มิ้ม คือผิ้งชนิดเล็ก

มีรังโตเท่าขนาดจานข้าว

ชอบจับอยู่ตามกอไผ่

วันเพ็ญ พระจันทร์นวลผ่อง

ส่องแสงอยู่วงรัศมีขาว น้ำนิ่งเป็นเงาวาว สะท้อนแสงจันทร์ที่สาดส่อง

ผิวเของเธอช่างขาวราวกับไข่ต้ม

เข็นครกขึ้นภูเขา

ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ

ไก่ได้พลอย

การเปรียบสิ่งหนึ่ง

เป็นสิ่งหนึ่ง

การสอนตาม

หลักพระพุทธศาสนา

การยกตัวอย่าง

ให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น

โดยมาก มีคำว่า เช่น

มิ้ม คือผึ้งชนิดหนึ่ง

รังโตเท่าจานข้าว

มักทำรังอยู่กอไผ่

5 ประเภท

6 ประเภท

9 ประเภท

12 ประเภท

กล่าวทั่วไป โดยรวม

กล่าวน้อยกว่าความจริง

เช่น เล้กเท่าขี้ตาแมว

กล่าวเกินจริง เช่น

คิดถึงใจจะขาด

ร้องไห้น้ำตาแทบเป็นเลือด

กล่าวของไม่มีชีวิต ให้มีชีวิต

เช่น ฟ้าร้องไห้

พระจันทร์ยิ้ม

ทะเลเต้นระบำ

สวยเป็นบ้า

ฝูงนกเริงระบำ

เมืองย่าโม = นครราชสีมา

เปรี้ยงๆ เสียงฟ้าร้อง

เติมเนื้อเรื่องให้สนุกมากขึ้น

บันทึกย่อความด้วยสำนวนของตนเอง

อ่านทบทวนใจความสำคัญ

เขียนย่อความให้สมบูรณ์

อ่านเป็นทำนองเสนาะก่อน

เพื่อจะได้ความไพเราะ

ขับเสภาก่อน

เพื่อที่จะได้ฟังจังหวะได้ถูกต้อง

นำมาเรียงเป็นกลอนสุภาพก่อน

ถอดความเป็นร้อยแก้วก่อน

จึงจะนำมาย่อความ

ข้า ข้าพเจ้า ดิฉัน หนู

กระหม่อม ผม เอง โยม

ข้า กู ดิฉัน อาตมา

ข้าพเจ้า อาตมา กู กระผม