wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Қоғамдық саяси ойлардың бастауы. Ғұламалар.

Total questions: 84

Worksheet time: 53mins

Name
Class
Date
1.

Жүсіпен -Зылиха атты поэманың авторы

a)

Әли ақын

b)

Иүгінекей

c)

Кутуб

d)

Хорезми

2.

1490 жылы Азов қаласында дүниеге келген жырау

a)

Доспамбет жырау

b)

Ақтемберді жырау

c)

Бухар жырау

d)

Тәттімбет жырау

3.

15 ғасырда Тарихи Рашиди еңбегінің авторы

a)

М,Х.Дулати

b)

М.Қашқари

c)

Ж.Баласағұн

d)

Қыдырғали Жалаири

4.

Моңғол кезеңіне дейін өмір сүрген ғұлама

a)

М.Қашқари

b)

М.Дулати

c)

Қ.Жалайри

d)

Қожа Ахмет Яссауи

5.

М.Қашқари өмір сүрген жылдар

a)

1030-1090

b)

1021-1075

c)

1109-1167

d)

1080-1090

6.

Әбу-Насыр араб тілін игерген қала

a)

Бағдат Дамаск

b)

Шаш Иран

c)

Дамаск Иассы

d)

Фараб Дамаск

7.

Әл-Фарабидың философиялық еңбегі

a)

Бақытқа жету еңбегі

b)

Музыка ғылымдарының шығуы

c)

Түркі тілдер жинағы

d)

Асторномия ғылымының зерттелу тарихы

8.

11 ғасырда өмір сүрген ғұлама

a)

М.Қашқари

b)

Әл-ФАРАБИ

c)

М.Х.Дулати

d)

Қ.Жалаири

9.

Әл -Фараби қа жылдары өмір сүрді

a)

870-950

b)

1021-1075

c)

840-952

d)

1103-1167

10.

Диуани Лұғат ат-Түрік кітабының авторы

a)

М.Қашқари

b)

Ж.Баласағұн

c)

Қожа Ахмет Яссауи

d)

Қ.Жалайри

11.

Шу өзенінің бойында Баласағұн қаласында дүниеге келген ғұлама

a)

Ж.Баласағұн

b)

М.Қашқари

c)

М.Х.Дулати

d)

Қ.Жалаири

12.

Ж.Баласағұн өмір сүрген жыл

a)

1021-1075

b)

1103-1167

c)

870-950

d)

973-1050

13.

Ж.Баласағұн "Құтадғу білік " еңбегін Сүлеймен Арслан ханға сыйға тартқаны үшін алған лауызымы

a)

Ұлы хас-хажип

b)

Ұлы хан

c)

Ұлы Елхан

d)

Ордабасы

14.

16 ғасырдың ортасында жазылған Өтеміс Қажының "Шыңғыснама"еңбегінде не баяндалған

a)

Жошы хан әулетінің тарихы

b)

Шағатай хан әулетінің тарихы

c)

Угедей хан әулетінің тарихы

d)

Моңғол хандығының тарихы жайлы

15.

16 ғасырда Орта Азия халықтарында болып, қазақтар болып қазақтар жайлы жазған ағылшын көпесі

a)

Джекинсон

b)

Морко Поло

c)

Бартольд

d)

Вилгелем Томсон

16.

Оғызнаманың ескі нұсқасын 13 ғасырда бірінші болып қалдырған ғұлама

a)

Рашид ад-Дин

b)

Әбілғазы

c)

Әл-Бируни

d)

Әль-Макдиси

17.

Оғызнама 17 ғ толық нұсқасын жазған ғұлама

a)

Хас Хаджип

b)

Рашид ад-Дин

c)

Әбілғазы

d)

Әбілқайыр

18.

Жастығыма бейнет бер,Қартайғанда зейнет бер кімннің сөзі

a)

Ж.Баласағұн

b)

М.Қашқари

c)

М.Х.Дулати

d)

Қ.Жалаири

19.

