Төмендегі үдерістердің қайсысы қышқыл жаңбырдың салдарына жатады?

3. Көміртек айналымы Жер бетіндегі кез келген экожүйедегі тірі ағзалардың тірі қалуында басты рөл атқарады. Көміртек биосфера, атмосфера, гидросфера және геосфералар арасында әртүрлі формаға ауысу арқылы айналып отырады Көміртектің жер қабаттарында кездесетін түрлерінің сәйкестігін орнатыңыз

Берілген процесстердің қайсылары көмірқышқыл газын атмосфераға шығарады?

Телебағдарламада журналист мынадай сызбаны көрсетіп: Диаграмма 1998 жылмен салыстырғанда 1999 жылы тонау санының күрт өскенін көрсетеді» деген қорытынды жасады

Журналист осы диаграммаға сай дұрыс қорытынды жасады деп ойлайсыз ба ? Неліктен?

Төменде бір маңызды химиялық реакцияның теңдеуі көрсетілген.

СО2 + Н2О→ Хлорофилл + Күн сәулесі + глюкоза + О2

Осы ақпаратқа сүйене отырып, кестеде дұрыс берілген жолдарды көрсетіңіз

Жасанды талшықтар химиялық заттардың құрамдас бөлігі болып табылады. Нейлон, ацетат, полиэфир және район жасанды талшықтардың мысалы болып табылады. Нейлонды жасау үшін қажетті химиялық заттар - дихлорид және диаминогексан ерітіледі. Бұл екі химиялық зат 2:5 қатынасында қажет. Алынған ерітіндіден шамамен 1/2-ден 1 метрге дейінгі нейлонды жасауға болады. Район целлюлозадан жасалған.

Ацетат талшықтары киілетін көйлектер жасау үшін қолданылады. Оны әртүрлі түстермен бояуға болады. Ацетат талшықтарынан тұратын маталар жібек сияқты тегіс. Ацетат талшықтары ылғалды сіңірмейді.

Полиэстер - қатты талшықтар. Полиэстер сонымен қатар полифункционалды спирттер мен қышқылдардың этерификациясы, конденсациялануы нәтижесінде түзілетін әртүрлі полимерлерге жатады.

Ал жүн және мақта табиғи талшықтарға жатады. Мақта жұмсақ болса жүн талшықтары едәуір қатты болып келеді.

Төмендегі талшықтардың қайсысы ылғалды сіңірмейді және тез кебеді?

Жасанды талшықтар химиялық заттардың құрамдас бөлігі болып табылады. Нейлон, ацетат, полиэфир және район жасанды талшықтардың мысалы болып табылады. Нейлонды жасау үшін қажетті химиялық заттар - дихлорид және диаминогексан ерітіледі. Бұл екі химиялық зат 2:5 қатынасында қажет. Алынған ерітіндіден шамамен 1/2-ден 1 метрге дейінгі нейлонды жасауға болады. Район целлюлозадан жасалған.

Ацетат талшықтары киілетін көйлектер жасау үшін қолданылады. Оны әртүрлі түстермен бояуға болады. Ацетат талшықтарынан тұратын маталар жібек сияқты тегіс. Ацетат талшықтары ылғалды сіңірмейді.

Полиэстер - қатты талшықтар. Полиэстер сонымен

қатар полифункционалды спирттер мен қышқылдардың этерификациясы, конденсациялануы нәтижесінде түзілетін әртүрлі полимерлерге жатады.

Ал жүн және мақта табиғи талшықтарға жатады. Мақта жұмсақ болса жүн талшықтары едәуір қатты болып келеді.

Денеге кигенде жағымды, оңай жуылатын киім өндіру үшін қай талшық түрін таңдау дұрыс?

Оттегінің сіңірілуі және көмірқышқыл газының бөлінуімен байланысты организм мен сыртқы орта арасындағы газ алмасу процесі тыныс алу деп аталады. Оттегі адам ағзасындағы органикалық заттардың ыдырап энергия көзі ретінде қолданылуы үшін қажет. Адам ағзасының барлық өмірлік маңызды процестеріне қажетті энергия ағзаға қайдан келеді?

Биоотынның экологиялық артықшылықтарына қарамастан, қазба отындары әлі де кеңінен қолданылады. Келесі кестеде мұнай мен этанолды жағу кезінде бөлінетін энергия мөлшері мен СО2 мөлшері салыстырылған. Мұнай - қазба отын, ал этанол биоотын.

Кестедегі деректерге сүйене отырып жауап беріңіз. Мұнай мен этанолдың құны бірдей болса да, этанолдың орнына мұнайды пайдаланудың артықшылықтары көп.....

Майлар мен балауыз жақсы араласатын заттар. Майлар сумен араласпайды, ал балауыз суда ерімейді.

Ерін далабы қоспасын қыздырып жатқанда оған көп мөлшерде су қосса, төмендегілердің қайсысы орын алуы мүмкін?

Эмульгаторлар деп аталатын заттарды қолдану арқылы майлар мен балауыздар сумен жақсы араласады. Неліктен сабын мен су далабты кетіреді?

Диетолог кеңес алушы адамның ағзасында дәрумендер жеткіліксіз екенін айтады. Шоколадта жетіспейтін дәрумендердің бірі - С дәрумені. Егер ол бес күнде бір рет жейтін «толыққанды тамақына» С дәруменіне бай тағамдарды қосса, ол жетіспеушілікті толтыра алар еді. Мұнда тағамдар тізімі берілген.

