Font size
WorksheetsQH 10G #10
Total questions: 31
Worksheet time: 16mins
Көшпелілік, Даладағы шаруашылықтың негізгі түрі ретінде қалыптасты:
Б.з.б. Х мыңжылдықта мезолитте қалыптасты
Б.з.б. І мыңжылдықта ерте темір дәуірінде
Б.з..б ІІІ-ІІ мыңжлыдықта мысты-тас дәуірінде
Б.з.б. V мыңжылдықта неолит дәуірінде
Б.з.б. І мыңжылдықта тайпалардың көшпелілікке өтуіне себеп болған:
Егіншіліктің пайда болуы
Қыш құмыра жасауды қолға алу
Құрғақшылық
Жануарлардың қолға үйретілуі
Көшпелілік (көшпелі малшаруашылығы, номадизм) сипаты (тары):
Терімшіліктің басты кәсіп болуы
Халықтардың ұлы қоныс аударының басталуы
Жыл бойы малды жайылымда бағу, белгілі бір жайылымдық аумақта мал жаю үшін көшіп-қону
Көшіп-қонуға тұтас жұрттың қатысуы
Малшылықтың – шаруашылықтың негізгі түрі саналуы
Арбаға қос тігіп көшу сақталды:
Б.з.б. І мыңжылдықтың ортасына дейін
Б.з.б. ІІІ мыңжылдықтың басына дейін
Б.з.б. І мыңжылдықтың ортасына дейін
Б.з.б. IV мыңжылдықтың аяғына дейін
Суреттегі "Көш" картинасының авторы
Ә.Қастеев
Н.Хлудов
М.Кенбаев
А.Ғалымбаева
Ұлы Даланың шығыс бөлігінде өмір сүрген ертедегі көшпелі (лер):
Ғұндар
Сақтар
Скифтер (көне парсыша – сака, көне қытйша - сэ)
Қаңлылар
Сарматтар
Сақтар заманы туралы жазылған ең алғашқы дереккөз: /суреттерінде сақтардың бейнесін де кескіндеген/
Б.з.б. III ғасырдың соңындағы қытай жазбалары
Б.з.б. IV ғасырдың басындағы грек жазбалары
Б.з.б. VI ғасырдың соңындағы ежелгі парсы жазбалары
Б.з.б. V ғасырдың ортасындағы үнді жазбалары
Сақтар туралы екінші дерек:
Үлкен Плинийдің еңбектерінде
Геродоттың еңбектері мен грек-римдік тарихнама
Прокопий Кесарийскийдің византиялық деректерінде
«Авеста» деректерінде
Сақтар туралы үшінші дерекке жататын:
Б.з.б. І мыңжылдықтың соңына жататын көнеқытайлық жылнамаларда баяндалады
Б.з.б. VI ғасырдың соңындағы ежелгі парсы жазбалары
Геродоттың еңбектері мен грек-римдік тарихнама
Б.з.б. VIII ғасырдағы үнді эпостарында
Бехистундық жазбаларында Орталық Азияға сақ-тиграхаудаларға («шошақ бөрік киетін») жасаған жорығы сипаттаған парсы патшасы:
Кир
Ксеркс
І Дарий
Македондық Александр
Дарийдің кесіп өткені баяндалатын үлкен өзендердің жағалауында өмір сүретін сақ тайпалары: /Оқулықта Сырдария өзені болуы мүмкін делінген/
«Тиграхаудалар»
«Парадарайялар»
«Хаомаваргалар»
«Массагеттер»
І Дарий өз империясының солтүстік шетіндегі мемлекетті атады:
«Соғдылықтардың сыртындағы сақтар»
«Шошақ бөрікті сақтар»
«Хаома сусынын дайындайтын сақтар»
«Биік таудың баурайындағы сақтар»
Сақтардың «хаома дайындайтындар»; басқа аудармасы – «Хаоманы» (Құайын) дәріптеушілері:
Тиграхаудалар
Хаомаваргалар
Парадарайиялар
Аландар
Парсылар мен гректер мәлімет берген сақтардың өзге де тайпасы (лары):
Ғұндар
Дахтар (дайлықтар), массагеттер
Сарматтар (савроматтар)
Исседондар
Қаңлылар
Қазақстанның Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс даласында мекендеген сақтар: /олардың қатарында әйгілі «Алтын адам» болуы да мүмкін/
