ХІХ ғасырдың орта кезіне дейін қазақ балалары мұсылманша білім алған орындары:

ХІХ ғасырдың орта кезіне дейін қазақ балаларын мұсылмандар мектебінде оқытқан:

Мұсылмандар мектебінде негізінен оқыды:

Медреселердегі оқу мерзімі созылды:

1870 жылдан бастап патша үкіметі бастамасы бойынша медреселерде міндетті түрде оқытылуы тиіс тіл:

Медреседе ұстаздыққа әдетте қабылданатын адамдар жасы асуы тиіс:

1867-1868 жж реформалардан кейін мектептер мен медреселер ашу үшін арнайы рұқсат берген лауазым иесі:

Мұсылман мектептерін реформалаушыларды ұйымдастырушылар атауы:

ХХ ғасырдың бас кезінен басталған жаңа әдістемелік мектептердің негізін салушы, ағартушы:

1900 жылы Қазақстандағы ең алғашқы жаңа әдістемелік мектептер ашылған қала:

Патша үкіметінің жаңа әдістемелік мектептерді жабу себебі:

Жәңгір ханның тікелей нұсқауы бойынша мешіт ашылған жыл:

Жәңгір ханның өз бастамасы бойынша, алғашқы зайырлы мектеп ашылды:

Жәңгір хан қазақ балаларын жіберіп оқытқан Ресей қаласы (лары):

Жәңгір ханның қазақ балаларын оқыту үшін 10 орын алған Орынбордағы кадет корпусы:

Бөкей Ордасында ашылған мектепте желтоқсан айында балалардан емтихан алған тұлға:

Омбыда әскери училище ретінде ашылып, Сібір кадет корпусы атына ие болған оқу орны ашылған жыл:

Жәңгір ханның Бөкей Ордасында енгізген өзгерістері:

Жәңгір ханның Бөкей Ордасында енгізген өзгерістері:

Жәңгір ханның Бөкей Ордасында енгізген өзгерістері:

Орынборда ашылып, кейіннен Неплюев кадет корпусына айналған училищенің ашылған жылы:

Қазақ балаларын қабылдауға едәуір шек қойылған оқу орындары:

Омбы кадет корпусын бітірген белгілі қазақ ғалымы, зерттеуші әрі ағартушы:

Троицкіде орыс-қазақ мектептері ашылды

Орынборда оқу мерзімі 7 жылдық жаңа үлгідегі мектеп ашылды (кейін осындай мектеп Омбыда да ашылды)

Ор қаласында қазақтарға арналған мұғалімдер мектебі тұңғыш рет ашылды

Торғай облысында 2 сыныптық орыс-қазақ мектебі пайда болды

Қазақ балалары үшін ауылдық көшпелі мектептер ұйымдастырылды

Барлық уездерде ауыл шаруашылық мектептері ашылды

Омбыда техникалық училище ашылды

Омбыда Азия мектебі ашылды

Омбыда мұғалімдер семинариясы ашылды (ол Қазақстан үшін мұғалім кадрларын даярлайтын орталыққа айналды)

Қазақ даласында зайырлы мектептердің көбеюіне әкелген себеп (тер):

1883 жылы Орынбор губерниясының Ор қаласында қазақтарға арналған тұңғыш мұғалімдер мектебінің ашылуына үлес қосқан ағартушы:

ХІХ ғасырдың аяғында қыз балаларға арналған бастауыш мектептер ашылған Қазақстан аумағындағы қала (лар):

ХІХ ғасырдың екінші жартысынан бастап халыққа білім беру орталықтарына айналған қала (лар):

Қазақстандағы орыс тілді халықтың арасында сауатсыздардың пайызы тым жоғары болды, 1897 жылғы халық санағы нәтижесінде сауатты халық көрсеткіші:

Қазақстанда ауылшаруашылық және фельдшердік мектептер ашыла бастаған уақыт:

