Тамырлар өсімдіктің жер асты мүшелері. Олардың басты қызметі өсімдіктің жапырақ, сабақ және гүлдерін қажетті минералдар мен сумен қамтамасыз ету болып табылады. Тамырдың көмегімен өсімдік топырақта орнығып тұра алады. Өсімдіктің тамыры туралы мәлімдемелер берілген.

ЖОҒАРЫДАҒЫ МӘЛІМДЕМЕЛЕРДІҢ ҚАЙСЫСЫ ДҰРЫС?

Төменде келтірілген өсімдіктің сызбасын мұқият зерделеңіз

Төмендегі суретті зерттеп, сұрақтарға жауап беріңіз. Өсімдіктің осы белгіленген бөліктерінің қайсысы өсімдікті жерге бекітіп ұстайды?

Өсімдікке тамыр арқылы берілетін заттарды анықтаңыз.

Фотосинтезге қажетті судың көп бөлігі қайдан алынады?

Тамыр жүйесінің кіндік және шашақ тамыр жүйесі деген 2 түрі болады. Кіндік тамыр жүйесінде негізгі тамыр жақсы дамиды.

Суретте көрсетілген тамыр жүйесінің типін анықтаңыз.

Жауаптарда не артық?

Ұлы Баньян - әлемдегі ең үлкен тәжі бар ағаш. Үлкен баньян - жемістері ұсақ және жеуге жарамсыз, піскен кезде қызыл түсті болады. Ауа тамырларының көптігінің арқасында Ұлы Баньян ағашының айналасында ұзындығы 330 метр болатын жол бар, бірақ ағаш оның шекарасынан тыс өсуде. Ағаштың тәжі шамамен 350 метрді құрайды, ең үлкен биіктігі 25 метрге жетеді. Ағаштың ауданы шамамен 1,5 гектарды құрайды. Қазіргі уақытта Ұлы Баньян ағашының жерге дейін жететін 3280 ауа тамырлары бар. Олар түрін өзгертіп, жуандаған және өсімдікті биікте өсуіне және үлкен тәжіні ұстап тұру үщін қажет.

Үзіндіні оқып, бос орындарды толтыр. Баньян тамырлары өсімдікке жерден 1... көмектеседі. Бұл тамырлар өсімдікті 2... үшін пайдаланылады. Баньян тамырлары қорек пен суды 3...

Үзіндіні оқып, бос орындарды толтырыңыз. Тамырлар кейбір өсімдіктерге қоректік затты қорға жинауға көмектеседі, мысалы, _______. Кейбір өсімдіктер қоректік затты негізгі тамырында жинайды, мысалы,________.

Көптеген өсімдіктер қоректік заттарды қорға жинайды. Қоректік заттың қоры тұқымда жиналып, жаңа өсімдіктің өсуіне жүмсалады. Бірақ кейбір өсімдіктер қоректік заттарды тұқымда емес, мүшелерінде жинайды. Бұл өсімдік мүшелерінің түр өзгерістеріне әкеледі. Мысалы, қызылша өсімдіктің түрі өзгерген тамыры болса, тәтті картоп өсімдік сабағы болып табылады.

Берілген суретте А,Б,В,С және Д деп белгіленген өсімдік бөліктері көрсетілген. Төмендегі нұсқалардың қайсысында таңбаланған бөлігі жеуге жарамды өсімдіктер дұрыс көрсетілген?

Үзіндіні оқып, төмендегі сұракка жауап беріңіз.

Біз қазір айналамыздағы ғимараттарды көріп отырмыз, ал жаңалары үнемі салынып жатыр. Осы құрылыстарды салу үшін жер қайдан алынды? Буұ ғимараттар салынған жердің айналасында бұрын орман болған. Халык санының өсуіне байланысты бізге көбірек үйлер мен ағаштар қажет болды.

Сөйтіп, ағаштарды кесуге кірістік. Бірак өз мақсатымызға жету үшін біз жабайы жануарларға да зиян келтірдік. Тек ормандардың, кесілуіне байланысты жануарлар мен құстардың жойылып кетуге жақын түрлері көбейіп барады. Себебі олардың орманнан ғана алатын баспанасы мен қорегі жоғалды. Неліктен біз ______ ағаштарды кесеміз?

Үзіндіні оқып, төмендегі сұракка жауап беріңіз.

Біз қазір айналамыздағы ғимараттарды көріп отырмыз, ал жаңалары үнемі салынып жатыр. Осы құрылыстарды салу үшін жер қайдан алынды? Буұ ғимараттар салынған жердің айналасында бұрын орман болған. Халык санының өсуіне байланысты бізге көбірек үйлер мен ағаштар қажет болды.

Сөйтіп, ағаштарды кесуге кірістік. Бірак өз мақсатымызға жету үшін біз жабайы жануарларға да зиян келтірдік. Тек ормандардың, кесілуіне байланысты жануарлар мен құстардың жойылып кетуге жақын түрлері көбейіп барады. Олардың орманнан ғана алатын мекен ортасы мен қорегі жойылды.

Ормандарды кесу жабайы табиғатқа қалай әсер етті?

Төмендегілердің қайсысы дұрыс жіктелген?

Тыныс алатын тамырлар қай ағаштың тамырының түрөзгерісі болып табылады?

Төмендегілердің қайсысы тамыр болып табылады?

Тамыр жүйесінің кіндік және шашақ тамыр жүйесі деген 2 түрі болады. Кіндік тамыр жүйесінде негізгі тамыр жақсы дамиды. Ал шашақ тамыр жүйесінде тамырлардың барлығы сабақтың соңынан жалғасып өседі.

Суретте көрсетілген тамыр жүйесі....

Шашақ тамыр жүйесінде...

Төмендегі өсімдіктердің қайсысының тамыр жүйесі шашақ болып келеді?

Тамырдың типтері мен түрлері туралы дұрыс тұжырымдамаларды анықтаңыз.

1. 1. Тамыр жүйелерінің типтеріне шашақ және кіндік тамыр жүйелері жатады.

2. 2. Тамыр түрлеріне негізгі, жанама және қосалқы тамырлар жатады.

3. 3. Тамыр жүйелерінің типтеріне негізгі және кіндік тамырлар жатады.