Font size
WorksheetsКреативтер
Total questions: 30
Worksheet time: 18mins
Тілдің эмоционалдық кызметі әсіресе қандай салаларда орын алады?
публицистикалық
ауылшаруашылық
Поэтикалық, көркем шығармашылық
ғылыми
Тілді қолданушы әлеуметтік топтардың талаптарына сәйкес тілдер түрлі жіктерге бөлінеді
Ұлттық, халықтық тіл
Әдеби тіл және диалект
Жазу тілі және ауызша тіл
Кәсібіне, әлеуметтік деңгейіне байланысты тіл
Сөйлеу актісі психофизикалық процесс ретінде қандай кезеңдерден тұрады?
айту не жазу, қабылдау, түсіну
Көру, тыңдау, сезу
Көру, есту, қабылдау
Дәм сезу, иіс сезу, есту
«Тіл – акустикалық бейненің қоймасы, сөйлеу – қоймадағы материалдардың жанданып іске қосылуы» деген ғылыми тұжырымның авторы
Ф.Соссюр
В.Гумбольдт
Ф.Энгельс
Э.Сепир
В.И.Кодухов сөйлеудің құрылымдары ретінде нелерді атайды?
адамның сөйлеу қабілетін, сөйлеу актісін, сөйлеу нәтижесі – мәтінді
Сөз тұлғаларды
Дыбыс, әріп, фонеманы
Грамматикалық категорияларды
Сөйлеу актісі психофизикалық процесс ретінде қандай кезеңдерден тұрады?
айту не жазу, қабылдау, түсіну
Ойлау және қабылдау
Көру, есту, қабылдау
Дәм сезу, иіс сезу, есту
«Тіл – адамдардың бір-бірімен қатынас жасайтын құралы» деген анықтама тілдің қандай сипатына байланысты?
қоғамдық
Экспрессивті-эмоционалдық
коммуникативтік
индивидуалдық
Тілге анықтама беруде бірізділіктің болмау себебі
Себебі тілдің табиғаты, қызметі өте күрделі, нақты бір аяға сыя бермейді
Себебі зерттеушілердің тілдің табиғатына, шығу тарихына көзқарасы әртүрлі
Себебі тілді қоғамдық құбылыс
Себебі тіл догматикалық құбылыс
Тілдің коммуникативті қызметі дегеніміз
Тілдің адам қарым-қатынасының құралы болу қызметі
Тіл мен сөйлеу арақатынасы
Тілдің экспрессивті қызметі
Тілдің таңбалық сипаты
«тілдік қатынас актісі» деп аталады
адамдардың бірі ойын айтып, екіншісі оны түсініп және оған сөйлеумен, ой қорыту, арқылы не іс-қимылмен жауап қайтаруы
Тілдің индивидуалды сипаты
дыбыстар, иіс, түстік, химиялық сигналдар, бейне түрінде пайдаланылады
Сөздердің мазмұны, бір-бірімен байланысы
Мына жағдайлар қатынас актісі тілдің әлеуметтік сипатын таныта алмайтынын көрсетеді:
Түрлі тілде сөйлейтін адамдардың ыммен түсінісуі
әлеуметтік сипатының болуы
Тілдің қоғамдық ортада ғана қызмет етуі
Адамдардың аңдардың дыбыстарына еліктеуі
адамдардың жануарларды тілге үйретуі
Ф.Энгельстің айтуынша, дыбыс тілінің пайда болуының қандай екі шарты бар?
биологиялық және әлеуметтік алғы шарт
Қарым-қатынастық және әсерлілік
Тіл мен сөйлеудің бірлігі
Қоғамдық және индивидуалдық
Таңба дегеніміз не?
басқаларға білдірмекші болған белгілі бір хабардың орнына қолданылатын сезім мүшелерінің біріне тән заттық, құбылыстық, дыбыстық, сәулелік, әрекеттік т.б. белгілер.
