Font size
WorksheetsQH 8(7)GR #35-36
Total questions: 38
Worksheet time: 19mins
ХІХ ғ 60-90 жж жүргізілген әкімшілік реформалардың негізгі ауыртпалығы:
Шыңғыс ұрпақтарының ел басқару құқығынан айырылуы
қазақтардың жерінің түгелдей мемлекеттің (Ресей) меншігі деп жариялануы
қазақ жерінде орыс-қазақ мектептерінің көптеп ашыла бастауы
қазақтарды міндетті әскери қызметке алуы
Ресейде шаруаларды басыбайлы езгіде (крепостниктік құқық) ұстаған ереже жойылды:
1867 ж
1855 ж
1861 ж
1864 ж
ХІХ ғ ІІ жартысында Қазақстанға Ресей шаруаларының жаппай қоныс аударуы себебі (тер):
Ресейде шаруаларды басыбайлы езгіде ұстау құқы жойылды
қазақтар жаппай Орта Азия хандықтары аумағына көшкен соң жер бос қалды
Қоныс аударушы шаруалар есебінен қазақ өлкесінің аумағында өзінің сенімді тірегін қалыптастыруды мақсат етті
орыс шаруаларын жаппай қоныс аударту арқылы қазақтарды егіншілікпен отырықшы өмір салтына көшіруді ойлады
Ресейде діни реформа басталып, дін ұстанушылар жаппай шет аймақтарға көшуіне байланысты
ХІХ ғ ІІ жартысында Қазақстанға Ресей шаруаларының жаппай қоныс аударуы себебі (тер):
Ресейде патша үкіметінің шаруаларға берген жері шаруаларға ұнамады
Кавказдағы соғысқа орыс шаруалары тартылған соң, шаруалар әскерден қашты
патша үкіметінің жергілікті халықты христиан дініне енгізу және орыстандыру жөнінде арам пиғылы болды
қоныс аударушы шаруалар Қазақстанды орыс империясының сарқылмас мол астығы бар алып қоймасына айналдыруы тиіс деп үміттенді
Ресейдегі декабистер көтерілісінен кейін Конституция қабылдануына тиіс болды
Батыс Сібір Бас басқармасын шаруалардың Қазақстан аумағына өз беттерінше қоныс аударуына рұқсат еткен уақыты:
1866 ж
1867 ж
1868 ж
1869 ж
Қазақстан аумағына алғашқы қоныс аударушылар Ресейдің осы бөліктерінен келген шаруалар болды:
Сібірдің әртүрлі қалаларындағы мещандар және Тобыл губерниясындағы Қорған және Есіл округтеріндегі шаруалар
Украин, Белорус, Кавказдан
Қиыр Шығыстың қалаларындағы корейлер мен Кавказдағы шешен, ингуш шаруалары
Астрахань маңы мен Орынбор губерниясындағы мещандар мен Тобыл губерниясы шаруалары
Қазақ даласына алғаш қоныстанған орыс шаруалары қоныстанған жер:
Верный бекінісі
Орал қаласы мен Ішкі Бөкей Ордасы
Көкшетау округінің аумағындағы Саумалкөл
Қарқаралы округіндің аумағындағы Қоянды
Қазақстанға қоныс аударғысы келген орыс шаруаларының алдымен жіберген жер көріп қайтушылары:
маркшейдер
мещандар
ходоктар
кулактар
Ресейдің ішкі аудандарындағы шаруаларды Қазақ жерлеріне қоныс аударту жөнінде алғаш рет бастама көтеруішілердің бірі Жетісудың әскери губернаторы:
П.Столыпин
Г.Катанаев
Г.Колпаковский
А.Куропаткин
«Жетісуға шаруалардың қоныс аударуы туралы уақытша Ережелер» қабылданған жыл:
1867 жыл
1861 жыл
1870 ж
1868 ж
Жетісуға қоныс аударған орыс шаруаларына берілген жеңілдік (тер):
шаруалар әскери міндеткерліктерден босатылды
шаруалар ер азаматына 30 десятина жер берілді
өмір бойы «түтін салығынан» босатылды
шаруалардың әрқайсысына 60 десятина жер берілді
он бес жылға салықтан босатылды
Қазақстанның солтүстік өңірін басып өткен Транссібір теміржолының құрылысы басталды:
1893 жылы
1901 жылы
1894 жылы
1892 жылы
Ресей Транссібір теміржолын салу үшін қазақтардың иелігінен тартып алған жер көлемі:
3 млн десятина
4,2 млн десятина
45 млн десятина
1 млн десятина
Шаруалардың теміржол құрылысы аумағына (оның оңтүстігіне қарай 100 шақырым жерге дейін) қоныс аударуына мүдделі болған әкімшілік:
Орынбор әкімшілігі
Сібір теміржол комитеті
Жетісу әкімшілігі
Астрахань губерниясы әкімшілігі
