WorksheetsҚалалар
Total questions: 102
Worksheet time: 50mins
Ұлы Жібек жолындағы қалалардың әлеуметтік-экономикалық жағынан әлсіреуіне әсер етті
Хорезмдіктердің жорығы
Қарақытайлардың діни қысымы
Хазарлардың шапқыншылығы
Моңғол шапқыншылығы
Құрғақшылықтың басталуы
Орта ғасырға жататын сүйектен жасалған шахмат тастары табылды
Тараз қаласынан
Қойлық қаласынан
Талғар қаласынан
Отырар қаласынан
Х-ХІІ ғасырларда Ұлытау етегінде орналасқан орта ғасырлық қалалар
Алмалық, Қойлық
Сығанақ, Созақ
Тараз, Мерке
Басқамыр, Аяққамыр
Х-ХІІ ғасырлардағы Сарайлы, Торайлы қалалары орналасты
Сыр бойында
Талас өзенінің жағасында
Нұра өзенінің бойында
Кеңгір өзенінің бойында
Отырар, Тараз қалаларында әйнек жасау ісі басталған мерзім
Х-ХІ ғасырлар
ХІІ-ХІІІ ғасырлар
ХІІІ-ХІV ғасырлар
ХІV-ХV ғасырлар
ХІІ ғасырларда қалалардағы тұрғын үйлерде орнатылған қолданылған суды сыртқа шығаратын құбыр
Сардоба
Терракота
Ташнау
Қазандық
Оңтүстік-батыс Жетісуда орналасқан ортағасырлық қала
Талхир
Сығанақ
Сарайлы
Тараз
Салынған кездегі құрылыс жүйесін сақтаған, Тараз жеріндегі ескерткіш
Ақыртас кесенсесі
Айша бибі кесенесі
Көк кесене
Боран мұнарасы
Өзінің алғашқы құрылыс жүйесін сақтаған Бабаджа-қатын кесенесі орналасты
Сайрамда
Отырарда
Сауранда
Таразда
Дамыған орта ғасырдағы көлемі 30 гектардан асатын Оңтүстік Қазақстан жеріндегі көне қала
Алмалық
Сауран
Имақия
Сарайлы
Х-ХІІ ғасырлар аралығына жататын тарихи ескерткіштер
Ақыртас, Білеулі ғимараттары
Дəуітбек, Алаша хан кесенелері
Айша бибі, Бабаджа қатын кесенелері
Көк кесене
ХІ ғасырға дейінгі түрік тілді халықтардың қоғамдық ой-санасында орын алған, терең мазмұнды ғылыми еңбек
Жылнамалар жинағында
Тарих и-Рашиди
Ақиқат сыйы
Құтадғу білік
Дамыған орта ғасырларға жататын монша табылған ортағасырлық қалалар
Құлан, Мерке
Алмалық, Талғар
Басқамыр, Аяққамыр
Отырар, Тараз
ХІ-ХІІ ғасырлардағы екі шығыс моншасы табылған қала
Қойлық
Сығанақ
Йасы
Тараз
Х ғасырдың аяғында немесе ХІ ғасырдың басында Жетісу аймағында салынған
Білеулі ғимараты
Боран мұнарасы
Ақыртас
Мырзарабат сардобасы
Бабаджа-қатын кесенесінің салынған мерзімі
Х–ХI ғғ
ХI–ХП ғғ
ХII–ХШ ғғ
ХШ–XIV ғғ.
