Basa kang wujud tembung-tembunge arupa tembung krama ora kacampuran ngoko utawa krama inggil, dene ater-ater lan panambnag uga krama diarani basa...

Basa krama alus/inggil dinggo dening....

Ukara ing ngisor iki kang ora migunakake basa ngoko yaiku...

Bapak ngunjuk kopi, aku ....... wedang putih.

Tembung kang trep kanggo nggenepi ukara kasebut yaitu....

Basa ngoko lugu lumrahe dianggo dening ....

Basa Krama Inggile lunga, yaiku ....

Mas Rudi arep siram siki apa engko?

Ukara kasebut migunakake basa ....

Kondur basa ngokone yaiku ....

Ukara ing ngisor iki kang migunakake basa krama alus yaiku ....

Teks sing tujuane nginformaseake sawernane bab utawa apa wae diarani...

Wacanen kanthi patitis!

Bupati Trenggalek Emil Elestianto Dardak ngirim pesen ringkes marang kantor berita Antara, ngandharake yen wis dumadi prahara lemah longsor lan banjir bandhang. Lemah longsor lan banjir bandhang nrajang telung kecamatan ing kabupaten Trenggalek, yaiku kecamatan Munjungan, Gandungsari, lan Kampak.

miturut wacan ing ndhuwur, kalebu jenise teks...

teks sing isine ngajak-ngajak, narik kawigatene liyan, lan ngyakinake wong sing maca diarani teks...

Banyu kali kang kebak uwuh lan limbah mili menyang segara, mulane segara dadi reged ( tercemar ). Supaya ora kekurangan banyu resik ayo padha ngopeni sumber banyu kanthi nandur wit – witan sakiwa tengene sumber! Aja mbuwang sampah lan limbah menyang kali! Mula saka iku ayo bebarengan gumregah, ngopeni banyu minangka sumber panguripan.

yen ditilik saka isine, paragraf ndhuwur iku kalebu jenise teks...

gambar ing ndhuwur kuwi kalebu jenise...

gambar ing ndhuwur iku kalebu...

endi gambar ngisor iki sing kalebu iklan?

Taman Nasional Baluran kuwi salah sijine cagar alam utawa hutan lindung sing wis ditetepake dening pemerintah. Ekosistem sing asli ing Taman Nasional Baluran awujud padhang savana, alas mangrove, alas tropis, pesisir, rawa, lan pegunungan. Ana 444 jinis tanduran, 155 manuk, lan 26 mamalia. Mamalia sing paling misuwur yaiku bantheng.

Irah-irahan sing mathuk kanggo paragraf ing ndhuwur yaiku...

Karangan sing isine nggambarake sawijining kahanan, saengga wong sing maca kaya-kaya melu ndeleng, melu krungu, lan melu ngrasakake kahanan mau diarani karangan...

Salah sijine teks sing diamot ing media cetak(koran, majalah) utawa media elektronik(TV), lan isine pawarta sing lagi anget dadi bahan omongane masyarakat diarani teks...

Teks sing isine ngenani kadadeyan kang diwedharake ing sajroning tulisan ing medhia cithak, utawa laporan ing medhia elektronik diarani teks...

Jroning teks pawarta, informasi sing diandharake kuwi pancen bener-bener ana lan dumadi iku nuduhake menawa pawarta iku...

Jroning teks pawarta, informasi sing diandharake kudu bisa dipercaya kuwi nuduhake menawa pawarta iku...

Jroning teks pawarta, informasi sing diandharake saora-orane kudu nyakup 5W+1H iku nuduhake menawa pawarta iku...

Njaga lestarine alam Indonesia dadi tanggung jawabe kabeh warga negara Indonesia, yaiku kabeh masyarakat lan pemerintah. Kementerian Kehutanan lan Lingkungan Hidup sing kejibah njaga lan ngupakara lestarine alam Indonesia. Salah sijine kanthi netepake Taman Nasional. Taman Nasional yaiku cagar alam/ hutan lindung sing dilindungi undhang-undhang kanggo njaga lestarine ekosistem sing asli, yaiku alame, tandurane, lan kewan-kewane.

