Қазақ ертектері ең алғаш қомақты болып академик … жинағында басылды¹.

Қазақ фольклорының үлгілері, оның ішінде ертегілері де .. ғасырдың басынан бері қарай жинала бастады.

Қазақ ертегілерін зерттеген алғашқы ғалымдар..

Қазақ ертегілерін ұзақ жылдар бойы жинап, үнемі бастырып отырған адам — профессор..

Тоғыз ұлдың кенжесі. Бір айда бір жас, ал бір жылда он бестегі жасөспірімдей болды. Асық ойнағанды ұнатады. Есімі малдың майлы келетін мүшесімен байланысты. Бұл кім?

Бұл кейіпкер де, оның тұлпары да ай сайын емес, күн сайын өседі. Ер жеткен соң жетім баланың жау әкеткен әке-шешесін іздеп шығып, жолда дәумен, арыстанмен, жалмауыз кемпірмен айқасады. Әкесінің аты Қазанқап, ал өзінің есімі әдетте тұлпарымен қоса аталады

Үш ұлдың кенжесі. Ертегіде бала кейпінде суреттеледі. Қырық өтірік айтқанымен танымал. Ал есімі басқа қатысты аурумен байланысты. Ал, табыңыз.

Ертегідегі негізгі екі кейіпкердің бірі. Екіншісі үй жануары, дене мүшесінен айырылып, оны қайтару үшін саяхатқа шығады. Жасырылған кейіпкердің есімі дақыл атауымен байланысты.

Ешкінің құйрығынан пайда болған бармақтай ғана бала. Жолға шыққанда нардың қос құлағының ортасында отырады. Ал ертегіде оны қара нардың түйеқарын шөппен қоса асап жіберетін тұсы бар. Алақанға сыйып кететін баланың аты кім?