WorksheetsDivan şiiri-isim tamlaması
Total questions: 30
Worksheet time: 15mins
Tuyuğ ve şarkı,
divan şiirine Türkler
tarafından kazandırılmıştır.
doğru
yanlış
Koşma, âşık tarzı
halk şiiri nazım türlerindendir.
doğru
yanlış
Aşağıdaki eser-yazar eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Kutadgu Bilig- Kaşgarlı Mahmut
Risaletü’n-Nushiyye -Yunus Emre
Atebetü’l Hakayık- Edip Ahmet Yükneki
Siham-ı Kaza -Nefi
Divan-ı Hikmet -Ahmet Yesevi
Gazelin en güzel beytine .................................. veya ................................ denir.
beytül gazel-şah beyit
beytül gazel-taç beyit
matla beyit-şah beyit
makta beyit-matla beyit
yekahenk-yekavaz
İslamiyet öncesi Türk şiiri geleneğinde ....................... nazım birimi ve .................. ölçüsü kullanılmıştır.
beyit-hece
beyit-aruz
dörtlük-hece
dörtlük-aruz
dize-hece
Kasidede şairin kendini övdüğü bölüme ........................... denir.
fahriye
methiye
dua
tevhit
nesip
İslamiyetin Kabulünden Önceki Türk Şiirinde kullanılan nazım türleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
sagu-koşuk-destan
koşma-semai-varsağı
gazel-kaside-mesnevi
sav-şarkı-şiir
tuyuğ-şarkı-gazel
Aşağıdakilerden hangileri Divan şiirinde beyitlerle kurulmuş nazım biçimlerindendir?
gazel-kaside-mesnevi
tuyuğ-şarkı-kıta
terkibibent-terciibent-rubai
koşma-semai-varsağı
koşuk-sagu-sav
Kutadgu Bilig ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Siyasetname türünün Türk edebiyatındaki ilk örneği olarak kabul edilir.
Dört sembolik kişiliğin karşılıklı konuşmalarından oluşur.
Yazıldığı dönemin sosyal ve siyasi anlayışını yansıtır.
Türk edebiyatında kaside nazım şekliyle yazılmış ilk eserdir.
Türklerin İslamiyet’i kabulünden sonraki bilinen ilk yazılı eseridir.
Meni candan usandurdı cefâdan yâr usanmaz mı
Felekler yandı âhumdan murâdum şem’i yanmaz mı
Bu dizelerdeki edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?
Mübalağa
Tevriye
Hüsnütalil
Kinaye
Teşbih
Divan şiiri nazım türleri hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Hicviye, bir kişiyi yermek için yazılan şiirlerdir.
Methiye, din veya devlet büyüklerini övmek için yazılan şiirlerdir.
Mersiye, bir kişinin ölümünden duyulan üzüntüyü ve acıyı anlatmak
için yazılan şiirlerdir.
Naat, Hz. Muhammed’i övmek için yazılan şiirlerdir.
Tevhit, Allah’a yalvarış ve yakarışı konu alan şiirlerdir.
Miyan nedir?
Şarkıda bentlerin üçüncü dizelerine denir.
Şarkıda her bendin sonunda aynen tekrarlanan dizeye denir.
Allah'ın birliğini konu alan şiirlere denir.
Bestelenmek için yazılan şiirlere denir.
Mahlaslara denir.
Cümle yâran sana uşşâk olduğun bilmez misin/ Cümlenin tâkatları tâk olduğun bilmez misin
Şimdi âlem sana müştâk olduğun bilmez misin/ Iyddır çık nâz ile seyrâna kurbân olduğum
Buradaki uyak ve türü hakkında verilen bilgi aşağıdakilerden hangisinde doğrudur?
âk- tam uyak
k- yarım uyak
olduğun-zengin uyak
uyak yok
âk- zengin uyak
Girizgâh nedir?
Kasidenin asıl bölümüdür. Bu bölümde kasidenin sunulacağı kişi övülür.
Kasidede methiyeden önceki bölümdür. Övgüye geçişi sağlayan bir veya birkaç beyitten oluşur.
Kasidede tekdüzeliği kırmak için gazel söylenen bölümdür.
Kasidede şairin kendini övdüğü bölümdür.
Kasidenin son bölümüdür. Bu bölümde, övülen kişi için iyi dilek ve temennilerde bulunulur.