Ақиқат сыйы кітабының авторы

a)

А.Иүгінекей

b)

Әль-Марвази

c)

Әль-кинди

d)

Әл Бируни

20.

Қожа Ахмет Яссауи дүниеге келген жыл

a)

1103-1167

b)

1600-1602

c)

973-1050

d)

1030-1090

21.

Қожа Ахмет Яссауидің еңбегі қалай аталады

a)

Диуани хикмет

b)

Диуани Лұғат ат-Түрік

c)

Түркі тілдеренің жинағы

d)

Құтті білік

22.

Хусрау мен Шырын кітабының авторы

a)

Хусрау менШырын еңбегінің авторы

b)

Кутуб

c)

Хордадбек

d)

Доспамбет

e)

Б,Годунов

23.

16-17 ғасырда Қазақ тілінде жазылған әдебиет пен тіл ескерткіші,тарихи шығарма

a)

Жами АТ тАУАРИХ

b)

Құтті Білек

c)

Шежірелер жинағы

d)

Шыңғыснама

24.

16 ғ узақ Мәскеуде турған ғұлама

a)

Қ.Жалаири

b)

М.Х.Дулати

c)

МұҚашқари

d)

Яссуи

25.

"Жер - мемлекеттің негізі" деген ғұн билеушісі:

a)

Күлтегін

b)

Мөде

c)

Бумын

d)

Аттила

e)

Чжи -Чжи

26.

Халыққа мәңгілік бақыт әкелетін жерұйықты іздеген данагөй ойшыл

a)

Әл - Фараби

b)

Күлтегін

c)

Қорқыт Ата

d)

Жүсіп Балағұни

e)

Анахарсис

27.

Қоғамдық құрылыс мәселесімен айналысқан сақ ғұламасы

a)

Анахарсис

b)

Мөде

c)

Қорқыт ата

d)

Қожа Ахмет Яссауи

e)

Асан қайғы

28.

Жүсіп Баласағұни шығармасы

a)

Диуани лұғат - ат - түрік

b)

Диуани хикмет

c)

Құтты білік

d)

Қайырымды қала тұрғындары

e)

Түркі түлдерінің сөздігі

29.

Даналық кітабы авторы

a)

Махмұт Қашғари

b)

Әл - Фараби

c)

Жүсіп Баласағұни

d)

Аанахарсис

e)

Қожа Ахмет Яссауи

30.

Алғашқы болып түркі тілдерінің ғылыми грамматикасын жасаған

a)

Жүсіп Баласағұн

b)

Қожа Ахмет Яссауи

c)

Әл - Фараби

d)

Анахарсис

e)

Махмұт Қашғари

31.

"Түнде ұйықтамадым, күндіз отырмадым. Қызыл қанымды төктім, қара терімді ағыздым. күш - қуатымды ағыздым" деген мемлекет қайраткері

a)

Мөде

b)

Әл - Фараби

c)

Жүсіп Баласағұн

d)

Күлтегін

e)

Анахарсис

32.

Алтын Орда ыдырағаннан кейін өмір сүрген мемлекеттер

a)

Ақ Орда

b)

Қыпшақ хандығы

c)

Әбілқайыр хандығы

d)

Моғолстан

e)

Оғыз мемлекеті

33.

Төменді берілгеннен Жүсіп Баласағаннның қоғамдық - саяси ойларын анықта

a)

Ізгілікке талпын, өркөкірек болма

b)

Ел басқаруда білімнің күш - құдіреті зор

c)

Грек ойшылдары Платон мен Аристотельдің саяси көзқарастарына сүйенді

d)

Ізгілікті қоғамның мәңгілік арқауы - әділеттілік

e)

Білім мен парасат адам мен қоғам өмірінде кездесетін зұлымдықтардың алдын алу үшін қажет

34.

