NEW
Font size
WorksheetsТАРИХ БАЗА 8/50 СҰРАҚ
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
XIV ғасырдың ортасында Шағатай ұлысының ыдырауы нәтижесінде
Батыс бөлігінде-Оңтүстік батыс Солтүсіктік Қазақстан жерлерінде Алтын Орда құрылды
-Шығыс бөлігінде - Оңтүстік-Шығыс Қазақстан мен Қырғызстан аумағында Моғолстан мемлекеті
XIV ғ. ортасында Моғолстан осы ұлыстың ыдырауы нәтижесінде құрылды:
Үгедей ұлысы
Жошы ұлысы
Шағатай ұлысы
Моғолстанның алып жатқан аумағы:
Шағатай ұлысының шығыс аумағы (оңтүстік-шығыс Қазақстан мен Қырғызстан территориясы)
Шағатай ұлысының шығыс аумағы (оңтүстік-батыс Қазақстан мен Өзбекстан территориясы).
Жошы ұлысының оңтүстік аумағы (оңтүстік-батыс Қазақстан мен Қырғызстан территориясы).
Моғолстан аталу себебі:
Монғол мемлекеті болған сон
Басқа атау болмаған
Қытай деректерінде Әмір Темірге қойылған деп айтылады
Шығыс деректерінде «монғол» сөзіндегі «н» әрпі түсіп қалып «моғол» сөзі қалыптасқан.
«Қазіргі Моғолстан деп аталатын аумақтың ұзындығы мен көлденеңі 7-8 айшылық жол» деп көрсетілген еңбек:
Тоғылық-Темір
М.Х.Дулати
«Тарихи-и Рашиди»
Ілияс-Қожа
Моғолстанның өмір сүрген уақыты
XVғасырдың ортасы - XVII ғ. басы
XIVғасырдың ортасы - XV ғ. басы
XIVғасырдың ортасы - XVI ғ. басы
XIVғасырдың ортасы - XVIII ғ. басы
Моғолстан мемлекетін құруда белді рөл атқарған Дулат ақсүйегі:
Тарихи-и Рашиди
Әмір Поладшы
Шағатай
М.Х.Дулати
Шағатай хан өз мемлекетін үлестерге бергенде, өзіне адал қызмет Еткен дулат әмірі Поладшыға Маңлай-Сүбе жерін бергендігін жазған тарихшы:
Әмір
М.Х.Дулати
«Тарихи-и Рашиди»
Ұлысбегі
Маңлай-Сүбе жер аумағы алып жатқан аймақ:
Шығыс Тараздан Ферғанаға дейінгі аймақ
Шығыс Түркістаннан Ферғанаға дейінгі аймақ
Отырардан Сыр бойынан дейінгі аймақ
Сайрамнан арал маңына дейін
Моғолстанның негізін қалаған хан:
Қызыр-Қожа (1380 - 1399 жж.)
Тоғылық-Темір (1348 ж.)
Ұлысбегі (1348 ж.)
Ілияс-Қожа (1578 ж.)
Моғол хандығында билік еткен әулет
Жошы
Шағатай
Дулат
Ұлысбегі
Моғолстанның орталығы
Қарақорым
Алмалық
Отырар
Сығанақ
Моғолстанның негізгі халқы түрік тілдес тайпалар
дулат, қаңлы, найман, ошақты
ойық, қаңлы, арғын, адай
дулат, найман, арғын, ойық
дулат, қаңлы, арғын, барлас
Моғолстан мемлекетінің құрылуына белсене араласқан тайпа
Барлас
Дулат
Қаңлы
Арғын
.Мемлекет басқаруда Моғолстан ханына көмектескен:
Тоғылық-Темір
Ұлысбегі
Тоқтамыc
Темір-Мәлік
Исламды мемлекеттік дін ретінде қабылдаған Моғолстан ханы
Тоғылық- Темір
Ілияс-Қожа
Ілияс-Қожа
Уәйіс хан
Мұхамед Хайдардың айтуынша, Моғолстанда Тоғылық-Темірдің билік еткен жылдарында бір күнде ислам дінін қабылдаған адамдар саны
120 мың
150 Мың
160 мың
600 мың
Тоғылық-Темір Мауараннахрға екі рет сәтті жорық жасап, басып алған жерлердің тағына баласы Ілияс-Қожаны отырғызған жылдар
1418-1428 жж
1380 - 1399 жж
1380-1390 жж
1360-1361 жж
Әмір Темір мен Ілияс-Қожаның арасындағы «Батпақ шайқасы» болған жыл
1468 жыл
1265 жыл
1360 жыл
1365 жыл
«Батпақ шайқасында» Әмір Темірді жеңген
Тоғылық- Темір
Ілияс-Қожа
Уәйіс хан
Темір-Мәлік
Ілияс-Қожа тұсында билік үшін талас-тартыстар күшейе түсті. Осы кезде Моғол хандығында билік жүргізген дулат тайпасының атақты әмірлері
Тоғылық-Темір
М.Х.Дулати
Ілияс-Қожа
Камар ад-дин мен оның інісі Шамс ад-динІлияс-
1375-1377 жж. екінші жорықта Оңтүстік Қазақстан арқылы Жетісудың Шарын өзеніне дейін жетті. 1377 жылы Қамар ад-дин Әмір Темір әскерлерінен екі рет күйрей жеңілген:
I. Арал баратын жолдағы Бұғым шатқалында
I.Алатау етегінде II. Балқаш баратын жолдағы Бұғым шатқалында
I. Қаратау етегінде II. Ыстықкөлге баратын жолдағы Бұғым шатқалында
1371 жылдан 1390 жылға дейін Әмір Темірдің Моғолстанға жасаған жорықтарының саны:
15 шақты рет
10 шақты рет
5 шақты рет
8 шақты рет
Әмір Темір Моғолстанға 1380-1390 жж. Бірнеше рет жорық жасаған кездегі әскерінің саны
50 мың
600 мың
160 мың
120 мың
1380 жылдың аяғында Әмір Темірге қарсы одақ құруға әрекет жасаған:
Ілияс-Қожа
Барлас,Уәйіс хан
Ақ Орда мен Моғолстан билеушілері
Темір-Мәлік,Сасы-Бұға
1390 жылдары Әмір Темірге өзінің тәуелділігін мойындауға мәжбүр болған Моғол ханы:
Уәйіс хан 1418-1428 жж
Мұхаммед ханның (1408-1416 жж.)