Sapa sing duwe tanggung jawab njaga lestarine alam Indonesia!?

Njaga lestarine alam Indonesia dadi tanggung jawabe kabeh warga negara Indonesia, yaiku kabeh masyarakat lan pemerintah. Kementerian Kehutanan lan Lingkungan Hidup sing kejibah njaga lan ngupakara lestarine alam Indonesia. Salah sijine kanthi netepake Taman Nasional. Taman Nasional yaiku cagar alam/ hutan lindung sing dilindungi undhang-undhang kanggo njaga lestarine ekosistem sing asli, yaiku alame, tandurane, lan kewan-kewane.

Apa sing dijaga ing Taman Nasional kanggo njaga lestarine ekosistem sing asli?

Teks pawarta sing ana ing medhiya cithak yaiku...

Teks pawarta sing ana ing medhiya elektronik yaiku...

Tembung pitakon sing nakokake geneya bisa kedadeyan kaya mangkono yaiku...

.... sing kok gawa?

Tembung pitakon sing trep yaiku...

Nalika sesorah sesorah marang wong luwih tuwa nganggo basa…

Urut-urutane ing sesorah kaping pisan yaiku…

Sumangga kula dherekaken raos puji sukur dhumateng Gusti igkang Maha Kuwaos.

Pratelan ing dhuwur klebu perangane sesorah ana ing…

Gatekna bab-bab ing ngisor iki!

(1) ndhingkluk

(2) tangan ngapurancang

(3) nyawang tamu

(4) nguwasani pemirsa

Bab kang ora kena dilakokake nalika sesorah yaiku bab nomer…

Tujuan Sesorah kanggo nompo rawuhe para tamu kasebut ...

Busana kang dinggo nalika nindhakake sesorah kudu ...

(1) Isi/Suroso

(2) Purwaka

(3) Panutup

(4) Salam Panutup

(5) Salam Pambuka

Urutane Perangan Sesorah kang bener yaiku ...

Wasana cekap semanten atur kula. Nyuwun pangapunten bokbilih wonten ingkang ndadosaken kirang rena ing penggalih.

Teks ing dhuwur klebu perangan ... ing sesorah

Paribasan ingkang gegayutan kaliyan gotong royong inggih puniko ...

Negara Indonesia kondhang gemah ripah ...

Maca sesorah iku kudu nggatekake babagan ...

Saben wayah preinan akeh wiasatawan sing padha plesiran ing papan kene. Tembung " plesiran " tegese...

Pangucape tembung lan ukara ing sesorah kedu cetha diarani…

Apa tegese tembung sesorah ....

Cekap semanten atur kula, kupat siniram santen menawi lepat nyuwun pangapunten.

Pethikan ukara ing dhuwur diucapake ana ing .....

Sesorah kudu ditindakake kanthi swara sing cetha kanthi tujuan ....

Basa kramane ngomong

Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh. Ing sajroning tanggap wacana diarani ….

Pidhato sing becik yaiku ...

Cekap semanten atur kula, kupat siniram santen menawi lepat nyuwun pangapunten.

Pethikan ukara ing dhuwur diucapake ana ing .....

1.    Bapak lan Ibu uga akeh ngewehi wejangan supoyo biso sekolah tenanan, pinter, lan iso mbanggakne wong tuwo. Ora lali aku ugo dikandani lek sekolah iku kudhu  iso njogo diri saking pergaulan kang ora becik, kudu taat agama, lan manut marang Bapak ,Ibu Guru.    

Miturut wacan kasebut sapa sing maringi wejangan?

Sing maringi wejangan yaiku ....

