Мен барғанша, ол кетіп қалды.

Күн жылы болды деп, біз серуенге шықтық.

Қонақтарға әр түрлі базарлық алу үшін, біз бірнеше дүкенді араладық

Ол келіссе, біз кешке киноға барамыз

Мен үндемедім, бірақ өз пікірімде қалдым

Олар біресе тоқтап демалады, біресе күн ұзақ жүрді.

Әке көрген оқ жонар, шеше көрген тон пішер.

Биыл шөп қалың шықты, себебі жаңбыр көп жауды.

Еңбек баланы мықты етеді

Еңбек адамды көрікті етеді және тынысты тазартады.

Мен ол күні келмедім, себебі көлік жоқ болды

Мен үндемедім, бірақ өз пікірімде қалдым

Хамиттер ерте тұрып аттанатын болғандықтан, жаңағы жай-күй айтысудан өзге әңгіме қозғалмады.

Еңбектің наны, жалқаудың жаны тәтті

Айгүл аттан түсіп еді, су қайта таязданып қалғандай екен

Күн бұлттанды, бірақ жаңбыр жаумады.

Бұл шөп әдемі, бірақ зияны да бар.

Біресе ол барады, біресе Айгүл барады.

Күн де шығып тұр, жел де соғып тұр.

Мен кеше сабаққа келген жоқпын

Әдейі танытпайын деп, ол бет-аузын жуып алыпты

Ағам келетін уақыт болды

Әңгіме жалпақ елдің жайына көшкен кезде, Абай шешіле түсті.

Кеш тым ыстық болғандықтан, жұрт әтеті бойынша далаға шығып отырған секілді.

Жалғаулықты сөйлем, жалғаулықсыз сөйлем.

Атаулы сөйлем, түсіндірмелі сөйлем.

Екі жай сөйлем

Бағыныңқы, басыңқы

Ыңғайлас.

Қарсылықты

Талғаулы

Түсіндірмелі

Күн сайынғы бір жаңалық ананы бұрынғыдай онша мазасыздандырмайды

Жайлаудың көлдеріне сене беруге болмайды, құрғақшылық жылы тартылып қалады.

Машина жүрісін бірде шапшандатады, бірде баяулатып жүреді.

Қалада жаңа үйлер салынды.

Шартты бағыныңқы сөйлем

Жай сөйлем

Кезектес салалас сөйлем

Ыңғайлас салалас сөйлем

Талғаулы

Түсіндірмелі

Қарсылықты

Кезектес

Мысық ұйықтап жатқанда, тынышын алма.

Басқа пәле тілден деген, байқап сөйлескен дұрыс қой

Бұның дұрыс болмайды»,-деп әкесі ренжіді.

Жақсы ұстаздық етсең, болашақтан еңбегіңнің жемісін көресің

Таңат біресе сұрланды, біресе бозарды.

Үлкендер төрде отыр, жастар босағада

Өлең жазуға ыңғайландым, бірақ шабытым келмеді.

Жазира осы жұмысқа орналасты, себебі мамандығына сәйкес еді.

Биыл мектеп бітіремін және оқуға түсемін

Шығарып салуға мен барайын немесе сен бар

Оқуға түспеймін, өйткені жұмыс істеймін

Ол сабаққа кейде дайындалады, кейде дайындалмай келеді.

Ол дауыстарының шуылдамай, үйлесімді шығуын талап етті

Не істесем де алдыма қойған мақсатқа жетуім керек.

Бүгін менің жалғыз інім келеді

Ардақ Саятты күтті, бірақ ол келмеді

Ауылда бірде шам болады, бірде болмайды.

Риза болғаны сондай-мені құшақтай берді

Қалаға мен барсам да, сен болмай шықтың.

Қалаға не мен барамын, не сен барасың

Әңгіме елдің жайына көшкен кезде Абай шешіле түсті.

Әдейі танытпайын деп, ол бет-аузын танып алыпты

Онның сөздік қоры мол болғандықтан, өз ойын еркін жеткізеді

Мен оқыған кітап қызық-ақ

Бір қарағанда-ақ біліп қойдым: бұл–Алматының және қала маңының картасы екен

Қыздар

тоғайға шие теруге кетті

Ол көпті көрген дана қарт

Анықтама ұқыпты жазылғанмен, қария оқи алмады.

Сондықтан

Бірақ

Әлде

Да

Өміріңде қауіп-қатер төніп тұрса да, ата тегіңе кір келтіретін нәрсеге аяқ баспа.

Кейде ұзақ жырлар жырланып, кейде ел ішінің әңгімелері айтылады, ауыл адамдары бұларды қызыға тыңдайды.

Дәркембай, Абылғазы, Қаңақ, Тоқсан, Жұмыр да осында.

Жел үрлеген сайын, сапырылысып түскен сары жапырақтар жер бетін түгел жапты.

Сәл нәрсеге ренжімеймін деп, сезімін ақылға жеңдірді.

Балаларымыз білім алсын деп, елде барлық жағдай жасалған.

Өміріңде қауіп-қатер төніп тұрса да, ата тегіңе кір келтіретін нәрсеге  аяқ баспа

Басталып қойған әңгімеге тез оралу үшін, одан өзімнің қалай  

айырылғанымды айтып берейін.

2

3

4

5