ХХ ғасырдың ортасына дейін жұмыс істеген шығыс моншасы орналасқан қала
Отырар
Тараз
Алматы
Түркістан
Х ғасырдан бастап Қазақстанда әдеби жəне ғылыми шығармалар жазылған тіл
Қытай
Араб
Парсы
Түрік
Отырар қаласынан табылған шығыс моншалары
VI-VII ғасырларға жатады
VII-VIII ғасырларға жатады
VIII-IX ғасырларға жатады
XI-XII ғасырларға жатады
Х-ХІІ ғасырларда Қазақстанда сәулетті ірі құрылыстардың көптеп салынуына ықпал еткен жағдай
Егіншіліктің дамуы
Монғол шапқыншылығы
Құрылыс материалдарының көбеюі
Ислам дінінің нығая бастауы
Х-ХІІ ғғ 37 қала орналасқан аймақ
Оңтүстік Қазақстан
Жетісу
Орталық Қазақстан
Каспий мен Арал маңы
Ертіс пен Жайық аралығы
Орталығы Осбаникент болған Арыс өзеніндегі аймақ атауы
Кенже
Фараб
Шауғар
Қаратау
Сырдария өзенінің төменгі ағысында орналасқан қалалар (3 жауап)
Ашнас
Сығанақ
Баршынкент
Берукет
Қойлық
Басқамыр, Аяққамыр қалалары орналасқан аймақ
Алтай
Ұлытау
Алатау
Қаратау
Мұғалжар
Күйдірілген кірпіштен салынған алғашқы мешіт табылған қала
Ақсүмбе
Алмалық
Құйрықтөбе
Отырар
Испиджаб
Көлемі 30 га асатын қалалар (4 жауап)
Сығанақ
Испиджаб
Отырар
Сауран
Алмалық
Х-ХІІ ғғ көлемі 10-30 га қалалар (2 жауап)
Бурух
Лавар
Хурлуг
Қапал
Арасан
Х-ХІ ғғ Жетісу жерінде жаппай мұсылмандыққа көшкен кезде салынған мұнара
Боран
Жұма
Өрнек
Құйрықтөбе
Х ғ. шахристаны 2 қатар кірпіштен салынған қала
Баба Ата
Сарайлы
Тараз
Баласағұн
Отырар
Х-ХІІ ғғ тұрғын үй құрылысына қатысты деректер (3 жауап)
темір ошақтар
қоржын үйлер
ташнау
ғаныш
терракота
Х-ХІІ ғғ қыш құмыра жасайтын шеберханалар орналасқан қалалар (4 жауап)
Отырар
Құйрықтөбе
Талғар
Тараз
Сығанақ
Х-ХІІ ғғ шыны әйнек жасалған қалалар (2 жауап)
Отырар
Йасы
Тараз
Сауран
Сығанақ
Әл Макдисидің дерегі бойынша Тараз қаласында айырбас сауда немен жүргізілген
ешкі түбіті
ақ мата
бағалы тері
жібек
Ортағасырлық Қазақстан қалаларында мата сақтайтын арнайы бөлмелер
тим
ғаныш
терракота
балбал
Қарлұқтар елінде 25 қала мен қоныс болғанындығы айтылған деректі анықтаңыз
Худуд әл-алам
Қытай дерегі
Могғол дерегі
Орхон жазулары
VI-IXғ түріктердің қалалық мәдениеті дамыған аймақ
Солтүстік Қазақстан
Оңтүстік Қазақстан , Жетісу
Орталық Қазақстан
Шығыс Қазақстан
"Көпестер қаласы" ретінде деректерде айтылған қаланы анықтаңыз
Тараз
Сығанақ
Сарайшық
Янгикент
Түргеш теңгелері шығарылған қала
Сығанақ
Сауран
Тараз
Суяб
Ортағасырлық қаланың орталық бөлігі
Цитадель
Рабад
Шахристан
Сардоба
Ортағасырлық ең ірі "әйгілі түркі қаласы" ретінде атап көрсетілген
Тараз
Отырар
Сарайшық
Үргеніш
Ортағасырлық Баба-Ата жұртының орнын тапқан құрылыстың мерзімі
VI-VIII
IV-VI
II-IV
V-VII
Ортағасырлық қала неше бөліктен тұрды ?
