wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

сөзжасам 1-50

Total questions: 50

Worksheet time: 25mins

Name
Class
Date
1.

Тілдің сөзжасам саласының зерттеу объектісі

a)

сөз

b)

туынды сөз

c)

сөйлем

d)

сөз таптары

e)

сөз тіркесі

2.

Сөзжасам саласының негізгі қызметі

a)

сөз тудыру процесі

b)

стильдік бояу беру

c)

дербес сала

d)

экспрессивті қызмет

e)

қарым-қатыныс жасау

3.

Сөзжасамның басты белгісі

a)

сөз таптарын жасау

b)

мағына үстеу

c)

 экспрессивтілік

d)

құрылымдық тұтастық

e)

сөздік құрам

4.

 

Сөзжасам сөзді қай жағынан зерттейді

a)

сөздің тіркесімділігін

b)

сөздің құрылымын

c)

құрылымдық тұтастығын

d)

 процестің нәтижесін

e)

сөздің қолданылу аясын

5.

Сөзжасамның морфологияға қатысы

a)

жаңа сөз тудыруы

b)

белгілі бір тәсілмен жасалуы

c)

туынды сөздің сөз табына жатуы

d)

түбірге, қосымшаға ажыратылуы

e)

сөздік құрамды байытуы

6.

Сөзжасамның салалары

a)

ономосиология

b)

семасиология

c)

грамматикплық

d)

диахронды, синхронды

e)

фонетикалық

7.

«Қазіргі қазақ тілінің сөзжасам жүйесі» монографиясының авторлары

a)

Исаев С., Оралбаева Н., Есенов І., т.б.Исаев С., Оралбаева Н., Есенов І., т.б.

b)

Есенов І., Жанпейісов Е., Оралбаева Н., т.б

c)

Хасенова A, Жанпейісов Е., Оралбаева Н., т.б.

d)

Бейсембаева З., Оралбаева Н., Құрышжанов Ә., т.б.

e)

Ысқақов A, Оралбаева Н., Есенов І., т.б.

8.

Ф.Ганиевтің еңбегін атаңыз

a)

«Русское словообразование»

b)

"Словообразовательная семантика в русском языке»

c)

« Русская грамматика»

d)

«Суффиксальное словообразование в татарском языке»

e)

«Татарская грамматика»

9.

«Қазіргі қазақ тіліндегі сан есім сөзжасам жүйесі» еңбегінің авторы

a)

І. Кеңесбаев

b)

Н. Оралбаева

c)

А. Хасенов

d)

Н.Сауранбаев

e)

 А. Салқынбай

10.

Қазіргі қазақ тілі сөзжасамының зерттелу кезеңі

a)

1989 жылдардан бастап

b)

2000 жылдардан бастап

c)

2010 жылдардан бастап

d)

2012 жылдардан бастап

e)

2002 жылдардан бастап

11.

Түркі тілдерінде сөзжасамды дербес сала ретінде алғаш қарастырған ғалым

a)

Ф.Ганиев

b)

Н.Сауранбаев

c)

М.Балақаев

d)

Е.Жанпейісов

e)

Юлдашева

12.

Сөзжасамды белгілі бір өмір сүріп тұрған дәуірде зерттейтін сала

a)

диахрониялық тіл білімі

b)

сипаттамалы тіл білімі

c)

жалпы тіл білімі

d)

семасиология

e)

түркология

13.

Сөзжасамға белсенді қатысатын сөздік құрамның тобы

a)

кірме сөздер мен байырғы сөздер

b)

кірме сөздер

c)

кітаби сөздер

d)

байырғы сөздер

e)

кітаби сөздер мен кірме сөздер

14.

Мына туынды сөзге қандай түбір негіз болған (білімді)

a)

туынды түбір

b)

біріккен түбір

c)

негізгі

d)

қысқарған

e)

тіркесті

15.

Екіншілік номинация

a)

сөздердің ең көне мағыналық сипаты

b)

сөзжасамдық тәсілдер негізінде жасалатын атау

c)

семантикалық тәсілмен жасау

d)

аналитикалық тәсілмен жасау

e)

сөз тіркесі

16.