Uripe Manungsa

Iki ana cerita
kados uripe manungsa ingkang rekosa
amarga kakean dosa

ora gelem nindake dawuhe agama
geleme mung nyusahke wong tuwa
ora isoh nyukuri sing diparingi pencipta
uripe dadi daksia

Pesen  sing kakandut ing geguritan kasebut yaiku ....

Aku weroh wong numpak sepeda motor  nrobos lampu ....

Tembung camboran kanggo njangkepi ukara ing nduwur sing bener yaiku ....

Ukara pitakon ing ngisor iki sing bener yaiku ....

Tembung ing ukara  ndhuwur sing nggunakake sandhangan panyigeg yaiku ...

1.      Gatekna ukara acak ngisor iki !

1.      Banyu godhokan dipindah ning gelas, dienteni sampek adem .

2.  Jamu temulawakmu siap diombe !.

3.  Sakwise umup gemulak , geni dicilikna nganti banyu sing digodhok  kari kurang luwihe kira-kira 100   ml (1 gelas) banjur geni dipateni.

4.  Siapna 200 ml banyu sing resik lan 5-6 iris temulawak sing wis garing.

5.  Lebokna menyang panci lan digodhok nganti umup gemulak nganggo geni sing gede.

Ukara ing ndhuwur yaiku nerangake cara nggawe jamu temulawak, urutan sing bener yaiku ....

Tembang Macapat

Ratune ratu utama

Patihe patih linuwih

Pra nayaka tyas raharja

Panekare becik-becik

Parandene tan dadi

Paliyasing kala bendhu

Mandar mangkin andadra

Rubeda angribedi

Beda-beda ardaning wong sanegara.

Guru gatra tembang kasebut cacahe ana  ....

Wacanen cerita wayang  iki!

            …. Bima nggendong adhine menyang tlatah Mandura kanthi kawalan saka Begawan Abyasa. Ana ing tlatah Mandura, Ugrasena sowan wonten Dewi Mahendra lan Dewi Bandraini. Piyambake sedaya pada nunggu kerawuhan Basudewa. Ora suwe banjur Raja Basudewa dumugi kanti diderekake dening Pandu lan Arya Prabu. Dewi Badraini kang ugo nembe mbobot tuwa banjur nglairake jabang bayi kang ayu lan diparing asma Sumbadra. Ora suwe Bima teka ana ing Mandura kaliyan nggendong bayi lanang yaiku adhine dewe kanti kawalan Begawan Abyasa. Banjur bayi iku dicaosake dening Prabu Pandu kang ora liya yaiku bapakne.

Bimo nggendong adhine menyang ing ngendi ....

Yen ditulis nganggo aksara latin dadine ...

Pak Abdullah saben dina  ...  kanggo nyukupi kebutuhane kaluwargane .  

    Tembung entar sing cocok kanggo njangkepi ukara kasebut yaiku ...

Mbak Desi  untune apik banget kaya ....

    Tembung pepindhan sing cocok kanggo njangkepi ukaraing ndhuwur yaiku ....

Mbak Sari  ngombe jus apokat.

      Ukara kasebut yen didadekake ukara tanggap yaiku ....

Wacanen geguritan iki !

Wiwit esuk tekan awan

Ngangsu kawruh golek ilmu

Para guru nggulawentah kanthi sabar

Mulang lan ndidik para siswa kanthi gemi

Sekolahku

Panggonan nomer loro sawise omahku

Sekolahku

Dididik mring guru

Supaya dadi bocah kang mituhu

     Geguritan kasebut nerangake kahanan ana  ....

Wacan cerita rakyat kanggo soal nomor 14-15

"Roro Jonggrang, apa awakmu gelem dadi permaisuriku?" pitakone Bandung Bandowoso.
Roro Jonggrang banjur nanggepi Bandung Bandowoso "Aku gelem dadi permaisurimu, tapi ana syarate."