үш
екі
бес
алты
Көне түркі руна ескерткіштерінде "балық" деген түркілік атаудың мағнасы
Қала
Ғимарат
Билеуші
Салық төлеуші
Ортағасырлық қаланың ақсүйектер қоныстанған бөлігі
Цитадель
Шахристан
Рабад
Махалла
Оңтүстік Қазақстанда түркі -соғдылық аталған мәдени кешен пайда болды
VI-IX
XI-XVI
VIII-XIII
IV-X
VI-IXғғ Қазақстан қалаларының негізгі халқын құрады
Түркілер
Монғол
салжұқтар
Арабтар
Ақыртас ғимараты орналасқан облыс
Жамбыл
Шымкент
Қызылорда
Самарқан
"Будда храмдарының орындары" табылған ората ғасырлық қалалар
Суяб пен Наукент
Сығанақ пен Сауран
Сайрам мен Үргеніш
Басқамыр мен Аяқамыр
VI-IXғғ Оңтүстік Қазақстанда қала мәдениетін өркендетуде маңызды рөл атқарған халық
салжұқтар
арабтар
соғдылар
монғолдар
«Қарлұқтар елінде 25 қала мен қоныс бар» деп хабарлайтын деректер кездеседі
"Тарих-и-Рашидида"
"Күлтегін" жазуында
"Тоныкөк" жазуында
«Хұдуд әл-аламда"
Әкiмшiлiк орталық қана емес, iрi сауда орны болған Суяб қаласы орналасқан алқап
Іле алқабы
Сыр алқабы
Шу алқабы
Ертіс алқабы
VІ–VІІІ ғғ. ортағасырлық Баладж қаласы орналасқан
Сыр бойында
Қаратау баурайында
Моңғолияда
Бетпақдалада
Ақыртас ғимараты салына бастаған кезең
Сақ кезеңінде
Моңғол дәуірінде
Қарлұқ кезеңінде
Алтын Орда дәуірінде
Ортағасырлық қалалардағы қолөнершілер, саудагерлер мен қарапайым халық мекені
Мешіт
Цитадель
Шахристан
Рабад
VІ–ІХ ғғ. Iле, Шу және Талас өзендерiнiң алқаптарында ондаған қалалар мен бекiнiстi қалашықтардың пайда болуына әсер етті
Жергілікті халықтың Қытайдан жібек өндіруді үйренуі
Жатжерліктердің шапқыншылығы
Ислам дінінің таралуы
Ұлы Жiбек жолы өтіп, қарқынды сауданың болуы
Түрiк қағандарының қала салуға мүдделi болуының себебі
қолөнерді дамытып, дайын өнімдер шығаруға талпынды
халықаралық саудадан баж салығын алуға ұмтылды
қала малшылар мен диқандар арасындағы айырбас жасаудың орталығы еді
өздерінің бліктерін нығайту мақсатында жасады
1.Сызба бойынша ортағасырлардағы қалалар көп орналасқан аймақ:
А) Жетісу
В) Ұлытау
С) Алтай
Д) Сарыарқа
2.Сызбанұсқа бойынша көлемі орташа қалалар:
А) Сайрам, Сауран
В) Бурух, Хурлуг
С) Басқамыр, Аяққамыр
Д) Талғар, Созақ
3.Сызбанұсқада берілген мәлімет бойынша Орталық Қазақстанда орналасқан қалаларды анықтаңыз:
А) Созақ, Сайрам
В) Сығанақ, Жанкент
С) Басқамыр, Аяққамыр
Д) Атлас, Талғар
4.Сызбанұсқадағы мәліметтер бойынша қалалардың Оңтүстік пен Жетісуда орналасуының негізгі себебі:
А) Оңтүстікте ауа-райы қолайлы болғандықтан
В) Орталықта таулы аймақтардың басым болуынан
С) Солтүстікте Ресеймен басты қарсылыс болғандықтан
Д) Ұлы Жібек жолы өтетін болғандықтан
5. Ортағасырлық қалалардың бірі орналасқан Сығанақ орналасқан облыс?
