ge-

rekli düzenlemeleri yaparak sorunu gidermiştir.

Bu metinde asıl anlatılmak istenen aşağıdakiler-

den hangisidir?

“Dışarıda kalan meyveler çürümüş.” cümlesinde “çü-

rümüş” sözcüğü çekimli fiildir. “Çürümüş meyveleri

çöpe attı.” cümlesinde ise “çürümüş” sözcüğü fiil an-

lamını korumakla birlikte kendisinden sonra gelen is-

mi nitelediği için sıfat-fiildir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde sı-

fat-fiil kullanılmamıştır?

Fiil kök ya da gövdelerine bazı ekler getirilerek oluş-

turulan; cümlede isim, sıfat ve zarf görevlerini üstle-

nen sözcüklere “fiilimsi” denir. Fiilimsiler; isim-fiil, sı-

fat-fiil ve zarf-fiil olmak üzere üçe ayrılır.

Buna göre aşağıdakilerin hangisinde üç fiilimsi

türüne de yer verilmiştir?

(I) “Nar Ağacı” uzun süre etkisinden çıkamaya-

cağım bir kitap olacak sanırım. (II) Yazarın üs-

lubu ve seçtiği konular beni benden aldı, diye-

bilirim. (III) Tarihi yerlerle ilgili betimlemeler ba-

zen gereğinden fazla yordu. (IV) Ancak karak-

terlerin nahifliği, samimiliği her şeyi unutturma-

ya yetti.

Numaralanmış cümlelerinin hangisinde bahsi ge-

çen kitapla ilgili bir olumsuzluğa yer verilmiştir?

Akvaristlik zorlu, bir o kadar da zevkli bir uğraş.

Pek çok uğraşta olduğu gibi akvaristlikte de ba-

zı sıkıntılarla karşılaşmak mümkün. Bunlardan

en can sıkıcı olanı akvaryumdaki amonyak se-

viyesinin artması. Akvaryum suyunun düzenli

değiştirilmemesi, yemlemenin çok fazla yapıl-

ması, çok fazla sayıda balık beslenmesi bu so-

runun başlıca sebepleri. Ama bu amonyak her

zaman zararlı değildir. Amonyak yararlı bakteri-

ler tarafından nitrite ve bu nitrit de diğer bakte-

riler tarafından nitrata dönüştürülür. Bu nitrat da

akvaryum bitkileri tarafından gübre olarak kulla-

nılır. Bitkiler de bu gübre sayesinde gelişerek

daha çok oksijen üretip su kalitesinin artmasına

yardımcı olur.

Aşağıdakilerden hangisi bu parçada bahsedilen

amonyak sorununa çözüm önerisi olamaz?

.Eski Çin yüz okuma uzmanlarına göre yüzü oluştu-

ran unsurlardan beşi çok önemlidir. Bunlar kaşlar,

gözler, ağız, burun ve kulaklardır. Eski metinlerde

onlar beş önemli organ olarak geçmektedir. Bu or-

ganlardan birisinin bile dengeli bir biçimde olması en

az 10 yıl mutlu yaşam demektir. Tüm organların ay-

nı şekilde dengeli biçimde olması bu mutluluğu oran-

tılı şekilde arttırıyor. Bu organların incelenmesinden

sonra sırada alın, elmacık kemikleri, şakaklar, çene

ve kırışıklar gelmekte. En sonunda ise derinin rengi

ayrıca gözlerin parlaklığı, biçimi, göz küresi ve göz

kapakları inceleniyor.

Bu metnin dil ve anlatımı için aşağıdakilerden

hangisi söylenemez?

Münir, Tarık, Kemal, Halit, Adile ve Hasan adlı kişi-

ler; barbunya, köfte, dolma, karnıyarık, çorba veya

pilavdan birini sevmektedirler. Bu yemeklerden üçü

acılı, üçü acısızdır. Kimin hangi yemeği sevdiğiyle il-

gili bilinenler aşağıdaki gibidir:

 Yemeklerden çorba, barbunya ve karnıyarık acı-

lıdır.

 Her yemek türünü bir kişi sevmektedir.

 Halit ve Adile acısız yemeklerden sevmektedir.

 Münir barbunya, Hasan dolma sevmektedir.

Verilen bilgilere göre çorbayı seven kişinin kesin

olarak bilinmesi aşağıdakilerden hangisine bağ-

lıdır?

 Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelimelerin

arasına konur.

 Art arda gelen, birbiri ile bağlan-

tılı cümleleri ayırmak için konur.

 Kendisinden sonraki cümleye

bağlı olarak ret, kabul ve teşvik

bildiren hayır, yok, evet, tamam,

pekâlâ gibi kelimelerden sonra

konur.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde

virgül (,) bu işlevlerinin dışında kullanılmıştır?

Bilgi; öğrenme, araştırma, gözlem yoluyla elde

edilen gerçektir. Kişi kendi yaşantısından bilgi

edinebilir. Tecrübe ettiği olaylardan herhangi bir

şeyi öğrenip bilgi sahibi olabilir. Başkalarıyla gö-

rüşüp, konuşup, tartışıp, görüş birliği yapıp bil-

giye ulaşabilir. Bilgi sahibi olmak istediği konu-

nun uzmanlarıyla görüşerek de bir konu hakkın-

da fikir sahibi olabilir. Günümüzde bilgi edinmek

için en sık kullanılan yol internete başvurmaktır.

Bu metnin konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Bana göre yazın türleri arasında en zor olanlarından

hatta en zor olanı budur. Çünkü bu tür yazılarda ya-

zar, kendini şeffaf bir şekilde ve objektif olma zorun-

luluğuyla anlatmaya çalışır. Eminim birçok kişi bunu

yapamaz. Net olarak söylemeliyim ki ben yapamam.

Bırakın yazmayı, kişinin kendini sözlü olarak anlata-

bilmesi bile ne zor bir uğraştır. Haksız mıyım?

Bu metinde bahsedilen metin türü aşağıdakiler-

den hangisidir?

Yönelme (-e), bulunma (-de) ve ayrılma (-den) hâl

eklerinden birini alan; neye, neyde, neyden, kime,

kimde, kimden, nereye, nerede, nereden sorula-

rına cevap veren sözcük veya sözcük grupları

cümlede yer tamlayıcısı görevindedir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer

tamlayıcısına yer verilmemiştir?

Bilgi edinmenin bir sakıncası, yeni bilgisizlikleri orta-

ya çıkarmasıdır; yani daha çok bilgi, daha çok soru

demektir.

Bu cümleden aşağıdaki yargıların hangisine ula-

şılamaz?

Ahmet adlı öğrenciye öğretmeni tarafından dokuz

farklı cümle verilmiş ve bu cümleleri anlam ilgisi ba-

kımından inceleyerek bir sebep-sonuç, bir amaç-so-

nuç ve bir koşul-sonuç cümlesi olacak şekilde sıralaması istenmiştir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi Ahmet’in al-

tıncı sıradaki cümlesi olabilir?

Cümlede öznenin yaptığı işten etkilenen öge, nes-

nedir. Bir cümlenin nesnesi varsa veya cümleye

sonradan nesne eklenebiliyorsa o cümlenin yük-

lemi geçişli bir fiildir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisinin yüklemi

geçişli bir fiil değildir?