Орыс шаруаларының қоныс аударуы кезінде теміржол торабы бекеттерінде ондаған мың қоныс аударушы шоғырланған Ертіс бойындағы қалалар:
Орал, Орынбор
Верный, Қапал
Петропавл, Омбы
Ақмола, Семей
Патша үкіметі Қазақстан аумағына қоныс аударушыларды бөлді:
3 аймаққа
5 аймаққа
4 аймаққа
2 аймаққа
Патша үкіметі Қазақстан аумағына қоныс аударушыларды бөлген аймағы (тары):
Верный, Пішпек
Астрахань, Маңғыстау
Торғай-Жайық
Ақмола, Семей
Сырдария, Жетісу
Қоныс аударып келген шаруаларды жеке болыстарға біріктіру кезінде оларды басқарған:
уезд бастығы
генерал-губернатор
әскери-губернатор
округ аға сұлтаны
Қоныс аударып келген шаруаларды кейіннен басқарған 1902 жылы пайда болған лауазымды қызмет:
шаруалар атаманы
шаруалар бастығы
округ сұлтаны
болыс басшысы
ХІХ ғасырдың 70-80 жылдары патша үкіметінің бастамасы бойынша Жетісу жеріне қоныс аудара бастаған (дар):
татарлар
ұйғырлар
поляктар
немістер
дүнгендер
Ұйғырлар мен дүнгендердің күресі барысында Іле өлкесінде құрылды:
Ұйғыр қағанаты
Іле сұлтандығы
Жетішатыр
Қоқан
Іле өлкесін Ресейдің жаулап алған жылы:
1884 ж
1881 ж
1877 ж
1871 ж
Мәтінді оқып, екі ел арасындағы келісімнің болған жылын анықтаңыз:
«Екі империя арасында Санкт-Петербург бейбіт келісімшарты жасалды. Ұйғырлар мен дүнгендер бір жылдың ішінде Жетісу облысының аумағына қоныс аударуы жөнінде өздері нақты шешім қабылдауға құқықты болды. Бұл мәселе бойынша жергілікті халықтың пікірі сұрастырылды. Сөйтіп 100 мыңға жуық ұйғыр мен дүнген Қазақстан аумағына өтуге тілек білдірді».
1851 ж
1877 ж
1884 ж
1881 ж
Дүнгендердің Қазақстан аумағына алғашқы қоныс аударуы басталған жыл:
1878 жыл ақпан
1877 жыл желтоқсан
1881 жыл ақпан
1884 жыл желтоқсан
Дүнгендердің Жетісуға екінші толқыны келіп жеткен жыл:
1877 ж
1851 ж
1884 ж
1881 ж
Қоныс аударушы ұйғырлар мен дүнгендер өз алдарына қоныстануды қалап негізінен орналастырылған уездер:
Семей, Ақмола
Верный, Қарқаралы
Сырдария, Жетісу
Верный, Жаркент
1897 жылғы санақ бойынша ұйғырлар мен дүнгендердің саны:
40 мың дүнген, 4 мың ұйғыр
45 мың ұйғыр, 5 мың дүнген
56 мың ұйғыр, 14 мың дүнген
56 мың дүнген, 14 мың ұйғыр
Ұйғырлар мен дүнгендерге берілген жер көлемі:
20-25 десятина
10-12 десятина
5-7 десятина
1-2 десятина
Верный уезі, Жаркент болысының атақты бай ұйғырларының бірі:
Ву Сан
Садыр Палуан
Назугум
Уәли Юлдашев
Жетісу аймағына алғашқылардың бірі болып дүнгендер еге бастады:
тары
арпа
бидай
күріш
Дүнгендердің қосалқы шаруашылығының түрі:
егіншілік
мал өсіру
сауда
бақша өсіру
Ұйғырлар мен дүнгендердің рухани мәдениетін зерттеумен айналысқан ғалымдар қатары:
Н.Веселовский, Л.Ластовский, П.Семенов-Тянь-Шанский
У.Юлдашев, Г.Потанин, В.Роборовский
Н.Ядринцев, А.Левшин, Ш.Уәлиханов
Ш.Уәлиханов, Н.Пржевальский, В.Роборовский
Дүнгендердің байлар мен сараңдарды, екіжүзді, жәдігөй жауыздарды айыптайтын күлкі ететін өлеңдер авторы:
Ву Сан
Садыр Палуан
Назугум
Уәли Юлдашев
Дүнгендердің ертегілер мен аңыз әңгіме айтушылары:
жыраулар
фофуди
ақындар
қошықшы
ХІХ ғ ұйғырларда халық арасынан шыққан әншілер-қошықшылар:
Ву Сан
Садыр Палуан
Уәли Юлдашев
Ш.Уәлиханов
Назугум
Дүнгендердің ертегілер мен аңыз әңгіме айтушылары:
жыраулар
фофуди
ақындар
қошықшы
Ұйғырлар мен дүнгендердің Қытай үкіметіне қарсы бірнеше көтеріліс жасаған уақыты:
XVII ғасыр мен ХІХ ғасыр аяғында
XVIII ғасыр мен ХІХ ғасырдың І жартысында
XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасыр басында
XVIII ғасыр басы мен XX ғасыр басында
Мемлекет құрушы, байырғы бұрыннан тұратын жергілікті халық:
диаспора
эмигранттар
автохтонды
номадтар
