NEW
Font size
WorksheetsМОДО 9
Total questions: 25
Worksheet time: 13mins
Табиғат ресурстарының экологиялық жіктемесі ресурстар қорларының сарқылатын және сарқылмайтын болып бөлінеді. Сарқылу түсінігі табиғат ресурстары қорларын және олардың шаруашылық қажетіне алынуы мүмкін көлемдерін есептеу кезінде пайдаланылады. Ресурспен қамтамасыз етілу көрсеткіші табиғи ресурс қорларының халық санына арақатынасы болып табылады. Р = Қ/Х
Сарқылатын табиғи ресурстары қандай ресурстарға бөлінеді?
A. Таусылмайтын, қалпына келетін;
Қалпына келетін, қалпына келмейтін;
Өндірістік ресурстар;
Экономикалық ресурстар.
Геотермалды энергияға бай елдер:
Ресей, АҚШ, Исландия;
Польша, Латвия, Беларусь;
Ресей, АҚШ, Исландия;
Филиппин, Мексика, Египет.
1971 жылы ЮНЕСКО тарапынан қабылданған бағдарлама?
цифрландыру;
Табиғатты қорғау;
Адам және экология;
Адам және биосфера;
Мұздықтарды зерттейді
Гляциология;
Геоморфология;
Метеорология.
Барлығы дұрыс
«Қазақстан Республикасының Ұлттық атласы» қай жылы жарық көрді?
2009
2008
2012
2010
Кестедегі ақпаратты пайдалана отырып, елдердегі орман ресурстарын қамтамасыз етілуін салыстыра отырып, ресурспен қамтамасыз етілу көрсеткішін өсу ретімен орналастырыңыз.Ресурспен қамтамасыз етілу көрсеткіші табиғи ресурс қорларының халық санына арақатынасы болып табылады. Р = Қ/Х
123
321
312
213
ЛИТОСФЕРА
Тектоника - тектоникалық қозғалыстың және деформациялануы әсерінен жер қыртысы құрылымының өзгерісін зерттейтін геология ғылымының бір саласы. Қазіргі кезде жер қыртысының құрылысы мен қалыптасу кезеңдері литосфералық тақталар теориясы түсіндіреді. Литосфералық тақталар туралы болжам ХХ ғасырдың бас кезінде ұсынылды. Литосфера тақталары мантияның беткі қабатымен баяу жылжып, орын ауыстырады. Жер серіктерінің көмегімен жүргізілген өлшеу жұмыстары тақталардың жылына 2-5 см жылжитындығын көрсетеді. Тақталардың шекаралары – тектоникалық геосинклинальды белсенді аймақ. Бұл аймақта қозғалыстың негізгі үш түрі, яғни ығысу- субдукция, спрединг және конвергенция айқын байқалады. Қазіргі құрлықтағы жер бедерінің және материктердің қалыптасуының литосфералық тақталарға тікелей қатысы бар.
1. 1-суретте берілген литосфералық тақталар, Наска тақтасымен Оңтүстік Америка тақтасының соқтығысу шекарасында қандай тау жүйесі түзілген?
Анд
Гималай
Алатау
Альпі
Қай тұжырым дұрыс
Материктік тақталар мұхиттық тақталардан жеңілірек;
Литосфералық тақталардың шекаралары материк шекараларымен сәйкес келеді
Литосфералық тақталар мантия қабатының жұмсақ пластиналық қабаты арқылы жылжиды
Сейсмикалық белдеулер тек материктерде ғана таралған.
Мұхиттық ойыстардың базальтты қабаты мұхиттың ортасында қалыптасып, жан-жаққа және шетіне қарай ығысатын құбылыс қалай аталады және ең ірісі қай мұхитқа тән?
A. Спредингті жайылмалы, созылмалы құбылыс, Атлант мұхитына;
A. Конвергентті, жиырылу, Тынық мұхитына.
A. Субдукция, ығысу құбылысы; Үнді мұхитына
A. ығысу құбылысы, Тынық мұхитына;
Қазақстанда жер бедері геосинлинальды аймаққа жатпайды?
Жоңғар Алатауы мен Тянь-Шань таулы өлкесі;
Батыс Сібір жазығы мен Маңғыстау таулары.
Каспий маңы ойпаты мен Сауыр Тарбағатай;
Сарыарқа мен Тянь-Шань;
Қазақстанның өнеркәсібі 2 саладан: ауыр және жеңіл өнеркәсіптен тұрады.
Ауыр өнеркәсіпке өндіріс құрал-жабдықтарын шығаратын салалар: отын энергетика кешені, металлургия, машина жасау, химия өнеркәсіптері, құрылыс өнеркәсіптері жатады.
Республика экономикасындағы кокстелетін көмір, марганец кендері, шойын мен болаттың 100%-ы Орталық Қазақстанға тиесілі.
ОЭК (отын-энергетика кешені) құрамына кіреді:
Көмір өнеркәсібі
Ағаш өндеу
Тоқыма тоқу
Тамақ өнеркәсібі
Қазақстан мұнайы қандай көлік түрімен басым бөлігі тасымалданады:
Темір жол
әуе көлігі
құбыр
Автокөлік
Қазақстан аумағында дүниежүзілік көмір қорының үлесі …. шоғырланған:
3%;
3,9%;
10 %;
3,3%;
Қазақстан экономикалық ауданының маманданған саласы?