«Сақ-тиграхаудалар»
«Сақ-парадарайялар»
«Сақ-хаомаваргалар»
«Сақ-массагеттер»
Сырдарияның төменгі ағысы мен Арал маңын мекендеп, тайпалық одақ құрған тайпасы:
«Сақ-тиграхаудалар»
«Сақ-парадарайялар»
«Сақ-хаомаваргалар»
«Дахтар мен массагеттер»
Дахтардан бөлініп шығып, кейін Иранда Аршакидтер империясын құрғандар:
Алан тайпасы
Парн тайпасы
Ғұн тайпасы
Роксолан тайпасы
Орталық Қазақстанда оқшауланып тіршілік кешкен сақ тайпалары:
Массагеттер
Армиаспылар
Исседондар
Тиграхаудалар
Сақтардың әлеуметтік жіктелісі анық көрінетін Шығыс Қазақстандағы қоныстары:
Бесшатыр, Есік
Майемер, Шілікті
Арқайым, Сынтасты
Берел, Бесоба
Сақтардың әлеуметтік жіктелісі анық көрінетін Жетісудағы қоныстары:
Майемер, Шілікті
Бесшатыр, Есік
Арқайым, Сынтасты
Берел, Бесоба
Қазақстан аумағынан табылған ең ежелгі қорғандары жатты:
Б.з.б. VIII ғасырға
Б.з.б. V ғасырға
Б.з.б. VII ғасырға
Б.з.б IX ғасырға
Сақтардың ірі қорғанының бірі саналатын, диаметрі 100 м-ге, ал биіктігі 17 м-ге дейін жеткен қонысы: /ішіндегі жерлеу орындары Тянь-Шань қарағайының бөренелерінен жасалды/
Бесоба
Аралтөбе
Сынтасты
Бесшатыр
Сақтардың б.з.б. VII-III ғасырларға жататын Солтүстік және Орталық Қазақстан аумағында таралған мәдениеті:
Тасмола
Бесшатыр
Берел
Шілікті
Тасмолалық сақтардың (исседондықтар болуы мүмкін) жерлеу құрылыстарының ерекшелігі: /ұзындығы 20 м-ден 200 м-ге жететін екі доға тектес тас тізбектер тізіледі/
Мәйітті жартылай өртеп жерледі
Қабірлерде әшекей заттар мен алтын бұйымдардың көптеп табылуы
Мәйітті жерлейтін үлкен қорған мен оның мінген атын көметін жапсарлас шағын қорғаннан тұруы
Мәйітті жерлейтін үлкен қорған мен оның әшекей заттарын көметін жапсарлас шағын қорғаннан тұруы
Тасмолалық мәдениеттің өзіндік ерекшелігі: /суретте/
Патша қорғандарының көп болуы
«Мұртты» қорғандардың болуы
Абыз әйелдердің көптеп жерленуі
Жауынгерлердің жерленуі
Қазақтың қыстауына ұқсайтын қоныстар салған, солтүстіктің суық климатына бейімделгендер:
Сарматтар
Исседондықтар
Аримаспылар
Аргиппейлер
Геродоттың айтуынша «савроматтар» аталған, сақтарға мәдениеті жағынан жақын көшпелі тайпалар одағы:
Сарматтар
Аримаспылар
Массагеттер
Исседондықтар
Сарматтардың мекендеген жері:
Шығыс пен Орталық Қазақстан
Батыс Қазақстан, Еділ, Жайық өзендері аралығы
Солтүстік және Орталық Қазақстан
Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Қазақстан
Б.з.б. ІІІ ғасырда сарматтардың Ұлы Даланың батыс бөлігін тастап шығуына себеп болған:
Ғұндардың қоныс аударуы
Қаңлылардың Батысқа қоныстануы
Дах-массагеттердің ығыстыруы
Аримаспылардың шабуылы
Егіншілік маңызды шаруашылық түрі болған, қоғамында әйелдің орны жоғары тайпа:
Қаңлылар
Ғұндар
Үйсіндер
Сарматтар
Орталық Азиядағы сақтар мен Қара теңіз маңындағы скифтерді өзара байланыстырған тайпалар:
Қаңлылар
Үйсіндер
Сарматтар
Ғұндар