1. Балық

2. Жеміс

3. Күріш

4. Көкөністер

Диетолог ретінде С витаминінің тапшылығын толықтыру үшін осы тізімдегі тағамның қандай екі түрін ұсынар едіңіз?

Өсімдік ұлпасында көмірсулар жануарлар ұлпаларына қарағанда әлдеқайда көп. Көмірсулар ең алдымен энергия көзі болып табылады. Дегенмен, май көмірсуларға қарағанда энергияны көп қажет етеді және энергиясының едәуір бөлігін қозғалысқа жұмсайтын жануарлар май түрінде энергия қорын сақтау тиімдірек. Өсімдіктер қозғалмайтындықтан олар үшін «салмақ үнемдеу» соншалықты маңызды емес, сондықтан өсімдіктер май шығарса да, олар негізінен өзіне қажетті «отынды» көмірсулар түрінде сақтайды. Сонымен қатар олардың суды жоғалтпауына әкелетін целлюлоза қабығы болады. Ол күрделі көмірсу, және одан қағаз өндіріледі. Өсімдіктер мен жануарлар ағзаларындағы көмірсулар мөлшерінің айтарлықтай айырмашылықтар болады.

Көмірсулар өсімдіктерде не үшін қолданылады?

Теңіз толқын кезінде келетін су қоректік заттарға бай. Оның құрамында планктон деп аталатын көптеген микроскопиялық организмдер бар. Фитопланктон балдырлар сияқты өсімдіктерден тұрады. Зоопланктонға балық дернәсілдері және қарапайымдар сияқты жануарлар жатады. Балдырлар таяз теңіз суының түбінде өседі. Бұл балдырлар жағадан әрі қарай тереңде өспейді.

Қоректік тізбекте аталған ағзалардың қайсысы продуценттер болып табылады?

Тірі ағзалардың органикалық заттарымен қоректенетін саңырауқұлақ түрі қалай аталады?

Көміртекті сақтау электр станциялары шығаратын СО2-нің бір бөлігін жинақтап ұстауды және оны қайтадан атмосфераға шығаруға болмайтын жерде жинақтауды қамтиды. СО2 сақтаудың бір орны мұхит, өйткені СО2 суда жақсы ериді. Ғалымдар үш түрлі тереңдікте (800, 1500, 3000 м) мұхитқа СО2 айдағаннан кейін мұхитта сақталатын СО2 үлесін есептеу үшін математикалық модель әзірледі. Модель СО2 мұхитқа 2000 жылы айдалған деп болжайды. Төмендегі графикте осы модельдің нәтижелері көрсетілген

Графиктегі деректерді пайдаланып тереңдіктің мұхитта ұзақ мерзімді СО2 сақтау тиімділігіне қалай әсер ететінін түсіндірген жауапты таңдаңыз.

Атмосфера - ауа мұхиты және жер бетіндегі тіршілікті қамтамасыз ететін баға жетпес табиғи ресурс. Өкінішке орай, ұлттық және жеке мүддеге негізделген адам әрекеті осы ортақ ресурсқа зиянын тигізуде, мұны Жердегі тіршілік үшін қорғаныш қалқан қызметін атқаратын жұқа озон қабатының жұқаруы дәлелдейді. Озон молекулалары оттегінің екі атомынан тұратын оттегі молекулаларына қарағанда үш оттегі атомынан тұрады. Озон молекулалары өте сирек кездеседі: әрбір миллион ауа молекуласына оннан аз. Дегенмен, миллиард жылға жуық уақыт бойы олардың атмосферада болуы Жердегі тіршіліктің сақталуында шешуші рөл атқарды. Озон қай жерде орналасқанына байланысты, ол Жердегі тіршілікті қорғауы немесе зиян келтіруі мүмкін. Жер бетінен 10 шақырым биіктікте (тропосферада) табылған озон өкпе мен өсімдіктерге зиянын тигізетін «зиянды» озон болып табылады. Бірақ стратосферада (жер бетінен 10-40 шақырым биіктікте) кездесетін озонның шамамен 90 пайызы «пайдалы» озон болып табылады, ол Күннен келетін қауіпті ультракүлгін сәулелерді сіңіру арқылы пайдалы келтіреді. Бұл пайдалы озон қабаты болмаса, адамдар күннің ультракүлгін сәулелерінің әсерінен дамитын кейбір ауруларға көбірек шалдығар еді. Озон найзағай немесе жаңбыр кезінде де түзіледі. Оның арқасында жаңбырға тән иіс пайда болады. Мәтіннің 9-14 жолдарында автор «зиянды» және «пайдалы» ма әлде «зиянды» ма? Мәтінге сәйкес жауап пен түсініктемені таңдаңыз. Озон пайдалы әлде зиянды?

Әдетте бір жұп пингвин жыл сайын екі жұмыртқа береді. Әдетте үлкенірек жұмыртқадан шыққан балапан ғана аман қалады. Төбелі пингвиндерде бірінші жұмыртқаның салмағы шамамен 78 г, ал екінші жұмыртқаның салмағы шамамен 110 г.

Екінші жұмыртқа біріншіден қанша пайызға ауыр?

Экожүйедегі микроорганизмдердің маңызды қызметтерінің бірі олар