Font size
WorksheetsQH 8(7) #49-50
Total questions: 24
Worksheet time: 12mins
Ыбырай (Ибраһим) Алтынсариннің өмір сүрген жылдары: /Қостанай облысының аумағында дүниеге келген/
1845-1904 жж
1835-1865 жж
1841-1889 жж
1802-1847 жж
Ыбырай Алтынсариннің шын есімі:
Адам Жүсіп
Ибраһим
Шаһкәрім
Мұхаммед Ханафия
Ыбырай Алтынсариннің тәрбиесімен айналысқан белгілі би және старшын:
Мұса Шорманов
Шыңғыс Уәлиұлы
Балқожа Жанбыршин
Қоңырқұлжа Құдаймендіұлы
Орынбор шекара комиссиясы мектебінде Ыбырайдың жақын араласқан шығыстанушы ғалымы: /ол өзінің бай кітапханасын еркін пайдалануына рұқсат етті/
Н.Ильминский
В.Григорьев
Г.Гасфорт
Г.Потанин
Ы.Алтынсариннің Орынбор шекара комиссиясы жанындағы мектепті алтын медальмен бітірген жылы: /орыс, араб, татар, парсы тілдерінде еркін сөйлеген/
1857 ж
1835 ж
1845 ж
1841 ж
Ы.Алтынсариннің педагогикалық көзқарасының қалыптасуына игілікті әсерін тигізген педагог, ойшылдар:
В.Григорьев, Н.Ильминский
А.Макаренко, К.Ушинский
А.Герцен, Н.Чернышевский
К.Ушинский, Я.Коменский
Мектепті бітіріп шыққан халық ағартушысы Ы.Алтынсариннің үш жылдай атқарған қызметі:
Орынбор мұғалімдер семинариясының директоры
Атасының /Балғожа/ қол астында кеңсе қызметкері болып істеді
Торғай облысы мектептерінің аға инспекторы
Омбы қаласында әскери губернатор кеңесшісі
Ы.Алтынсариннің орыс-қазақ мектептерінің оқушыларына арнап жазған оқу құралы (дары):
«Тіл құрал»
«Қырғыз (қазақ) хрестоматиясы»
«Әдебиет танытқыш»
«Қырғыздарға (қазақтарға) орыс тілін үйретуге алғашқы басшылық»
«Қырдағы мұсылманшылық туралы»
Торғай облыстық басқармасы Ы.Алтынсаринге қазақ балалары үшін бастауыш мектеп ашуды тапсырды: /өзі сол мектепке орыс тілінің мұғалімі болып тағайындалды/
1841 жылы
1864 жылы
1860 жылы
1889 жылы
Ы.Алтынсариннің қазақ балаларына арналған интернаты бар мектеп ашылған жыл мен қаланы көрсетіңіз
/үгіт жұмыстарының нәтижесінде оқуға 16 бала жазылды/
1857 жыл, Орынбор
1864 жыл, Торғай
1868 жыл, Түркістан
1813 жыл Омбы
Ы.Алтынсарин Торғай облысы мектептерінің инспекторы болып тағайындалды:
1889 ж
1857 ж
1855 ж
1879 ж
Ы.Алтынсарин Торғай облысының қазақ ауылдарын түгел аралап шығуы нәтижесінде барлық уездерде ашылған оқу орны:
Омбы (Сібір) кадет корпусы
Барлық уездерде медресе-мектептер ашылды
Барлық уездерде екі сыныптық орыс-қазақ училищелері ашылды
Облыс орталықтарында қазақ мектептері ашылды
Ы.Алтынсарин баяндамалар жасап, қазақ халқының этнографиясы бойынша мақалаларды жариялауына түрткі болған:
Патша үкіметінің қазақ жерлерін зерттеуге арналған комитетті құруы
Солтүстік Қазақстан аумағының Ресейдің ішкі территориясы ретінде танылуы
Шоқан Уәлихановтың Қашғария сапарынан туған еңбегіне еліктеп жазды
Алтынсариннің Орыс географиялық қоғамы Орынбордағы бөлімінің толық мүшесі болуына байланысты
Ы.Алтынсариннің үйлену тойларына байланысты толып жатқан әдет-ғұрыптарын тәптіштей суреттеген этнографиялық еңбегі:
«Қырғыздарға (қазақтарға) орыс тілін үйретуге алғашқы басшылық»
«Қырғыз (қазақ) хрестоматиясы»
«Орынбор ведомствосы қырғыздарының құда түсу мен үйлену тойы кезіндегі әдет-ғұрыптарының очеркі»
«Қыпшақ Сейітқұл»
Ы.Алтынсарин мысалдарын (басня) қазақ тіліне аударған орыс жазушысы:
А.П.Чехов
И.А.Крылов
А.С.Пушкин
Л.Н.Толстой
Ы.Алтынсарин әңгімелерін қазақ тіліне аударған орыс жазушысы:
И.А.Крылов
А.С.Пушкин
Л.Н.Толстой
А.П.Чехов
Қазақ балалар әдебиетінің негізін қалаушы
Ыбырай Алтынсарин
Абай Құнанбаев
Жәңгір Бөкейұлы
Шоқан Уәлиханов
Ы.Алтынсариннің ұрпақты тәрбиелеуде маңызы өте зор, адамгершілік-ғибраттық сипаты басым болған өлеңі (дері):
«Кел, балалар, оқылық!»
«Азған елдің жігіттері»
«Ана»
«Әй, жігіттер!»
«Адамдық борышың!»
Ы.Алтынсариннің қазақ жастарын оқу-білімге шақырған, жас ұрпақты тәрбиелеуде маңызы өте зор өлеңі:
«Әй, жігіттер!»
«Бір адамға»
«Кел, балалар, оқылық!»
«Азған елдің жігіттері!»
1869 жылы Ы.Алтынсарин Торғай уездік басқармасына орналасқан қызметі:
Аға инспектор
Уезд бастығы
Болыстық қызмет
Іс жүргізуші
Ыбырай Алтынсариннің уезд бастығының аға көмекшісі және уақытша уездік судья міндеттерін қатар атқарған уезі:
Жем
Гурьев
Торғай
Калмыков
Ы.Алтынсариннің үстінен қазақ байларының «Уақытша ережеде» белгіленген сайлау тәртібін бұзды деп айыптады:
1891 ж
1886 ж
1868 ж
1857 ж
Ы.Алтынсариннің халық алдында сөйлеген сөздерінде ашық сынады:
Патша үкіметінің отаршыл аграрлық саясатын
Қазақ байларының жаппай мектеп ашуын
Қазақ қоғамындағы ислам дінінің кеңінен таралуын
Орта Азия халықтарының қазақтарды қолдамауын
Ы.Алтынсариннің патша үкіметінің жергілікті халыққа қысым жасайтын жүгенсіз саясатын айыптап жазған мақаласы 1880 жылы шықты:
«Айқап» журналына
«Оренбургский листок» газетіне
«Дала уәлаятының» газетіне
«Туркестанский вестник» газетіне