Kasidenin ilk beytine ................., son beytine
......................denir.
matla-makta
şah-taç
bent-beyit
giriş-gelişme
musammat-miyan
Kasidenin en güzel beytine ................................., şairin mahlasının bulunduğu
beyte ..................... beyit denir.
beytül-tariz
beytülkasit-taç
yekavaz-yekahenk
tedric-tezat
nesip-teşbib
Biz âşık-ı âzâdeyiz/ ammâ esîr-i bâdeyiz
Âlüfteyiz dil-dâdeyiz /bizden dirîg etme kerem
Bu örnek kasideden alınan beyitte olduğu gibi her dizesi ikişer eşit ve ortak uyaklı bölüme
ayrılan kasidelere ......................................... kaside denir.
murabba
musammat
tenasüp
nakarat
mahlas
Bütün beyitlerinde aynı konunun ele
alındığı gazellere .........................., bütün beyitleri söyleyiş güzelliği taşıyan gazellere ....................... gazel denir.
matla-makta
murabba-musammat
yekahenk-yekavaz
miyan-rubai
tuyuğ-şarkı
Sevgili, şiirlerde ........................adı verilen
kalıplaşmış söz ve anlatımlarla dile getirilir. Örneğin gül(sevgili), bülbül(aşık), servi(boy), ok(kirpik) yaygın olan ........................ve karşılıklarıdır.
mazmun
muamma
cinas
maruz
makul
Aşağıdakilerden hangisi divan şiirinin özelliklerinden değildir?
Divan şiiri; XIII-XIX. yüzyıllar arasında hüküm süren ve genellikle eğitimli çevrelere hitap eden şiir
geleneğidir.
Adını şairlerin şiirlerini topladığı divanlardan almıştır.
Arap ve Fars edebiyatı etkisinde
gelişmiştir.
Divan şiirinde genellikle beyit nazım birimi ile tam ve zengin uyak kullanılmıştır.
Hece ölçüsüyle yazılan şiirlerde çoğunlukla bireysel konular işlenmiştir.
Divan şiirinin bilinen ilk şairi kimdir?
Yunus Emre
Nabi
Nedim
Baki
Hoca Dehhani
Gazel hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Genellikle aşk, kadın, şarap gibi temalarda yazılır.
Uyak dizilişi aa/ba/ca/da... biçimindedir.
Gazel; divan şairlerinin
en çok kullandığı, dolayısıyla divanlarda en çok yer alan nazım biçimidir.
33-99 beyitten oluşan şiirlerdir.
Kaside hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Genellikle din veya devlet büyüklerini övmek için yazılan şiirlerdir.
Çoğunlukla 31-99 beyitten oluşur.
Kasidenin uyak
düzeni gazeldeki gibidir.
İlk beytine matla son beytine makta beyit denir.
Kasidenin girişinde sanatsal betimleme yapılan bölümüne tegazzül denir.
Gök masmavi bu sabah,
Güzel şeyler düşünelim diye.
Yemyeşil oluvermiş̧ ağaçlar.
Burada kullanılan en bariz edebi sanat hangisidir?
tezat
mecazımürsel
teşhis(kişileştirme)
hüsnütalil
tevriye
Unutmakta haklısın kömür gözlüm
Haklısın. Bu sözüm sana sitemdir
Bu dizelerde kullanılan en bariz sanat hangisidir?
teşhis(kişileştirme)
mübalağa
kinaye
teşbih(benzetme)
istiare
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili kelime grubu bir isim tamlamasıdır?
Kağnıdaki kadına bu müjdeyi vermek aklından geçtiyse de hemen bundan caydı.
Sona yaklaşmakta olanların sabırsızlığı Çakır’ın da yüreğini sarmaya başlamıştı.
Çevik bir hareketle atından atladı.
At kendi kendine ve uysal adımlarla sahibini takip ediyordu.
En yakın evden bile elli adım uzaktaydı.
“Annem, babamın kalpsizliğinden(I) ziyade, evlatlarının bu kayıtsızlığına(II) karşı içli bir hâlde(III) günden güne daha fazla üzülüyor ve bitiyordu. Bir derdi vardı: Üsküp’e gitmek, Müslüman şehrinde,(IV) akrabası, tanıdıkları ve konu komşu arasında ölmekti. Babam daha fazla dayanamadı. Annemi ve kardeşlerimi Üsküp’e göndermeye karar verdi. Ben Selanik Lisesinde(V) tahsil göreceğim için Selanik’te kaldım...” Yukarıdaki altı çizili bölümlerden hangisinde "tamlananı sıfat almış" belirtili ad tamlamasına yer verilmiştir?
I
II
III
IV
V
Aşağıdaki atasözlerinin hangisinde tamlayanı düşmüş bir ad tamlaması vardır?
Adamın iyisi iş başında belli olur.
Armut dalının dibine düşer.
Ağaca balta vurmuşlar “sapı bedenimden” demiş.
Abanın kadri yağmurda bilinir.
Akşamın hayrından sabahın şerri iyidir.
Düşen yapraklarının arkasından çırpınan / Bir dal gibi bakarım dünkü şiirlerime,
Zavallılıklarının suçu benimken inan; /Onlara zulmedecek zaman benim yerime.
Yukarıdaki dizelerde kaç isim tamlaması vardır?
1
2
3
4
5
İsim tamlamalarında zamirler de tamlayan olur.
Aşağıdakilerin hangisinde bu kurala uygun bir örnek vardır?
Onun kardeşi bu köyde öğretmenmiş.
Çeşmenin başında büyük bir kalabalık toplandı.
Yolcunun çantasını bulup getirmişler.
Kapının önünde yaşlı bir adam duruyordu.
Otobüs durağında bizden başka kimse yoktu.