жеңіл өнеркәсіп пен егін шаруашылығы;
тамақ өнеркәсібі мен электр энергетикасы;
отын өнеркәсібі мен қара металлургия;
ағаш өнеркәсібі мен балық шаруашылығы.
Қазақстанның кең-байтақ жерінің табиғаты алуан түрлі, бір-бірін қайталамайтын табиғат кешендерінен тұрады. Қазақстан аумағы екі дүние бөлігін біріктіріп жатыр. Осыған сәйкес қайталанбас көркем табиғатымен, кең массивті құмдарымен, жазира даласымен, қарлы биік тауларымен, құрғақ климатымен, теңіз деңгейінен төмен жатқан ойыстарымен, күрделі геологиялық құрылысымен, көне географиялық тарихымен, мол табиғат байлығымен өзара ерекшеленетін байтақ елімізді 9 ірі табиғат аймақтарына бөлген.
Қазақстанға Шығыс Еуропа жазығының қай аумағы кіреді?
Оңтүстік – шығыс;
Солтүстік – шығыс;
Оңтүстік – батыс
орталық
Солтүстік Қазақ жазығының ең үлкен өзені Ертіс, жазықтың Қазақстандық бөлігі қанша ауданға бөлінеді?
2
3
1
5
Жер шарының географиялық қабығына атмосфера, литосфера, гидросфера және биосфера жатады. Аса маңызды төрт жалпы географиялық заңдылықтары: тұтастық, зат айналымы, ырғақтылақ және зоналылық. Белгілі бір кезеңнен кейінгі құбылыстардың немесе әрекеттердің бір-біріне қатыстылығы деп аталатын ырғақтылық.
Экватордан полюстерге қарай табиғат кешендері және табиғат компоненттерінің ауысуын зоналылық заңдылығы деп аталады. Географиялық қабық - адамзат қоғамының өмір сүретін ортасы. Адам әрекетінің әсері күн сайын қарқындап дамып келеді. Адам әрекетінен өзгеріске ұшыраған ландшафттарды жақсарту жолдарын ұсынуда.
Географиялық қабықтың заңдылығы
Зат пен энергия алмасу;
жанартау атқылауы
Жер сілкінісі
Цунами
Күн мен түннің ауысуы географиялық қабықтың қандай заңдылығына жатады
Барлығы дұрыс
жылдық ырғақтылық
тәуліктік ырғақтылық
Зат және энергия алмасу
Адам әрекетінен өзгеріске ұшыраған ландшафттарды жақсарту жолдарын ұсынуда.
террикон
акклиматизация;
рекультивация;
реакреация;
Гидросфера – планетамыздың су қабығы. Су- Жердегі ең көп таралған заттардың бірі. Су- ол мұхиттар, теңіздер, өзендер, көлдер, су қоймалары, тау басындағы қар жамылғысы, мұздықтар, мұзтаулар және т.б Қазақстан аумағының ішкі суларына өзен, көл, жерасты сулары, мұздықтар кіреді.Табиғат кешендерінің құрамдас бөліктері бір-бірімен су айналымы арқылы байланысқан. Мұхит суының басты қасиеті оның температурасы мен тұздылығы. Мұхит суының тұздылығының орташа көрсеткіші -35 ‰ промилле. 1 литрде 35 грамм тұз мөлшері бар. Судың тығыздығы оның тереңдігіне байланысты 10 метрге тереңдеген сайын 1 мм атмосфералық қысымға төмендейді. Еліміздің гидрологиялық жағдайына әсер ететін факторлар: жауын-шашынның аз түсуі, жазғы ауа температурасының жоғары болуы және оның амплитудалық ауытқуы, бұлттылықтың әлсіздігі, ауаның ылғалдылығының төмендігі тб.
Мұхит суының басты қасиеттері:
Мұхит суы
Жылу бөлінуі
тұщылығы, тез жылынуы
тұздылық пен температура
Тұздылығы 42 ‰ промилле су құрамында қанша литр тұз бар?
4 кг
4,8 грамм;
4,2 грамм;
42 грамм;
Қандай гидросфера бөліктері жарықшақты, жарықшақ-қабатты, қабатты болып бөлінеді:
жер асты сулары;
мұздықтар;
каналдар;
өзендер
Еліміздің гидрологиялық жағдайына әсер ететін факторларға жатпайды
Ауа температураның жоғары болуы;
Экваторға жақын орналасуы;
солтүстігіміздегі жер бедерінің жазықты болуы;
Батыс желдері әкелетін ылғалды ұстап қалатын оңтүстік-шығыстағы тау -жүйелерінің орналасуы.
Ендік зоналылықтың қалыптасуына әсер етпейтін себеп(тер)
Әр ендіктердегі жылу мен ылғалдың қатынасы;
Жер бетіне Күннің түсу бұрышының әркелкілігі;
Жер орбитасының өз білігімен көлбеу орналасуы;
Ішкі күштердің әсері;
Павлодар облысының күңгірт қара қоңыр топырақты ауданын қамтитын жазық?
Ертіс – Құлынды жазығы.
A. Есілдің жазық орманды даласы;
Есіл – Құлынды жазығы
Тобыл – Обаған;
