Font size
WorksheetsXVIIІ ҒАСЫРДАҒЫ ҚАЗАҚСТАН МӘДЕНИЕТІ
Total questions: 33
Worksheet time: 17mins
«Біз кірген киіз үй ауқатты қырғыздың (қазақтың) үйі еді. Олай дейтінім – оның есіктеріне әдемі ойма сурет салынған... Үйдің ішінде қабырғаларды жағалай сандықтар тұр, олардың іші шапандар, аңдардың терісінен тігілген тондар, басқа да киімге толы. Сандықтар кілемдермен жабылған, жерге де төселген, қабырғаға мылтық, найза, соғыс балталары, садақ оғы, ат-сайман т.б. ілініп қойылған» - деп жазды:
Бурьянов
Левшин
Бартольд
Паллас
Жылқы мен түйе терісінен жасалынады:
саба, торсық
туырлық
тарақ
текемет
Киізден жасалған бұйымдарға жатпайды:
туырлық
текемет
сырмақ
көнек
Салтанатты жағдайда қыз ұзату, келiн түсiру тойлары әнiмен басталады.
«Той бастар»
«Сыңсу»
«Жоқтау»
«Құйрық бауыр»
Қазақ зергерлері сәнді әшекейлерді әзірлеуде, нақыштауда қолданған металл:
Алтын
Қола
Күміс
Қорғасын
Шығыс Қазақстан облысы аумағында жерленген халық ауыз әдебиетінің көрнекті өкілі:
Жанақ
Тәтіқара
Ақтамберді
Бұқар
Көшпелілердің негізгі ою түрі аталды:
Қошқармүйіз
Ботамойын
құстұмсық
Түйетабан
«Ресей империясының әртүрлі провинцияларына саяхат» еңбегінде қазақтың музыкалық аспабы қобыз туралы айтты:
А. Левшин
Паллас
Ш. Уәлиханов
Н. Коншин
Қазіргі Павлодар облысы Баянауыл ауданындағы Далба тауының етегінде дүниеге келген жырау:
Шалкиіз
Бұқар
Жиембет
Ақтамберді
«Жалпы қазақтар туа біткен шешен халық: өзінің ойын, пікірін сөз кестесіне салып, көркемдеп, мәнерлеп, бейнелеп жеткізеді» деп жазған орыс ғалымы:
Паллас
Б. Куфтин
Георги
И. Я. Словцев
Малдың мүйізінен қолөнершілер жасаған:
саба
кісе
тарақ
пышақ
Өз жанынан өлең шығаратын сөз шеберi:
ақын
жыршы
күйші
шешен
13 жасында қобыз тартқан, Атақты қобызшы «Толғау», «Аллам жар», «Бақсы» күйлерiн шығарған
Ақтамберді
Тілеп Аспантайұлы
Бұқар
Тәтіқара
«Үйге киіздер немесе кілемдер төселді» - деп қазақтардың киіз үйіндегі кілемдері туралы айтты:
Георги
А. Гейнс
Ш. Уәлиханов
Б.Куфтин
Тері өңдеумен әдетте айналысқан:
балалар
әйелдер
ерлер
отбасымен
Темір өңдеумен айналысатын мамандарды далалықтар атады:
Темірші
Ұста
Қолөнерші
Зергер
Қазақтардың қыста тұратын баспанасы аталды:
Көктеу
Жаздау
Күзеу
Қыстау
Ағаштан киіз үйдің негізін жасайтын шеберлер аталды:
Темірші
Ұста
Қолөнерші
Үйші
Бөгенбай батырға жоқтау жырын арнаған, жауынгер серігі болған белгілі жырау:
Ақтамберді
Сүйінбай
Жанақ
Үмбетей
XVIІІ ғасырда терең ойлы мол өсиет қалдырған «Көмекей әулие» атанған жырау:
Қожаберген жырау
Үмбетей жырау
Бұқар жырау
Ақтамберді жырау
Киiз үйдiң iшiндегi ең құрметтi орын
ошақ
төр
босаға
Киіз үйдің оң жағы