Дербес қолданылмайтын негіз сөзді табыңыз

a)

аттас

b)

үйдей

c)

ұйымшыл

d)

ұялшақ

e)

момын

17.

 Туынды сөздің негізі

a)

туынды сөздің мағынасына арқау болатын сөз

b)

негізгі түбір

c)

грамматикалық мағына үстеу

d)

лексикалық мағына үстеу

e)

туынды түбір

18.

Тура уәждеме арқылы жасалған туынды сөзді анықтаңыз

a)

ақылға келу

b)

ой салу

c)

таразыға салу

d)

ән салу

e)

көз салу

19.

Ауыспалы уәждеме арқылы жасалған туынды сөзді анықтаңыз

a)

көре алмау

b)

көре алу

c)

алыстағыны көру

d)

 жақынды көру

e)

жүріп келе жатып

20.

Тура уәждеме арқылы жасалған туынды сөзді анықтаңыз

a)

 бақытты

b)

бақытқа

c)

 бақыт

d)

бақытын көру

e)

бақ қону

21.

Ауыспалы уәждеме арқылы жасалған туынды сөзді анықтаңыз

a)

жүрегі

b)

жүрегі соғу

c)

жүрек жұтқан

d)

жүре-жүре

e)

жүріп келе жатып

22.

 Теңбе-тең туынды мағына

a)

туынды сөздің лексикалық мағынасы негіз сөздің не сөз тіркесінің мағынасымен тең түсуі

b)

грамматикалық мағына

c)

лексикалық мағына

d)

модификаиялық мағына

e)

конверсиялық мағына

23.

Сөзжасамдық айырма мағына

a)

лексикалық мағына

b)

негіз сөз бен туынды сөздің мағыналық айырмашылығы

c)

жиынтық мағына

d)

 грамматиклық мағына

e)

түрленген туынды мағына

24.

Сөзжасамдық уәждеме дегеніміз

a)

бірнеше сөздің бір мағына беруі

b)

бір сөзден бірнеше мағына жасалуы

c)

туынды сөздердің бір жұрнақ арқылы жасалуы

d)

бірнеше сөздердің ұқсас мағына беруі

e)

екі түбірлес сөздің бірінің мағынасы екіншісінің жаңа мағынасыныңекі түбірлес сөздің бірінің мағынасы екіншісінің жаңа мағынасының тууына негіз болатын, мағыналық себептілікке негізделген сөзжасамдық қатынас тууына негіз болатын, мағыналық себептілікке негізделген сөзжасамдық қатынас

25.

Плеоназм дегеніміз

a)

мағыналары мәндес сөздер

b)

қабаттасып қатар қолдану нәтижесінде бір мағынаны білдіріп қалыптасып кеткен екі сөз

c)

мағынасы қарама-қарсы сөздер

d)

көркемдік эстетикалық қызметтегі сөз

e)

сөзжасамдық ұя

26.

Өзгерген туынды мағынаны тап

a)

бөлме, айтыс

b)

көпшік, балапан

c)

БҰҰ, ҚазМҰУ

d)

кітапқа, кітапта

e)

адам, айтыс

27.

Түрленген туынды мағыналы сөзді тап

a)

балапан, әкетай

b)

оқушы, биші

c)

білім, білімді

d)

шешежан, жазушы

e)

ана, әсемпаз

28.

Көшірілген туынды мағынаны тап

a)

қорған (етістік), қорған (зат есім)

b)

кітапты, кітап

c)

қалам (зат есім), қалам (жіктік жалғауының 1 жағы)

d)

көл, көлшік

e)

адалдық, адал

29.

  Атау теориясы дегеніміз

a)

табиғаттағы заттар мен құбылыстардың аталу себебін түсіндіреді

b)

адам танымында танылған болмысты негіздеу

c)

себепші негіздің ауыспалы метафоралық мағынасы арқылы негізделуі

d)

жаңа атау тұрғызуға ұйытқы болуы

e)

сөз тіркесі

30.