Ақмола мен Семей облыстарының әскери губернаторларына орыс-қазақ мектептерін ашуға ұсыныс жасаған Дала генерал-губернатаоры:

«Ақмола облысындағы Халық училищесінің директоры ел арасында жаңа мектептерді ашудың мақсат-міндеттерін түсіндірді. Орыс-қазақ мектептерінің материалдық базасын қамтамасыз етуге баса назар аударды. Оқудың қазақтың ана тілінде жүргізілуі туралы айтты. Сонымен қатар ол қазақ өлкесін шоқындыруға бағытталған діни миссионерлік қызметін де белсенді түрде өрістете түсті. Олардағы оқу мерзімі екі жыл еді. Оқушылар қазақ және орыс тілдерін, арифметтиканы оқыды. Кейінірек ислам дінінің негіздерін оқытуға да рұқсат етілді. Бірақ бұл ретте жұмсалатын қаржыны мұсылмандар өз қалталарынан төлеуге тиіс болды»

Мәтінде сипатталған Ақмола облысындағы Халық училищесінің директоры:

Қазақ балалары туралы «олар қандай мақтауға болса да лайықты, білімді тез меңгеріп алады, оқуға қабілетті келеді» деп жазған орыс зерттеушісі:

Ақмола облысының Омбы уезі Қазақстанның ең ірі ағартушы аймақтарының бірі болғанын жазған «Алаш» қозғалысы қайраткерлерінің бірі:

Қазақ даласында отаршыл аппарат үшін шенеунік кадрлар даярлаумен айналысқан Омбыда 1789 жылы ашылған мектеп:

Қазақ ақсүйектерінің өздерінің балаларын Омбыдағы оқу орындарына жібере бастаған уақыты:

ХІХ-ХХ ғғ тоғысына тек Қазан қаласының өзінде ғана (императорлық Қазан университетінде, Қазан малдәрігерлік институтында, Қазан мұғалімдер семинариясында) білім алған қазақ жастарының саны:

Санкт-Петербург университетінің заң факультетін бітірген зиялы (лар):

Санкт-Петербург Орман институтын тәмамдаған қазақ зиялысы:

Санкт-Петербург әскери медицина академиясын аяқтаған зиялы:

Томск университетінің медицина факультетін бітірген зиялы

Тарту университетінің заң факультетін бітірген зиялы:

Каир университетінің түлегі, қазақ зиялысы

Бомбей университетінің түлегі, зиялы:

Киев университетінің заң факультетінің түлегі, зиялы:

Томск университетінің медицина факультеті, Санкт-Петербург университетінің шығыстану және заң факультетін аяқтаған қазақ зиялысы

Петербург әйелдер медицина институтын аяқтаған қазақ қыздары

ХІХ ғасырдың ІІ жартысында Қазақстанды ғылыми тұрғыда зерттеу жұмысы қарқын алған кезде Қазақстанды зерттеумен айналысқан орыс ғалымы (дары):

Қазақстанды зерттеумен айналысқан ағылшын, неміс, француз ғалымдары қатары:

Туған өлкесінің тарихы мен этнографиясын зерттеген қазақ ғалымы (дары):

«Орынбор азаматтық гимназиясында, қырғыздар үшін Троицкіде ашылған мектепте оқып жүрген балалардың оқуы қанағаттанарлық. Қырғыз халқының балаларына тән тамаша қасиеттер бар. Олар білім алуға аса ыждағаттылық, әдепті мінез және соншалықты құштарлық танытады. Қырғыздардың оқуға деген ғажайып құштарлығын... балаларын Орынбор азаматтық гимназиясына орналастыру үшін күміс ақшамен 55 мың сомнан астам қайырымдылық көмек бергенінен де көруге болады. Әділін айту керек: қырғыз балалары өздерінің мінез-құлқы, оқуға ыждағатты ықыласы, білімді тез әрі тамаша меңгеруге қабілеті жағынан да мақтауға әбден лайық». деп жазған зерттеуші: