WorksheetsSamoświadomość i asertywność na podstawie psychologiadziecka.org
Total questions: 20
Worksheet time: 15mins
1. Jakie działanie możesz podjąć, gdy napotykasz problem, którego nie potrafisz od razu rozwiązać?
Wybierz najlepszą formę zachowania
Zignoruję problem, mając nadzieję, że sam się rozwiąże
Podzielę problem na mniejsze części i poszukam rozwiązań krok po kroku. Ewentualnie zwrócę się
do kogoś o pomoc
Poczekam, aż ktoś inny rozwiąże problem za mnie.
2. Jakie działanie możesz podjąć, gdy otrzymujesz pouczenie od nauczyciela lub rodziców
za nieodpowiednie (wulgarne) słownictwo? Wybierz najlepszą formę zachowania.
Zlekceważę pouczenie i kontynuuję swój styl wypowiedzi.
Rozzłoszczę się i odpowiem w nieprzyjemny sposób.
Przyjmę pouczenie i rozważę, jak mogę poprawić to, w jaki sposób mówię.
3.Jakie działanie możesz podjąć, gdy coś ci się nie udaje? Wybierz najlepszą formę zachowania
Przemyślę, co poszło nie tak, i spróbuję ponownie. Nie ma błędów, są lekcje. Zawsze też mogę zwrócić
się do kogoś o pomoc
Oczekuję, że ktoś inny naprawi sytuację.
Odpuszczę i zrezygnuję z dalszych prób.
4. Jakie działanie możesz podjąć, gdy czujesz się zestresowany(-a), w ciągłym napięciu? Wybierz najlepszą
formę zachowania.
Mogę ukrywać swoje uczucia i starać się o nich nie myśleć.
Mogę porozmawiać o swoich uczuciach z kimś, komu ufam, i poszukać sposobów na radzenie sobie
ze stresem.
Mogę skupić się na rozrywkach, takich jak gry wideo lub scrollowanie social mediów, tak aby unikać
myślenia o problemie.
5.
Mimo że naprawdę się uczyłeś(-aś), otrzymałeś(-aś) słabą ocenę ze sprawdzianu z biologii.
Jakie działanie możesz podjąć? Wybierz najlepszą formę zachowania.
Nauczyciel był po prostu złośliwy i obniżył mi ocenę! Moi rodzice na pewno tym się zajmą i pójdą
na skargę do dyrektora.
Zignoruję ocenę i przestanę się starać. Jak widać, to i tak nie ma sensu
Zastanowię się nad przyczynami słabej oceny, a nawet poszukam dodatkowych materiałów do nauki.
Czy prawidłowo zrozumiałem(-am) temat? Może warto poprosić nauczyciela o wyjaśnienie tej oceny,
sprawdzenie punktacji. Najważniejsze jednak jest to, czego już się nauczyłem(-am) i ile pracy w to
włożyłem(-am). Czasami jest to też tzw. niedyspozycja dnia.
6. Czy potrafisz w tym momencie wymienić pięć swoich mocnych stron?
Oczywiście! Moje mocne strony to: ................. (wymień je).
Hm, to jest zbyt trudne, wydaje mi się, że nie jestem w stanie teraz tego zrobić.
Ale to i tak nie ma sensu. Nie będę nic wymieniać.
7. Czy potrafisz w tym momencie wymienić trzy obszary, nad którymi chciał(a)byś popracować,
aby się rozwijać?
Nie chcę mówić o sobie źle. Nie sądzę, aby było to potrzebne.
Nie widzę takich obszarów. We wszystkim jestem świetny(-a)..
Tak, moje trzy obszary do pracy to: ................. (wymień je).
8. Jak dobrze znasz siebie? Czy potrafisz rozpoznać swoje uczucia? Wiesz, co lubisz robić, jakie są twoje
zainteresowania? Jakie są twoje mocne strony i w jakich dziedzinach chcesz się poprawić?
Tak, mniej więcej jestem świadomy(-a) swoich uczuć, wiem, co lubię, znam swoje mocne strony i wiem,
nad czym muszę popracować. Ale jeżeli nawet czegoś nie wiem, to jest to OK, ciągle się uczę.
Nie wiem i wcale nie chcę wiedzieć, ponieważ nie jest mi to do niczego potrzebne
Rzadko myślę o tym, co czuję, co lubię. Wolę pojeździć rowerem lub pograć na telefonie
9. Jakie działanie możesz podjąć, gdy widzisz, że ktoś inny jest lepszy od ciebie w jakiejś dziedzinie?
Wybierz najlepszą formę zachowania.
Mogę zazdrościć tej osobie i mówić o niej źle, a najlepiej ośmieszyć ją przed znajomymi
Mogę zainspirować się i pogratulować, a najważniejsze jest to, by pracować nad własnym sprawami.
Mogę unikać tej osoby i wykonywania czynności, w której ta osoba jest lepsza.
10. Jakie działanie możesz podjąć, gdy ktoś w twojej klasie wyklucza cię lub źle traktuje? Wybierz
najlepszą formę zachowania.
Ignoruję sytuację, może wreszcie ta osoba zostawi mnie w spokoju.
Na szczęście mam starszych kolegów, którzy nastraszą tę osobę, i będę miał(a) spokój.i.
Nie wolno dać się tak traktować. Za każdym razem będę powtarzał(a) tej osobie, że nie może tak
mówić lub robić. Mogę też poszukać wsparcia i porozmawiać z nauczycielem lub rodzicem.
1. Twój przyjaciel namawia cię, żebyście razem poszli do opuszczonego budynku na skraju osiedla.
Jak reagujesz? Wybierz odpowiedź, która pokazuje właściwą formę asertywnego zachowania.
No ba, ja nie pójdę? Mówię: „Nie ma sprawy, przecież nikt nam nie może niczego zabronić”.
W pewne miejsca nie mam zamiaru się wybierać: „Nie, dzięki, tam nie jest bezpiecznie.
Może pojedziemy do skateparku?”.
Waham się, ale ostatecznie ciekawość zwycięża: „OK, ale tylko tym razem. Nie chcę wpaść w kłopoty”.
2. Na podwórku spotykasz swoich znajomych, którzy dziwnie się zachowują. Okazuje się, że w plecaku
mają piwo i papierosy, tobie też proponują. Co zrobisz? Wybierz odpowiedź, która pokazuje właściwą
formę asertywnego zachowania.
Od jednego piwa nic mi nie będzie i zdąży wywietrzyć, zanim wrócę do domu: „Dobrze, ale tylko jedno,
nie chcę się upić”.
Ha, nareszcie nadeszła ta chwila, na razie tylko jedno piwo, tak tylko aby spróbować.
Dobra, trzeba coś wymyślić, by odwrócić ich uwagę, zanim zrobią sobie krzywdę: „Nie, dzięki. Piwo
i papierosy to nie dla mnie. Gdy będziemy grali w kosza, przynajmniej się nie zasapię. To co, idziemy
po piłkę?”
3. Co możesz powiedzieć, gdy kolega z klasy pyta cię, czy może od ciebie spisać pracę domową, a wcale
nie masz na to ochoty? Wybierz odpowiedź, która pokazuje właściwą formę komunikacji i zachowania.
„Nie, nie mogę ci jej dać. Spróbuj samemu ją zrobić albo idź zgłosić nieprzygotowanie do nauczyciela.
Ewentualnie, jeżeli mamy czas, mogę ci pomóc zrozumieć, jak ją zrobić”.
„OK, ale tylko tym razem i dasz mi za to dychę. Następnym razem zacznij wreszcie sam myśleć!”.
„Nie, nie możesz. Ale ty jesteś głupi, znowu nie potrafisz odrobić lekcji”.
4. Marek wraz z rodzicami otrzymał zaproszenie na przyjęcie urodzinowe cioci z okazji jej 70. urodzin.
Marek jednak nie ma ochoty jechać, obawiając się, że będzie się nudzić, a także z powodu nachalnych
uścisków, całowania i komentarzy typu: „Masz już pannę?” lub „Daj cioci buziaka”. Mimo to rodzice
nalegają i nie chcą słyszeć odmowy. Która z poniższych odpowiedzi wskazuje na asertywne zachowanie
i komunikację Marka?
„Marek jedzie na urodziny i zachowuje się na imprezie bardzo niemiło dla członków rodziny.
Chce w ten sposób zrobić rodzicom na złość, myśląc: „Odechce im się układać mi życie!”
Marek nie jedzie na urodziny, ponieważ w ten dzień udaje, że ma grypę żołądkową, a w konsekwencji
zostaje pod opieką sąsiadki.
Marek przed dniem urodzin zaczyna spokojną rozmowę z rodzicami, wyrażając brak chęci udziału,
ale proponując kompromis, np.: „Mamo, tato, rozumiem, że chcecie, żebym poszedł na urodziny cioci,
ale zazwyczaj się tam nudzę. Może moglibyśmy się dogadać? Spędzę tam mniej czasu albo wezmę
ze sobą komiks”.