Негіз сөз болудың басты шарты

a)

оның лексикалық мағыналарының болуы

b)

алғашқы мағына болуы

c)

грамматикалық мағына үстеуі

d)

туынды сөз болуы

e)

оның грамматикалық мағыналарының болуы

31.

Сөзжасамда негіз сөз болуға қатысатын түбірлер

a)

барлық түбірлер

b)

негізгі, туынды

c)

қысқарған, біріккен

d)

туынды, тіркесті

e)

туынды қысқарған

32.

Сөзжасамдық ұяның анықтамасы

a)

бір түбірден тараған сөздердің жиынтығы

b)

сөзжасамдық жұптың болмауы

c)

бір ғана түбірден бір ғана сөздің өрбуі

d)

туынды сөздің жалпы схемасы

e)

біріне бірі негіз болатын туынды

33.

Сөзжасамдық типтің негізгі белгілері

a)

мағыналық, тұтастық, бірлік, қатынас

b)

сөзжасамдық ұя, сөзжасамдық қатынас, сөзжасамдық мағына

c)

туынды түбірлердің бір сөз табынан болуы, мағыналық жақындығы мен жасалу тәсілі бір болуы

d)

туынды сөздің жалпы схемасы

e)

біріне бірі негіз болатын туынды сөздер

34.

Сөзжасамдық тізбектің анықтамасы

a)

туынды сөздің жалпы схемасы

b)

біріне бірі негіз болатын туынды сөздер

c)

тік қатардағы туынды сөздер

d)

бір түбірден тараған сөздердің жиынтығы

e)

сөзжасамдық жұптың болмауы

35.

Бір сөзжасамдық типке жататын сөздер

a)

кісіше, балаша, адамша

b)

кітапша, сеніңше, өзенше

c)

қуырдақ, тоқылдақ, жантақ

d)

аяқ-аяқта-аяқтат-аяқтатқыз

e)

бас-баста-бастат-бастаушы

36.

Сөзжасамдық тізбекті тап

a)

аяқ-аяқта-аяқтат-аяқтатқыз

b)

бас-баста-бастат-бастаушы

c)

біл-білім-білгіш

d)

кісіше, балаша, адамша

e)

кітапша, сеніңше, өзенше

37.

Сөзжасамдық үлгі дегенміз

a)

жаңа сөз жасаудың мағыналық құрылымы

b)

туынды сөздерді жасау

c)

туынды сөз жасаудың үлгісі

d)

туынды сөздің жалпы схемасы

e)

біріне бірі негіз болатын туынды сөздер

38.

Сөзжасамдық саты дегеніміз

a)

туынды сөздердің реті

b)

туынды сөз жасаудың үлгісі

c)

түбірлердің түп негізден өрбуі

d)

туынды сөздің жалпы схемасы

e)

біріне бірі негіз болатын туынды сөздер

39.

Сөзжасамдық жұп дегеніміз

a)

негіздеуші сөз бен негізделетін сөздің синтагматикалық қатысы

b)

туынды сөзден құралған термин

c)

түрлі сөз табынан

d)

туынды сөздің жалпы схемасы

e)

біріне бірі негіз болатын туынды сөздер

40.

Сөзжасамдық тарамдық

a)

неғұрлым көп туынды сөзден құралған термин

b)

тік қатардағы бір сатыда бір негіз сөзден өрбіген туынды сөздер жиынтығы

c)

ұяның құрамында бір түп негізден өрбіген түбірлес сөздер

d)

туынды сөздің жалпы схемасы

e)

біріне бірі негіз болатын туынды сөздер

41.

Сөзжасамдық уәждеме дегеніміз

a)

сөзжасамдық уәждену, яғни оны тілдік құрылымға келтіру

b)

сөздің ұғымдық құрылымын анықтайтын өзек

c)

екі түбірлес сөздің бірінің мағынасы екіншісінің жаңа мағынасының тууына негіз болатын, мағыналық себептілікке негізделген сөзжасамдық қатынас

d)

неғұрлым көп туынды сөзден құралған термин

e)

тік қатардағы бір сатыда бір негіз сөзден өрбіген туынды сөздер жиынтығы

42.