бір нәрсе жайында хабар беретін сол нәрсенің шартты көрсеткіші
Мәтіннің астарындағы мағына
Сөздердің образды мағынасы
Семиотикадағы таңбалаушы ұғымы
Белгілі бір нәрсені хабарлайтын шартты көрсеткіш
Таңбалаушы зат арқылы білдірілетін мағына
Түрлі түстердің білдіретін мағынасы
Светафордың «болмайды» деген белгісі
Акустикалық таңбалар
әлеуметтік топтардың өздеріне тән киім үлгілері
әр елдің, әр дәуірдің қағаз, күміс, бақыр ақшалары.
Сөйлеу мүшелерінің артикуляциялары арқылы жасалатын таңбалар, сигналдар, дабылдар, қоңыраулар.
математика, физика, химия, логика ғылымдарындағы таңбалар.
Құрылым мен жүйенің арақатынасы
жалпы ұғымдарымен бір-біріне балама сөздер сияқты болып көрінуі мүмкін
Құрылым мен жүйе бір ұғым
Құрылым жүйенің құрамына кіреді
Бірі бөлшектердің тұтастығын, екіншісі бүтіннің бөлшектерге бөілініп, тұтас жүйе құрауын білдіреді
Қазақ тілінде жүйе сөзі -
бүтіннің іштей бөлшектерге бөлініп, бір жүйеде топтасуы
Морфемалар мен мәтін арасындағы парадигматикалық байланыс.
Фонетика – дауысты дыбыстар – дауыссыз дыбыстар – қатаң дауыссыздар түрінде келетін иерархиялы байланыс
белгілі бір реттелген, тәртіптелген, бірінен соң бірі реттеліп келетін, бір-бірімен байланысты бөлшектердің тұтастығы
Орыс тіл білімінде тілдің жүйесі дегеніміз –
оның бірліктерінің типтік қатынастарына қарай категориялар мен ярустарға біріктірілген тізбесі (инвентарь)
Фонетика – дауысты дыбыстар – дауыссыз дыбыстар – қатаң дауыссыздар түрінде келетін иерархиялы байланыс
Морфемалар мен мәтін арасындағы парадигматикалық байланыс.
тіл бірліктерінің ярустары мен категориялары арасындағы байланыстар
Тілдік бірліктер –
фонетикалық, морфологиялық, синтаксистік, лексикалық тіл ярустары
Тілдің таңбалық сипаты
тіл жүйесіндегі тұрақты элементтер, олар бір-бірінен атқаратын қызметі, құрылымы, орны жағынан ажыратылады.
парадигматикалық, синтагматикалық, ассоциативтік, гипонимдік (иерархиялы) қатынастар
Парадигматикалық қатынас дегеніміз -
біртектес тұлғалар арасында болады: сөз – сөз, морфема – морфема т.б.
Бір тектес элементтердің тобы, класы дегенді білдіреді. Парадигмалық топқа енетіндер – мағыналық, құрылымдық жағынан бірыңғай болып келетін тұлғалар
Әр тектес тұлғалар байланысы дегенді білдіреді. Қатынастың бұл түрі ұсақ парадигматикалық топтың өзінен жоғары топпен байланысын білдіреді.
лексикалық, фонетикалық, грамматикалық жүйелер.
Деңгей жасау сипатына ие бола алатын тіл бірліктері
фонемалар мен олардың бірыңғай жиынтығы, сөз жүйесі мен олардың бірыңғай жиынтығы, сөйлем түрлері жүйесі қалыптасып, тіл деңгейін жасайды.