Қожа Ахмет Ясауидың қоғамдық идеяларына тән

a)

Ислам қағидаларын түркілер дүниетанымымен байланыстырады

b)

Қайырымды қала билеушісінің даналық, азаматтық қасиеті, ойлау қабілеті жоғары тұру керек.

c)

Сопылық идеяларын жергілікі салт - дәтүрлерімен үйлестіре дәріптейді.

d)

Ел басқаруда білімнің күш - құдіреті зор

e)

Мүсәпірлерге қайырымды болуға, қиыншылыққа төзіп, Жаратушыға деген сенімін кемітпеуге шақырды

35.

Күлтегін?

a)

Түрік қағанатының негізін қалаушы

b)

Шығыс түрік қағанаты әскерінің бас қолбасшысы

c)

Батыс түрік қағанатының бас қолбасшысы

d)

Сақ заманының куәгері

36.

Сопылық?

a)

дін жолына түскен құдайшыл, тақуа адамды айтады.

b)

сенушілерінің әрекеті мен ойлауын, моралы мен сенімін белгілеуді және шектеуді көздейді

c)

сыйлық, үкім, есеп, жаза, мойынсұну, бағыну, құлшылық, шариғат

37.

«Қайырымды қала тұрғындарының көзқарастары туралы трактат» кімнің еңбегі:

a)

Жүсіп Баласағұни

b)

Махмұт Қашғари

c)

Әбу Насыр әл-Фараби

d)

Қожа Ахмет Ясауи

38.

Диуани хикмет, Даналық кітабы, авторы???

a)

Қожа Ахмет Яссауи

b)

Махмұд Қашқари

c)

Әбу Насыр әл-Фараби

d)

Жүсіп Баласағұн

39.

Махмұт Қашқаридың еңбегін көрсет:

a)

«Құтадғу білік» (Құтты білік)

b)

Қайырымды қала тұрғындары

c)

«Диуани лұғат ат-түрк» («Түркі сөздерінің жинағы»)

d)

«Диуани Хикмет»

40.

«Құтадғу білік» (Құтты білік) авторын көрсет:

a)

Қожа Ахмет Яссауи

b)

Махмұд Қашқари

c)

Әбу Насыр Әл-Фараби

d)

Жүсіп Баласағұн

41.

Анахарсис ел басқаруда ойшылдың көзқарасын атаңыз....

4 lines
42.

Мөде (барлық білетін мәліметтерді жазыңыз)

4 lines
43.

Қорқыт Ата (барлық білетін мәліметтерді жазыңыз)

4 lines
44.

Арыстанбабтан кейін әулие атанған?

4 lines
45.

1. «Қызғаныш пен қорқыныш – адамның ең жаман қасиеттері» деген сөз қалдырған

a)

A)  Мөде

b)

B)   Күлтегін

c)

C)   Қорқыт Ата

d)

D)    Анахарсис

46.

3. Сақтардың әліпбиі болғандығынан мәлімет беретін тостағандағы жазу табылған оба

a)

A)  Бесоба

b)

B)   Бесшатыр

c)

C)  Есік

d)

D)  Берел

47.

5. Қоғамдық құрылыс мәселесімен айналысқан белгілі сақ ғұламасы

a)

A)  Анахарсис

b)

B)   Аттила

c)

C)   Мөде

d)

D)  Спаргапис

48.

9. «…Жер – ол мемлекеттің негізі. Оны қалай береміз?» – деп атқа қонып, білектің күшімен, найзаның ұшымен қорғап, ұрпаққа аманат еткен билеушісі

a)

A)  Мөде

b)

B)   Күлтегін

c)

C)   Анахарсис

d)

D)  Мұқан

49.

10. Ежелгі түркі жазба ескерткішінің ғажайып үлгісі

a)

A)  Күлтегін жазуы

b)

B)   «Селенгі» тасы

c)

C)   «Розеттік» тасы

d)

D)  Бұғытты тасы

50.

12.  «Өлімші халықты тірілттім, жалаңаш халық тонды, кедей халықты бай қылдым, аз халықты көп қылдым. Тату елге жақсылық қылдым», – деген тасқа қашап жазылған сөздерді айтқан

a)

A)  Иштеми

b)

B)   Қара –Еске

c)

C)   Мұқан

d)

D)  Күлтегін

51.

