NEW
Font size
WorksheetsҚТ№44Ортағасырлық Қазақстандағы ғылымның дамуы. Ортағасырлық Қа
Total questions: 26
Worksheet time: 13mins
Түрік қағанаты Батыс Түрік және Шығыс Түрік қағанаты болып екіге бөлінді
VI ғасырда
VIІ ғасырда
V ғасырда
IV ғасырда
VIIІ ғасырда
Батыс түркілердің мемлекеті қамтыған аймақ
Орта Азия, Жоңғария, Сарыарқа және Шығыс Түркістанның біраз бөлігі
Батыс Монғолия, Іле Алатауы, Тарбағатай
Солтүстік Қытай, Маньчжурия, Уссури өлкесі
Кавказ жері, Ауғанстан жері, Балқан түбегі
Алтай мен Ертістен басталып батысындағы Днестрге дейін
568 жылы келген түркі елшісі қаған атынан жазылған хат әкелген
император Юстинианға
император Алексей Комнинге
император IX Константин Мономахқа
император VIII Михаилға
император I Андроникке
Ежелгі түркілердің ділі мен тілі, даналығы көрініс тапқан ескерткіштер
Күлтегін
Тоныкөк
Орхон-Енисей
Талас жазуы
Худуд әл-алам қолжазбасы
VIІ ғасырдың бірінші жартысында пайда болған түркі әліпбиі ерекшелігі
жоғарыдан төменге қарай жазылуы
солдан оңға қарай жазылуы
полихром стилімен қатар қолданылуы
ағаш пен тасқа ойып жазуға қолайлылығы
аң стилімен қатар қолданылуы
Көне түркі жазуы алғаш рет XVIII ғасырдың 20-жылдарында табылған жер
Талас аңғары
Енисей аңғары
Еділ аңғары
Ертіс аңғары
Шу аңғары
Көне түркі жазуы алғаш рет XVIII ғасырдың 20-жылдарында табылған жер
Талас аңғары
Енисей аңғары
Еділ аңғары
Ертіс аңғары
Шу аңғары
Түркі руна жазуларын оқудың кілтін тапқан дат ғалымы
Т. Аткинсон
В.Томсен
А.Дженкинсон
Бернштам
Л.Гумилев
ХІ–ХІІ ғасырлардан кейін ертедегі түркілердің руна жазуының қолданыстан шығу себебі
Ислам дінінің ықпалымен араб әліпбиінің енуі
Византияның ықпалымен латын әліпбиінің енуі
Ираннның ықпалымен зороастризмнің енуі
Грекияның ықпалымен грек әліпбиінің енуі
Киев Русінің ықпалымен кириллицаның енуі
Ортағасырларда Қазақстанның далалы аймақтарында Сырдария мен Балқаштан солтүстікке қарай күшейген тайпалық одақ
Қарақытайлар
Қыпшақтар
Түргештер
Оғыздар
Қимақтар
ІХ–Х ғасырларда қимақтардың ежелгі түркі жазуын пайдаланғанын көрсетеді
қару жарақтардағы жазу
қола айналардағы бедерлер
күміс тостағандағы жазу
алтын білезіктердегі жазу
тастағы жазулар
Сырдарияның төменгі сағасы мен Балқаш көлінен Дунай жағалауына дейінгі ұлан-байтақ даланың араб және парсы жазбаларында аталуы
Қосөзен (Месопотамия)
Пенджаб
Жетісу
Алтай-Тарбағатай
Дешті Қыпшақ
Қыпшақ дәуірінің құнды ғылыми жәдігері болып табылатын сөздік
«Кодекс куманикус»
«Оғызнама»
«Тарих»
«Алтын шежіре»
«Тазкира-и-Боғрахан»
2020 жылы Қазақстанда ЮНЕСКО-ның шешімімен 1150 жылдығы атап өтілген ғұлама
әл-Бируни
әл-Марвази
әл-Фараби
М.Қашғари
Қ.А.Яссауи
Түркілер жаппай ислам дініне өтті
Найман мемлекеті тұсында
Қарлұқ қағанаты тұсында
Оғыз мемлекеті тұсында
Қыпшақ хандығы тұсында
Қарахан мемлекеті тұсында
960 ж. Ислам дінін мемлекеттік дін деп жариялады
Осман
Оғұлшақ
Мұса
Ибраһим
Сатұқ Боғрахан
ХІІІ ғасырда қыпшақ мемлекетінің құлау себебі
Хорезмшах мемлекетінің шапқыншылығы
Киев Русінің шапқыншылығы
Цинь империясының шапқыншылығы
Византияның шапқыншылығы
Шыңғысхан шапқыншылығы
«Кодекс Куманикус» сөздігінің бірінші бөлімінде берілетін ақпарат
A)
B)
C)
D)
E)
латын, парсы, қыпшақ тіліндегі сөздердің лексикалық мағыналары
діни уағыздар
жер-су аттары
грек философиясы
ай мен жұлдыздар атаулары
Түркілердің ислам дінін VIII ғасырдың алғашқы жартысында қабылдай бастағаны туралы жазған белгілі ғалым
Л.Н.Гумилев
П.Г.Галузо
В.В.Бартольд
Н.И.Березин
А.И.Левшин
Энциклопедист-ғұлама әл-Фараби ғылымның әртүрлі салалары бойынша жазған трактаттар саны
110-ға жуық
150-ден астам
130-ға жуық
160-қа жуық
120-ға жуық
«Ғылымы жоқ елдің болашағы бұлыңғыр», – деп, ғылым дамуының қоғам өміріндегі маңызына ерекше мән берді
Әл-Омари
Әл-Фараби
Әл Макдиси
Ибн Хаукәл
Әл-Марвази
«Ауырлықта ерік-жігер танытып, шыдамды бол», – деп тағдырдың кез келген күтпеген сынақтарына төтеп беруге дайын тұруға және сабырлы болуға шақырады
Махмұт Қашғари
Жүсіп Хамадани
Сүлеймен Бақырғани
Арыстан-баб
Ж.Баласағұни
Түркі тілінде жазылған алғашқы туынды
Қадырғали Жалайридің “Жәмиғат-тауарихы”.
Мұхаммед Хайдардың “Тарихи Рашиди”.
Қашғаридың “Диуани лұғат ат-түрікі”.
Йассауидің “Диуани хикметі”.
Баласағұнның “Құтты білігі”
«Игіліктің барлығы – ғылымда, ал ұлылық – танымда» деген тұжырымға келген ғұлама
А.Иүгнеки
М.Хусейн
Қ.А.Йассауи
М.Х.Дулати
Ж.Баласағұни
Орталық Азия түркі халықтарының тілі, тарихы, этнография, география, астрономия, медицина, әскери ісі, мәдениеті, діні, салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары туралы ақпарат беретін құнды тарихи дерек
«Құдатғу Білік»
«Ақиқат сыйы»
«Даналық кітабы»
«Жүсіп-Зылиқа»
«Диуани лұғат ат-түрік»
«Түрік, түрікмен, оғыз, жікіл, яғма, қырғыз тайпалары сөздерінің мағынасын анықтап шығып, қажетіме жараттым. Олардың әрбірінің тілі менің көкейіме ұялап, берік сақталып қалды», - деп өзінің шығармасы туралы жазды
Жүсіп Баласағұн
Жүсіп Хамадани
Арыстан-баб
Ахмет Яссауи
Махмұт Қашғари