Деңгей ішіндегі тіл бірліктері (дауысты не дауыссыз дыбыстар, сөз таптарының түрлері т.б.) деңгей жасайды
Бір деңгейдегі тіл бірліктері басқа деңгейдегі тіл бірліктерімен
парадигматикалық, синтагматикалық тұрғыда деңгейлік тіл бірліктерімен қатынасқа түсуге қабілетті тіл бірліктері
Құрылым мен жүйенің арақатынасы
жалпы ұғымдарымен бір-біріне балама сөздер сияқты болып көрінуі мүмкін
Құрылым жүйенің құрамына кіред
Бірі бөлшектердің тұтастығын, екіншісі бүтіннің бөлшектерге бөілініп, тұтас жүйе құрауын білдіреді
Құрылым мен жүйе бір-біріне байланыссыз әр басқа ұғым
Қазақ тілінде жүйе сөзі -
белгілі бір реттелген, тәртіптелген, бірінен соң бірі реттеліп келетін, бір-бірімен байланысты бөлшектердің тұтастығы
тіл бірліктерінің ярустары мен категориялары арасындағы байланыстар
бүтіннің іштей бөлшектерге бөлініп, бір жүйеде топтасуы
Фонетика – дауысты дыбыстар – дауыссыз дыбыстар – қатаң дауыссыздар түрінде келетін иерархиялы байланыс
Орыс тіл білімінде тілдің жүйесі дегеніміз –
оның бірліктерінің типтік қатынастарына қарай категориялар мен ярустарға біріктірілген тізбесі (инвентарь)
Фонетика – дауысты дыбыстар – дауыссыз дыбыстар – қатаң дауыссыздар түрінде келетін иерархиялы байланыс
Морфемалар мен мәтін арасындағы парадигматикалық байланыс.
бүтіннің іштей бөлшектерге бөлініп, бір жүйеде топтасуы
Тілдің жүйелік және құрылымдық сипаты туралы қазіргі ғылымдағы көзқарастар
Жүйе мен құрылымды бір-бірінен ажырата қарастыру
Жүйе мен құрылымды синонимдес ұғымдар ретінде қарастыру
Тіл элементтері біртұтас қаралмайды
Тіл элементтерін түрлі элементтердің кездейсоқ қосындысы ретінде қарастыру
Грамматикалық категория дегеніміз
мағынасы бір типтес грамматикалық тұлғалардың бір- біріне өзгеше жүйесі
тілде қалыпты сипаты бар (стандартты) сөздер тобы мен сөз тұлғаларына, синтаксистік құрылымдарға тән жинақты, дерексіз тілдік мағына.
грамматикалық мағынаның қалыпты (стандартты) көрінісін, үлгісін білдіретін тілдік белгі
бағыныңқы мен басыңқының бірі ілік жалғауында, бірі тәуелдік формасында тұрып байланысуы
«Грамматикалық категория деп сөзде және сөйлемде көрініс табатын, тілдің сипатын білдіретін жалпы грамматикалық ұғымдарды атайды» ережеде грамматикалық категорияның қай компоненті ашылмай қалған?
Грамматикалық форма
Грамматикалық ұғым
Грамматикалық мағына
Грамматикалық категория
Л.В.Щерба кез келген грамматикалық категорияның жасалуына не себеп болады дейді?
Мағынасы мен барлық формалды белгілерінің тығыз байланысы
Сөздің мағыналық тұтастығы
Сөзжасамдық амалдар
Сөздің мағыналық тұтастығы
Тілдің грамматикалық механизмі неден тұрады?
Тілдің дыбыстық құрылымынан
«Грамматикалық категория» деп аталатын тіл бірліктерінен
Синтаксистік құрылымнан
Морфологиялық құрылымнан
Грамматикалық мағына дегеніміз –
Тілде қалыпты сипаты бар (стандартты) сөздер тобы мен сөз тұлғаларына, синтаксистік құрылымдарға тән жинақты, дерексіз тілдік мағына.
Грамматикалық мағынаның қалыпты (стандартты) көрінісін, үлгісін білдіретін тілдік белгі
Грамматикалық мағынаны білдіретін грамматикалық тұлғалар
Грамматикалық категорияның бір типі