А) Түркістан
В) Жамбыл
С) Қызылорда
Д) Жетісу
Ақша айырбасының болғандығына дәлел бола алатын теңгелер табылған қалалар:
Имақия, Бұхара, Самарқан
Сауран, Сығанақ, Сарайшық
Кедер, Жамукет, Баладж
Отырар, Суяб, Тараз
«Түрлі елдердің саудагерлері аралас тұрған, тұрғындарының жартысын көпестер құрайтын» Шу алқабының ірі қаласы:
Ескі Гузия
Жаңа Гузия
Самарқан
Суяб
Ерте орта ғасырларда маңызды сауда орталығына айналып, «көпестер қаласы» ретінде аталған қала:
Баласағұн
Тараз
Қашғар
Үзкент
Орта ғасырлар кезеңінде Қазақстан аумағындағы сауда неше бағытта дамыды:
5
4
3
2
«Мөлдір теңізден (Ыстықкөл) солтүстік-батысқа қарай 500 ли жүргеннен кейін Суяб өзені бойындағы қалаға келдік. Бұл қаланың ауқымы 6-7 ли.
Онда түрлі елдердің саудагерлері аралас тұрады. Суябтың тура батысында бірнеше ондаған жеке қалалар орналасқан.
Олардың әрқайсысының өз ақсақалы бар. Олар бір-біріне тәуелді болмағанымен, бәрі де қағанға бағынады»
630 жылы Жетісу өңірінде болып, осы аймақ қалаларын тұңғыш сипаттап жазған буддда монахы:
Чжан Цзан
әл-Марвази
Сюань Цзан
әл-Идриси
Жетісу жеріндегі зергерлер әйгілі болды:
темір бұйымдар өндірумен
күміс бұйымдар өндірумен
қола бұйымдар өндірумен
мыс бұйымдар өндірумен
алтын бұйымдар өндірумен
«Қыпшақтар үйді ақ киізбен жапты, киізге жарқырап тұруы үшін жиі-жиі әктас, ақ топырақ және сүйек ұнтағын септі, олар кейде қара киізді де пайдаланды», - деп жазған:
Рубрук
Плано Карпини
Марко Поло
Барбаро
Дженкинсон
Сырдың орта ағысында орналасқан қала
Жаркент
Қызылорда
Сүткент
Жанкент
XII ғасырда Ислам дінін хабылдаған тайпа
Соғды
ұйғыр
Қыпшақ
Найман
Бірнеше хан жерленген мекен атауы
Тараз
Орал
Атырау
Түркістан
Қытай елінен алғаш рет жібек артқан керуен Батысқа қарай жолға шыққан ғасыр
б. з. б. 2 ғасырдың ортасы
б. з. б. 1 ғасырдың ортасы
б. з. б. 1 ғасыр
Жібек бүкіл Еуразияға белгілі болды
7 ғасыр
5 ғасыр
3 ғасыр
Жібек өндіруден Қытаймен бәсекелескен
Византия
Парсы
Соғды
Жібек жолының қазақстандағы солтүстік-шығыс тармағы арқылы Моңғолияға Мөңке хандығына барып келген елші:
Карпини
Прийск
Рубрук
13-15 ғасырларда қоладан жасалған айналар әкелінген елдер
Қытай
Персия
Византия
Ұлы Жібек жолының бойында орналасқан Қазақстан жеріндегі сауданың басты орталықтары болған қалалар
Отырар, Суяб
Тараз, Испиджаб
Шаш, Баласағұн
ҰЖЖ торабында орналасқан Отырардан шыққан керуеннің Сырдария арқылы жеткен қаласы
Испиджаб
Васидж
Шаш
ҰЖЖ-ның ОҚ-ға шығатын тармағы
Сығанақ, Ақсүмбе
Испиджаб
Отырар, Шаш