13.  «Түнде ұйықтамадым, күндіз отырмадым. Қызыл қанымды төктім, қара терімді ағыздым. Күш-қуатымды аямадым», – деп,  түркі елі үшін аянбай қызмет еткенін айшықтайған

a)

A)  Қара –Еске

b)

B)Күлтегін

c)

C)   Тобо

d)

D)  Сұлу

52.

14.Ел бірлігін нығайтқан кемеңгер қайраткер, түркі дүниетанымының негізін қалаған ғұлама ретінде белгілі

a)

A)  Арыстан-баб

b)

B)   Әнет баба

c)

C)   Ибн Сина

d)

D)  Қорқыт Ата

53.

15. Грек ойшылдары Платон мен Аристотельдің саяси және этикалық көзқарастарына сүйеніп, қоғам туралы құнды қағидасын ұсынған Шығыстың ұлы ойшылы

a)

A)  әл-Марвази

b)

B)   әл -Фараби

c)

C)   әл-Макдиси

d)

D)  Ибн Хаукәл

54.

16. Жүсіп Баласағұнидің есімін әлемге танытқан дастаны

a)

A)  «Құтадғу білік» («Құт негізі – білік»)

b)

B)   «Ақиқат сыйы»

c)

C)   «Даналық кітабы»

d)

D)  «Жүсіп-Зылиқа»

55.

17. Жүсіп Баласағұнидің патша сарайында атқарған қызметі

a)

A)  хас-хажиб (бас уәзір)

b)

B)   муфти

c)

C)   қажы-тархан

d)

D)  атабек

56.

18. Ж. Баласағұни мемлекет басшысы ақылды, мейірбан болу керек деп, адал билеуші,  әділдіктің символдық бейнесі ретінде ұсынған  Қарахан мемлекетінің билеушісі

a)

A)  Күнту

b)

B)   Ибақ

c)

C)   Көшім

d)

D)  Жәнібек

57.

19.Қарахан әулетінің билеушісі Сатұқ Боғра ханның ұрпағы

a)

A)  Махмұт Қашғари

b)

B)   Мұхаммед Хайдар Дулати

c)

C)   Жүсіп Баласағұни

d)

D)  Сүлеймен Бақырғани

58.

20.  «Диуани луғат-ат-түрік» («Түркі тілдерінің сөздігі») еңбегін жазды

a)

A)  Махмұт Қашғари

b)

B)   Ахмет Иугнеки

c)

C)   Жүсіп Баласағұни

d)

D)  Сүлеймен Бақырғани

59.

21. ХІ ғасырда өмір сүрген көптеген түркі тайпаларының өмірі мен тұрмыс-тіршілігі жайында құнды мәліметтер қамтылған кітап

a)

A)  «Бұрынғы ұрпақтар ескерткіші»

b)

B)   «Жүсіп-Зылиқа»

c)

C)  «Түрік тілдерінің сөздігі» («Диуани лұғат ат-түрік»)

d)

Д)«Құт негізі – білік» («Құтадғу білік»)

60.

22. Алғашқы болып түркі тілдерінің ғылыми грамматикасын жасады

a)

A)  Махмұт Қашғари

b)

B)   Мұхаммед Хайдар Дулати

c)

C)   Жүсіп Баласағұни

d)

D)  Сүлеймен Бақырғани

61.

23 . Ілімі Түркістанда ғана емес, сонымен қатар Мауараннахр, Хорасан, Еділ бойы, Әзірбайжан, Анадолыға дейін жеткен белгілі сопылық ақын

a)

A)  Қожа Ахмет Ясауи

b)

B)   Мұхаммед Хайдар Дулати

c)

C)   Жүсіп Баласағұни

d)

D)  Сүлеймен Бақырғани

62.

24.Қожа Ахмет Ясауидің  ислам қағидаларын түркілер дүниетанымымен байланыстыратын басты еңбегі

a)

A)  «Оғызнама»

b)

B)   «Тарих-и Рашиди»

c)

C)  «Диуани хикмет»

d)

D)  «Түрік шежіресі»

63.