Уәждеме жататын түбірлес туынды тубірлерді тауып, оның бір ұя мүшелері екенін дәлелдеңіз.

a)

баста, қоста, тыңда, жөнде, сыйла

b)

тілде, тілдес, тілді, тілдік, тіле, тілмар, тілсіз,тілше,тілші, тілшік

c)

енгіз, ергіз, желгіз, жеткіз, жортқыз, жүзгіз, жүргіз, кіргіз, қайтқыз

d)

кет - кетіргіш, көшір - көшірмелік, кірме - кіріңкіре

e)

соқ - соғыс, тайғана - тайғанақ, түсімді - түсімділік.

43.

Бір қатардағы сөзжасамдық тізбекті тауып, оны дәлелдеңіз.

a)

ен, енгіз, енгізгіш, енгіздір, енгізуші, енгізіл, енгізіс

b)

жел, желдір, желдірме, желдірмеле, желдірмелет

c)

кез, кезбе, кезгіле, кезгіш, кездір, кезеген, кезуші, кезік, кеуіл

d)

баста, қоста, тыңда, жөнде, сыйла

e)

тілде, тілдес, тілді, тілдік, тіле, тілмар, тілсіз, тілше, тілші, тілшік

44.

Сөзжасамдық жұптарды тауып, оны дәлелдеңіз.

a)

кет - кетіргіш, көшір - көшірмелік, кірме - кіріңкіре

b)

соқ - соғыс, тайғана - тайғанақ, түсімді - түсімділік.

c)

 ұшақ - ұшқыш, шығын - шығындал, ықта - ықтасын

d)

бел - белдемше - белдем - белдемшелі

e)

без - безіл - безілдет - безілде - безілдеттір.

45.

Бір сөзжасамдық тізбек болмайтын қатарды тауып, оны дәлелдеңіз.

a)

бел - белдем - белдемше - белдемшелі

b)

без - безіл - безілде - безілдет - безілдеттір.

c)

өт - өткіз - өткіздір - өткіздірт - өткіздіртіңкіре

d)

кет - кетіргіш, көшір - көшірмелік, кірме - кіріңкіре

e)

шық- шығым - шығымсыз- шығымсыздық

46.

Мысалдардан cөзжасамдық жұпты табыңыз.

a)

ұш - ұшқыш - ұшқындат - ұшқында

b)

шық- шығым - шығымды- шығымсыздық

c)

ық - ығыс, ығыста - ығыстат

d)

бел - белдем - белдемшелі - белдемше

e)

без - безілде - безіл - безілдет - безілдеттір.

47.

Сөзжасамдық бір типке жататын туындыларды тауып, оны дәлелдеңіз.

a)

барғыш, ергіш, жүргіш, кезгіш, қайтқыш

b)

таспа, тартпа, кезбе, желме, қынама

c)

тіле, сына, бөле, жыла, жаса, қына, өле

d)

тайғақ, оң, жарғақ, тоңғақ

e)

кітапша, сеніңше, өзенше

48.

Түбірлес туынды сөздер.

a)

барыс, келіс, көріс

b)

 жортақ, жортақта, жортақтат

c)

жүргіз, жортқыз, бергіз

d)

кітапша, сеніңше, өзенше

e)

қуырдақ, тоқылдақ, жантақ

49.

Бір сөзжасамдық тип.

a)

кісіше, балаша, адамша

b)

кітапша, сеніңше, өзенше

c)

қуырдақ, тоқылдақ, жантақ

d)

балалық, қалалық, білімділік

e)

жерсіз, тазалықсыз, білімсіз

50.

Сөзжасамдық бір үлгі

a)

өнерлі, сапалы, білімді

b)

балалық, қалалық, аналық

c)

жерсіз, тазалықсыз, білімсіз

d)

кітапша, сеніңше, өзенше

e)

қуырдақ, тоқылдақ, жантақ