5. Podczas odrabiania lekcji w świetlicy koleżanka z innej klasy cały czas coś do ciebie mówi, jednak ty
chcesz odrobić pracę domową, by mieć wolne popołudnie w domu, i potrzebujesz do tego ciszy.
Co możesz jej powiedzieć, aby zachować się w sposób asertywny?
Z uśmiechem mówię: „Cieszę się, że chcesz ze mną rozmawiać, ale teraz chcę się skupić na odrabianiu
lekcji. Pogadamy później, kiedy skończę”.
„Ty ciągle tylko gadasz! Daj mi spokój i bądź wreszcie cicho!”
Marek przed dniem urodzin zaczyna spoNic nie mówisz, bo nie chcesz, aby się obraziła, i kontynuujesz odrabianie lekcji, choć jest to trudne
z powodu cały czas mówiącej do ciebie koleżanki.
6. Janek zaprosił Zuzę do kina na najnowszy horror. Zuza chętnie spędziłaby czas z Jankiem, lecz nie lubi
tego rodzaju filmów. Jak Zuza może zachować się asertywnie, wyrażając swoje uczucia i potrzeby,
jednocześnie dbając o relację z Jankiem?
Zuza powinna odmówić Jankowi, tłumacząc się wizytą u babci.
Lepiej, żeby Zuza poszła na ten horror, bo Janek może przestać ją lubić i się obrazić.
Zuza powinna powiedzieć Jankowi: „Cieszę się z zaproszenia, ale horrory naprawdę mnie przerażają.
Co powiesz na inny film? Chętnie spędzę z tobą czas w kinie, ale wolałabym coś lżejszego. Może razem
znajdziemy film, który spodoba się nam obojgu?".
7. Podczas sprawdzianu z historii koleżanka z ławki za tobą prosi cię o odpowiedzi na pytania. Nie chcesz
jej pozwolić ściągać, ponieważ uważasz, że to nieuczciwe, a poza tym włożyłeś(-aś) mnóstwo czasu
w przygotowania. Jak zareagujesz asertywnie?
Odmówię, mówiąc: „Nie, nie mogę ci pomóc. Nie chcę mieć przez to problemów”.
Podaję kilka odpowiedzi, ponieważ boję się, że koleżanka się obrazi i obgada mnie przed resztą klasy.
Udaję, że nie słyszę, co ona do mnie mówi, a gdy koleżanka jest coraz bardziej natrętna, podaję jej
nieprawidłowe odpowiedzi.
8. Jesteś na wycieczce szkolnej, zwiedzacie właśnie muzeum. Koleżanki namawiają cię, aby odłączyć się
od grupy i pójść w innym kierunku. Jak możesz zachować się w sposób asertywny?
„Rozumiem, że chcecie iść gdzie indziej, ale ja wolę zostać z grupą. Tak jest bezpieczniej, zresztą
przewodnik nawet ciekawie opowiada”.
Mimo że nie masz na to ochoty, idziesz z nimi, ponieważ nie chcesz, aby myśleli, że jesteś
nudziarzem/nudziarą
Mówisz, że bolą cię nogi i nie chce ci się nigdzie iść..
9. Jesteś w szkole i przed tobą ostatnia lekcja dnia – matematyka. Koledzy i koleżanki z klasy namawiają
cię, abyś poszedł/poszła z nimi na wagary. Chcesz być postrzegany jako fajny(-a), ale jednocześnie wiesz,
że wagary to fatalny pomysł. Jak możesz zareagować asertywnie?
Idziesz z nimi, bo nie chcesz wyłamać się ze swojej paczki
Z przekonaniem mówisz: „Chociaż to może być fajne, wolę zostać na lekcji. Nie chcę mieć problemów”.
Udajesz, że źle się czujesz, aby mieć wymówkę i nie iść z nimi.
10. Co oznacza stwierdzenie: „Asertywność to szacunek dla siebie i innych osób”? Wybierz jedną
odpowiedź, która najpełniej opisuje tę postawę:
Oznacza, że powinieneś/powinnaś zawsze robić to, co chcą inni, aby uniknąć konfliktów i okazać im
szacunek.
Oznacza, że powinieneś/powinnaś zawsze postępować według własnych zasad, niezależnie od tego,
jak to wpłynie na innych wokół ciebie..
Oznacza zdolność do stawiania granic i wyrażania swoich potrzeb, przy jednoczesnym uznaniu
i respektowaniu potrzeb i uczuć innych osób.