ҰЖЖ-ның Қазақстан аумағынан өтетін солтүстік бағыты осы қалаға келгеннен кейін екі тармаққа бөлінеді
Испиджаб
Тараз
Ферғана
Жібек жолының шығысқа шығатын қақпасы оңтүстік-батыс Жетісудан өткен бағыты
Тараз
Алматы
Жаркент
Ферғана
Отырар
Суяб
Шаш
Испиджаб
Жібек жолның батысқа шығу үшін оңтүстік, солтүстік бағыттар тармақталған жер
Іле
Ыстықкөл
Шу
Жетісу жері ҰЖЖ-ның:
Батысқа шығатын қақпасы
Шығысқа шығатын қақпасы
Оңтүстікке шығатын қақпасы
Атақты "күміс көмбе" табылған қала
Отырар
Суяб
Тараз
629 жылы Жібек жолымен саяхат жасап: «Қаған жасыл жібек шапан киген, оған сәнді шапан киген, шаштарын бұрым етіп өрген екі жүзден астам тархандар еріп жүрді.Түйелер мен жылқыларға мінгендердің санында есеп жоқ, көзбен шолу мүмкін емес»- деп жазған будда монахы:
Маниах
Земарх
Сюань- Цзянь
Сыма Цзян
Солтүстіктегі жылқылар патшасы аталған мемлекет:
Түрік қағанаттары
Қытай
Византия
Үндістан
Батыстағы асыл заттар патшалығы аталған мемлекет:
Түрік қағанаттары
Қытай
Византия
Үндістан
Жүсіп Баласағұнға қарахандықтар билеушісі берген атақ:
«Ұлы жырау»
«Бас уәзір»
«Ұлы ойшыл»
«Бас кеңесші»
Оңтүстік Қазақстандағы қала орындарының саны
47
27
17
37
ХІ–ХІІ ғасырға жататын «қоржын үй» табылды
Құйрықтөбеден
Сығанақтан
Отырардан
Ақбешімнен
Оңтүстік Қазақстандағы қалалардың топтаса орналасқан жері
Ертіс өзенінің сағалары
Жайық маңы
Арыс өзенінің сағалары
Шу өзенінің бойы
Қарнақ, Шур қалалары орналасқан аймақ
Шауғар
Жетісу
Фараб
Кенже
Ұлытау етегінде орналасқан Х–ХІІ ғасырларға жататын қалалар
Сығанақ, Созақ
Басқамыр, Аяққамыр
Тараз, Мерке
Алмалық, Қойлық
X–XII ғғ. Қазақстан жеріндегі ең ірі қалалар
Алмалық
Қапал
Отырар/Сауран/Испиджаб
Лавар
Қазіргі канализацияның қарапайым түрі
Терракота
Махалла
Ғаныш
Ташнау
Сығанақ қаласы Қазақстанның қай аймағында орналасқан
Қызылорда облысы
Маңғыстау облысы
БҚО
Ақмола облысы
Солтүстік-шығыс Жетісудан табылған қала саны
70
30
36
33
X-XI ғасырда салынған кесене:
Алаша хан
Жошы хан
Айша бибі
Бабаджа қатын
Қай қала бүкіл Шығыс Дешті Қыпшақ үшін сауда айлағы және алғашқы қазақ билеушілерінің ордасы болды?
Сығанақ
Сарайшық
Суяб
Түркістан
Қай қаладан 16-17 ғасырлардағы қытай фарфоры, орыс және орта азия теңгелері табылған?
Сығанақ
Түркістан
Сауран
Отырар
Егіншілік дамыған өңірлер?
Орталық және Батыс Қазақстан
Шығыс Қазақстан
Жетісу мен Оңтүстік Қазақстан
Солтүстік Қазақстан
Дешті Қыпшақ көшпелісі ұзақ жолға жиналған кезде өзімен бірге бір дорба балға бөктірілген жент алып жүретіндігін атап өткен кім?
Әл Омари
Әл Идриси
Марко Поло
И.Барбаро