25.. «Дүние менікі дегендер – жаһан малын алғандар, пара алған әкімдер – арамдықпен жүргендер, алтын тақта отырса да, топырақ астына түседі, сенген құлдар – адалдар, садақамен тұрады», – деп жазады

a)

A)  Қожа Ахмет Ясауи

b)

B)   Мұхаммед Хайдар Дулати

c)

C)   Жүсіп Баласағұни

d)

D)  Сүлеймен Бақырғани

64.

26.«Ізгілікке талпын, өркөкірек болма» деп замандастарын өздігінен жетілуге шақырды

a)

A)  А.Ясауи

b)

B)   Ж.Баласағұни

c)

C)   С.Бақырғани

d)

D)  М.Қашғари

65.

Қасым хан туралы таңғажайып деректі кездестіруге болатын шығарма:

a)

"Тарих- и Рашиди"

b)

"Тарих"

c)

"Алам-ара-йи шах Исмаил"

d)

"Жәмиғ-ат-тауарих"

66.

Мұхаммед Хайдардың дерегінде "... хан өз билігін Дешті Қыпшаққа таратты. Бұл жұртта Жошы ханнан кейін одан құдыретті хан болған емес" деп сипатталған хан:

a)

Қасым хан

b)

Жәнібек хан

c)

Тәуке хан

d)

Абылай хан

67.

Қазақ хандығының өмір сүруі кезінде өмір сүрген ұлы тұлғаның бірі:

a)

М.Дулати

b)

Асанқайғы

c)

Үмбетей

d)

Ақтамберді жырау

68.

Жыраулық өнерді батырлықпен ұштастырған атақты ақындардың бірі

a)

Шалкиіз жырау

b)

Жиембет жырау

c)

Доспамбет жырау

d)

Қазтуған жырау

69.

"Көмекей әулие" атанған жырау:

a)

Ақтамберді жырау

b)

Тәтіқара жырау

c)

Жиембет жырау

d)

Бұқар жырау

70.

Жоңғарларға қарсы соғысқан қолбасшы, жырау:

a)

Доспамбет жырау

b)

Жиембет жырау

c)

Шалкиіз жырау

d)

Ақтамберді жырау

71.

бұл не екенін табыңыз?

a)

Есiк қорғанынан табылған таңбалы күмiс тостаған. Тостағандағы 26 таңбадан тұратын жазу.

b)

Қола тостаған Андронов мәдениеі

c)

орхон енисей жазуы Отрардан табылған тостаған

d)

Берел қорымы мәңгі мұз қабатынан табылған табақ

72.

бұл стил кімдерге тәуелді және қалай аталады?

a)

б.з.б. VІІІ–ІІІ ғасырларда аң стилі сақтарға

b)

полихромдық стил ғұндарға

c)

ираннан келген стил

d)

арилік стил

73.

Бұл кесене кімге арнап тұрғызылған?

a)

Жошы хан кесенесі

b)

Алаша хан кесенесі

c)

Әмір Темір кесенесі

d)

Айша бибі кексенесі

74.

«Өлімші халықты тірілттім, жалаңаш халық тонды, кедей халықты бай қылдым, аз халықты көп қылдым. Тату елге жақсылық қылдым» кімнің сөзі және қайсы билеушіге арналған жазуды оқыған ғалым

a)

1893 жылы даниялық ғалым В. Томсен Моңғолияда табылған руналық ескерткіш, Күлтегін сөзі

b)

1893 жылы даниялық ғалым Радлов Моңғолияда табылған руналық ескерткіш, Бумын сөзі

75.

түркі дүниетанымының негізін қалаған ғұлама ретінде белгілі, халыққа мәңгілік бақыт әкелетін жерұйықты іздеген данагөй ойшыл. Ол уақытты қадірлеуге шақырды, ұрпағына өлмес күйлерін қалдырды.

a)

Қорқыт Ата

b)

Асан қайғы

c)

Бумын қаған

d)

Тоныкөк

76.