"Apa iku syarate?" Bandung Bandowoso banjur takon maneh.
"Gawekna aku 1000 candi tapi mung sewengi!" syarat saka Roro Jonggrang. Ing bengi kuwi, Bandung Bandowoso ngumpulne anak buahe yaiku jin lan setan. Sawise ngerungokake perintahe Bandung Bandowoso, jin lan setan banjur langsung nggarap apa sing diperintahake karo Bandung Bandowoso. Roro Jonggrang ndelengi penggaweane Bandung Bandowoso. Roro Jonggrang wedhi yen Bandung Bandowoso isa ngrampungke apa sing disyaratake. Roro Jonggrang banjur ngumpulake para dayang. Roro Jonggrang ngongkon dayange mbakar damen, ngonekke lesung lan naburake kembang sing wangi. Jin lan setan sing lagi nggawe candi mau wedhi lan nyangka wis isuk. Jin lan setan langsung mandeg olehe nggawe candi sing cacahe wis ana 999. Bandung Bandowoso ngamuk amarga ngrasa diapusi Roro Jonggrang, banjur ngesabda Roro Jonggrang dadi patung kang ke 1000.

Paraga utama cerita ing ndhuwur yaiku ....

Ing carita kasebut, watak paraga Roro Jonggrang yaiku ...

Diskripsi gambar kasebut yaiku yaiku  ....

Gusti…
Dalem namung tiyang kang lemah
Kang mboten saged mlampah piyambak
Gusti…
Dalem namung tiyang ingkang gampil gripil
Tansah kegoda kesenengan donya
Gusti…
Hamung siji panyuwunku
Tuntun dalem wonten ing margi kang padhang gusti
Duh Gusti… 

                                             (Karya : Intan Nukhi Adhiya)

Isi geguritan kasebut yaiku ....

Tembung gampil gripil ing geguritan kasebut tegese ....

  Guru ngendika, “Dadi murid iku sing sregep sinau ben pinter.”

      Ukara ing ndhuwur yen diowahi dadi ukara crita yaiku ....

Budhe tuku klambi ana Toko Matahari.

Ukara kasebut yen diowahi dadi basa kramaalus yaiku ....

Unen-unen ana ing Basa lan Kasusastran Jawa cacahe ana ....

Sing ora kalebu unen-unen ing Basa lan Kasusastran Jawa yaiku ....

Unen-unen sing ajeg panganggone, ora nganggo jejer, ora nganggo gegambaran, lan tetembungane ora kena diwolak-walik yaiku ....

Unen-unen Basa Jawa sing nganggo gegambaran barang utawa kewan yaiku ....

Wong tuwa njaluk wuruk marang wong enom, paribasane ....

Wong tuwa nemu reribed amarga polahe anak, paribasane ....

Melu sengsarane ora melu kepenake, paribasane yaiku ....

Kriwikan dadi grojogan, tegese yaiku ....

Kaya banyu karo lenga, tegese paribasan yaiku ....

Ula marani gepuk, tegese yaiku ....

Wong tuwa sengsara uripe amarga kakehan anak, paribasane ....

Wong asor nanging sugih kapinteran, paribasane ....

Wong sing seneng nyambut gawe tanpa duwe pamrih diparibasakake ....

Unen-unen Basa lan Kasusastran Jawa sing nganggo jejer yaiku ....

Panggonan sing akeh rejekine mesthi diparani wong akeh, diparibasakake ....

Unen-unen kang ajeg panganggone, tegese wantah ora ngemu surasa pepindhane. Iku diarani ....

Unen-unen ajeg panganggone ngemu surasa pepindan kang dipindahake sifate utawa kahanane wong diarani ....

(1) ancik-ancik pucuke eri

(2) arep nangkane emoh pulute

(3) diwenehi ati ngrogoh rempelo

(4) iwak klebu ing wuwu

Unen-unen kang kalebu bebasan yaiku nomer....

Unen-unen sing diumpamakake yaiku kahanan, tumindak, utawa sifate manungsa diarani....

Saben panggonan iku nduwe cara utawa adat dhewe-dhewe

paribasane ....