Әдетте рулық зираттар орналасқан:
қыстау маңы
көктеу маңы
жайлау маңы
күзеу маңы
Қазақ халқының ою-өрнектеріндегі көк түс білдіреді:
Аспанды
Көктемді
От пен Күнді
Бейбітшілікті
Қайтыс болған адамды еске алып, ерекше азалы орындалатын ән:
«Көңілашар»
«Сыңсу»
«Жоқтау»
«Көңілсу»
Бұқар жыраумен замандас және оған идеясы жағынан жақын болған жырау:
Қожаберген жырау
Үмбетей жырау
Бұқар жырау
Ақтамберді жырау
«Қобыланды батыр», «Қозы Көрпеш- Баян сұлу», «Қыз Жiбек» сияқты ғажайып жыр-дастандар, сондай-ақ «Ақсақ құлан», «Жошы хан» т.б. керемет күй туындылары жарыққа шықты:
ХV ғасырда
ХVI ғасырда
ХVII ғасырда
ХVIII ғасырда
Білезік, сырға шолпы, жүзік, алқа, сақина, қаптырма, шашбау секілді бұйымдарды жасады:
Темірші
Ұста
Қолөнерші
Зергер
Ұзатылып бара жатқан қыз өзiнiң ата-анасымен, жақын туған-туысқандарымен, ел-жұртымен қоштасарда қыздың мұңды әнi:
«Той бастар»
«Сыңсу»
«Беташар»
«Жар жар»
«Қой жүнінен жасалған киізден бөлек, жіп те иіреді, оларды түрлі түске бояп, ұзын маталар тоқиды; бұндай тоқымалар кілем орнына, ал кейде күймелі арбаның, жолым үйдің қоршауын даярлауға және онда шымылдық құруға қолданылады» - деп жазды
Георги
А. Гейнс
Ш. Уәлиханов
Паллас
«Қырғыз- қайсақтардың қысы-жазы бiрдей тұра беретiн бiрден-бiр баспанасы киiз үй болып табылады. Киiз үй адамның қашаннан бергi ойлап тапқан ең ғажайып практикалық өнер табысының бiрi екенiнде дау жоқ» -деп айтқан неміс ғалымы:
Э. Дженкинсон
Ф. Фон Шварц
В. Бартольд
А. Левшин
«Көшпелі адам малмен ішіп-жеп, киінеді, ол үшін мал өз тыныштығынан да бағалы. Қырғыздардағы(қазақтардағы авт.) амандасуда: мал-жан аман ба? Деген сөзден басталады» - деп айтқан далалық тұрмыстың білгірі:
A) А. Левшин
B) Ш. Уәлиханов
C) Ә. Бөкейхан
D) Паллас
ХVIII ғасырдағы қазақтардың рухани өмiрiнде музыкалық аспап болды:
10-нан астам
20-дан астам
30-дан астам
40-дан астам
Деректерді авторларымен сәйкестендіріңіз:
1)«Көшпелі адам малмен ішіп-жеп, киінеді, ол үшін мал өз тыныштығынан да бағалы. Қырғыздардағы (қазақтардағы – авт.) амандасуда: мал-жан аман ба? деген сөзден басталады».
2)«Жейде шапан, тон аң терісінен тігіледі. Малақай, шалбар, бешпент, қамзол, тақия – осының барлығын әйелдер өздері дайындайды, сатып алмайды».
3)Қазақ үйлеріндегі кілемдер туралы жазды. «Үйге киіздер немесе кілемдер төселеді...».
4)Қазақ ұсталарына жоғары баға берді. - «Темір ұсталары балта, үзенгі, ер-тұрман, пышақ жасады.....Бұл заттардың сапасы біздегі Ресей бұйымдарынан кем түспейді».
A) Шыңғыс Уалиханов B)И.Я.Словцев C)Ш.Уалиханов D)Георги
1-С, 2-А, 3-D, 4-В
1-А, 2-С, 3-D, 4-В
1-А, 2-С, 3-В, 4- D
1-В, 2-А, 3-D, 4-С