Зорлықсыз, бақытты қоғам орнату сол елдің мемлекет басшысының ақылы-білімі мен адамгершілігіне байланысты. Ізгі қала тұрғындары тату-тәтті өмір сүріп, ғылым мен білімді дамытып, бір-біріне көмектесіп тұрады. Ғұлама қайырымды қалалармен бірге надан, бұзылған, қайырымсыз қалалардың да болатынын ескертеді. кімнің пікірі?

a)

Әбу Насыр әл-Фараби

b)

Жүсіп Баласағұни

c)

Платон

d)

Аристотель

77.

Ізгілікті қоғамның мәңгілік арқауы – әділеттілік. Ол бақытқа апарар жол. Өз халқын ізгілікке жеткізген билеуші ғана бақытты болмақ, қояр талабынан мінсіз билеуші бейнесі көрінеді.

a)

Жүсіп Баласағұни

b)

Махмұт Қашғари

c)

Қожа Ахмет Яссауи

d)

Әл Фараби

78.

Сатұқ Боғра ханның ұрпағы «Диуани луғат-ат-түрік» («Түркі тілдерінің сөздігі») еңбегін жазды. Түркі халықтарын түгелге жуық аралап, араб-парсы тілдерін, әдебиеті мен мәдениетін меңгерген.

a)

Махмұт Қашғари

b)

Жүсіп Баласағұн

c)

Махмұд Хайдар Дулати

d)

Яссауи

79.

Оның пікірінше, адам өмірге – қонақ, дүние қызығы мен тән тілегі жетегінде кетпей, Алланы сүю, ізгілікке жету, білімге ұмтылу керек. Ол: «Кісі мәңгі болмас, мәңгі қалар оның жақсы аты», – деп жазады.

a)

Махмұд Қашқари

b)

Ж.Баласағұн

c)

Әл Фараби

80.

«Мен – түркі боламын», түркі тілі – «ең ашық-айқын әрі тура – түзу тіл». Ғұлама таза тіл деп өзге тілдің ықпалында кетпеген тілді атайды.

a)

Жүсіп Баласағұни

b)

Махмұт Қашғари

c)

Әбу Насыр әл-Фараби

81.

Ол үшін елдің азаматтарын патриоттық сезім, Отанға деген сүйіспеншілік, батырлық пен батылдық рухында тәрбиелеу қажет. Түркілер ұғымында Отан – туған жері, дәстүрі мен ұлттық мәдениеттен тұрады.  Адам баласының бәріне бейбіт өмір, тыныштық пен бақыт тілеп, Қашғари замандастарын өздігінен жетілуге шақырды: «Ізгілікке талпын, өркөкірек болма». Түркі сөздер жинағы туралы өзі: «Бұл кітап ұрпақтан ұрпаққа халықтық мұраны қаз-қалпында жеткізу мақсатымен қиянға қанат қағып, мәңгілік өмірге біржола жолдама алды», – деп жазды.

a)

Махмұт Қашғари

b)

Әбу Насыр әл-Фараби

c)

Әбу Насыр әл-Фараби

82.

Шығыс Түрік қағанаты әскерінің бас қолбасшысы, саяси қайраткер

a)

Иштеми

b)

Мөде

c)

Чжи-Чжи

d)

Томирис

e)

Күлтегін

83.

Қожа Ахмет Яссауи дамытқан ислам діні ағымдарының бірі.

a)

Уахабилік

b)

Сәләфилік

c)

Шииттік

d)

Сопылық

84.

«Бұл кітап ұрпақтан ұрпаққа халықтық мұраны қаз-қалпында жеткізу мақсатымен қиянға қанат қағып, мәңгілік өмірге біржола жолдама алды» әңгіме қай кітап жайлы

a)

«Диуани луғат-ат-түрік»

b)

"Даналық кітабы"

c)

«Құтадғу білік»

d)

"Құран Кәрім"