Қызыр-Қожа (1380 - 1399 жж.)
Тоғылық-Темір (1348 ж.)
Моғолстан Темір әулетінің тәуелділігінен құтыла бастады:
Әмір 1360-1361 жж кезінде
Уәйіс хан 1418-1428 жж кезінде
Мұхаммед ханның (1408-1416 жж.) кезінде
Мұхаммед ханнан кейін билік басына келген
Тоғылық-Темір (1348 ж.).
Қызыр-Қожа (1380 - 1399 жж.)
Уәйіс хан 1418-1428 жж
Ілияс-Қожа.
Моғолстанда дулат әмірлерінің қолдауымен Есен-Бұға хан билік құрға жылдар:
1443-1462 жж
1433-1462 жж
1433-1452 жж
1434-1452 жж
1482-1485 жж. Моғолстан ханы Жүніс хан басып алған қалалар
Ташкент,Сайрам
Сығанақ,Тараз
Отырар,Сарайшық
Мауараннахр,Ташкент
Моғолстан мемлекеті ыдырай бастады
Қызыр-Қожа
Әмір Темір
Абдар-Рашидтің кезінде
Уәйіс хан кезінде
1336-1405 жылдары өмір сүрген тұлға
Уәйіс хан
Абдар-Рашид
Әмір Темір
Қызыр-Қожа
Әмір Темір қай тайпадан шықты
Дулат
Барлас
Қаңлы
Арғын
Әмір Темір 1370 ж. басып алды
Отырарды
Мауараннахрды
Ташкент
Сайрам
Әмір Темір жеке-дара билік жүргізген
35 жыл бойы (1375-1400 жж.)
45 жыл бойы (1360-1405 жж.)
35 жыл бойы (1370-1405 жж.)
55 жыл бойы (1350-1405 жж.)
Әмір Темір Алтын Орда мен Ақ Орданы басып алу үшін пайдалануды көздеді:
Абдар-Рашид
Темір-Мәлік
Тоқтамыcты
Қызыр-Қожа
Ұрұс хан мен оның үлкен ұлы Тоқтақияның қайтыс болып, Ақ Орданың Әмір Темір мен Тоқтамыcтың әскерлерінен жеңілген жыл:
1377 ж
1376 ж
1276 ж
1385 ж
1377 ж. Сауран маңында Тоқтамыстың әскерлерін жеңілеске ұшыратқан Ұрұс ханның ұлы:
Қызыр-Қожа
Мұхаммед
Темір-Мәлік
Уәйіс хан
Тоқтамыс қай жылдан бастап, Алтын Орданың көптеген жерлерін Сарайды, ҚажыТарханды, Қырымды, Мамай Ордасын басып алды:
1395
1376 ж
1380 ж
1371
1379 жылы Тоқтамыс Темір-Мәлікті жеңіп біржола басып алған қала
Отырар
Ташкент
Сығанақ
Сайрам
1391 ж. 18 маусымда Әмір Темір мен Тоқтамыс арасындағы ұрыс болған жер:
Арал маңы
Құндызша
Қара сиыр
Балқаш маңы
Әмір Темірдің әскері Терек өзенінің жағасында шешуші шайқаста Тоқтамыстың әскерін жеңді
1405 ж
1376 ж
1380 ж
1395ж
Әмір Темір 1371-1372 жж. қай аймаққа әскер аттандырды
Сайрам
Ташкент
Құндызша
Моғолстанға
Әмір Темірдің Моғолстан әмірі Қамар ад-Динді талқандаған жер
Сайрам қаласында
Атбасы маңы
Құндызша
Тоқтамыс пен Әмір Темір арасындағы күрес осы жыраудың жырларында көрініс тапты:
Құндыз жыраудың
Атбас жыраудың
Сыпыра жыраудың
Әмір Темірдің 1376 жылы Моғолстанға аттандырған 30 мыңдық қолын басқарған қыпшақ әмірі
Қызыр-Қожа
Темір-Мәлік
Сасы-Бұға
Уәйіс
1390 жж. жорықтан кейін Моғолстан толық тәуелділікке түсті
Темір-Мәлік
Әмір Темірге
Қызыр-Қожаға
Уәйіс ханға
Әмір Темір 1405ж. қайтыс болған қала:
Сарайшық
Сайрам
Отырар
Тараз
Әмір-Темір шапқыншылығының зардабы:
Көптеген халықтар қырылды
Сауда саттықты жоқ қылды
Қазақ жерінің көптеген қалаларды қиратты
Қазақ жерінің экономикасы мен мәдениетінің дамуына зардабын тигізді
1371-1390 жж. дейін Моғолстанға Ақсақ Темірдің жорығы:
7 рет
8 рет
20 рет
10 рет
