wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Биология

Total questions: 43

Worksheet time: 3hrs 26mins

Name
Class
Date
1.

Мөлдірдің қан тобы ІІ. Ол ІІІ қан тобындағы Бауыржанға тұрмысқа шықты.Олардың екі қызы бар: ІІ қан тобындағы Нұрлы және І қан тобындағы Гаухар.Үлкен қызы Нұрлы ІІІ қан тобындағы Айдарға тұрмысқа шыққалы жатыр.Айдардың анасында І қан тобы.

Нұрлы мен Айдар некесінен І қан тобы бар баланың туылу ықтималдылық пайызын анықтаңыз.

a)

0%

b)

25%

c)

50%

d)

100%

2.

Бромелайн қандай затты ыдыратады

a)

нәруыз

b)

көмірсу

c)

май

d)

липид

3.

Жабысқақ балықтар мен акула арасындағы қарым-қатынас

a)

мутуализм

b)

комменсализм

c)

нейтрализм

d)

липид

4.

Үйректің бездерінен бөлінетін майдың қандай қасиеті суды өткізбейді:

a)

гидрофобтық

b)

гидролиз

c)

гидрофиль

d)

жылу өткізу

5.

Төмендегі суретте жасуша мембранасы арқылы заттардың белсенді және енжар тасымалдану түрлері көрсетілген.

Суретті пайдаланып тасымалдау түрлерін анықтаңыз.

a)

– активті тасымал;2-пассивті тасымал;3- активті тасымал;4- активті тасымал;

b)

1 – активті тасымал;2- активті тасымал;3- пассивті тасымал;4- активті тасымал;

c)

1 – пассивті тасымал;2- активті тасымал;3- активті тасымал;4- пассивті тасымал;

d)

1 – пассивті тасымал;2- пассивті тасымал;3- пассивті тасымал;4 активті тасымал;

6.

Мембраналық тасымал – қарапайым диффузия, жеңілдетілген диффузия және белсенді тасымал сияқты әртүрлі механизмдер арқылы жүзеге асырылатын заттардың жасуша мембранасы арқылы жасушаға немесе жасушадан тасымалдануы. Сызбада жасуша мембранасы арқылы тасымал түрлері көрсетілген.

Осы процестің қайсысы жеңілдетілген диффузияға, ал қайсысы қарапайым диффузияға жататынын анықтаңыз.

a)

1-қарапайым диффузия;2-жеңілдетілген диффузия;

b)

1- қарапайым диффузия;4- жеңілдетілген диффузия;

c)

2- қарапайым диффузия;3- жеңілдетілген диффузия;

d)

2-қарапайым диффузия; 4-жеңілдетілген диффузия;

7.

Терлеудің басты қызметі.

a)

Ағзадағы артық тұздан құтылу үшін.

b)

Дененің терморегуляциясы үшін.

c)

Ағзада жиналған энергияны шығару үшін.

d)

Дене температурасын көтеру үшін.

8.

Сайқымазақ балықтар (рыба-клоундар) актинияның  қармалауыштарында тіршілік етеді.Өз кезегінде  бұл балықтар актиния қармалауыштарын тазартады.

Ағзалар арасындағы биотикалық қарым-қатынас түрін анықтаңыз.

a)

Комменсализм

b)

Мутуализм

c)

Нейтрализм

d)

Паразитизм

9.

Жануарлардың қаңқа құрылымының ерекшеліктеріне сәйкес дұрыс бөлінген жауап нұсқасын таңдаңыз.

a)

Экзоскелет:1,10; Эндоскелет:3,4;

b)

Экзоскелет:2,6; Эндоскелет:5,10;

c)

Экзоскелет:3,6; Эндоскелет:4,8;

d)

Экзоскелет:5,9; Эндоскелет:1,7;

10.

Хромосомалық аурулар геномдық және хромосомалық мутацияларға байланысты қалыптасады. Жиі кездесетін хромосома ауруларының қатарына трисомиялар жатады. Бұл кезде хромосома жұптарының бірінде қосымша 3ші хромосома пайда болады. Мысалы, Даун ауруында аутосом 21-жұп бойынша трисомия болса, Патау синдромында 13-ші жұпта, Эдварс синдромында 18-ші жұбында болады. Гаметогенезде мейоздық бөлінудің бұзылуына байланысты әйелдерде жыныстық Х-хромосомалардың біреуі болмаса, Шерешевский-Тернер синдромы,керісінше бір хромосома артық болса – триплоид – Х (ер адамдарда Клайнфельтер) синдромының қалыптасуына әкеледі.

Жыныс хромосомасымен тіркесіп тұқымқуалаутын ауру:

a)

Алкаптонурия

b)

Полидактилия

c)

Арахнодактилия

d)

Гемофилия

e)

Брахидактилия

11.

Қазақстан мен Азиядағы  жалғыз қорықты атаңыз. Жауабы:

a)

Барсакелмес

b)

Полидактилия

c)

Арахнодактилия

d)

Гемофилия

12.

Мектепте оқушылар ең қарапайым бір жасушалы организм амебаның көбеюіне зерттеу жүргізуде.Олар әрбір амебаның 2 бөлікке бөліну арқылы көбейетінін біледі.

Егер жеті рет бөліну процесінен кейін амебалардың саны 768 болса, зерттеудің басында не амеба болды?

a)

3

b)

5

c)

6

d)

12

13.

Бір түрге жататын өсімдіктер арасындағы қарым-қатынас түрін анықтаңыз?

a)

Аменсализм

b)

Симбиоз

c)

Мутуализм

d)

комменсализм

14.

Зертханалық және ас қорыту жағдайындағы еттің ыдырау процестерін салыстыру.

Бір кесек етті химиялық зертханада ыдырату үшін 3-4 атмосфералық қысымда 4 тәулік бойы 100 градустан жоғары температурада қыздыру керек, сондай қыздыру жолында ферменттердің көмегімен 4-5 сағатта аминқышқылдарына дейін ыдырайды.

Гидролаза класындағы ферменттердің қай тобы еттің ыдырау үдерісін катализдейді?

a)

Амилаза

b)

Карбогидраза

c)

Липаза

d)

Протеаза

15.

Ананас кулинарияда. Ананас құрамында бар өте қызықты зат – бромелайн. Бромелайн етті жұмсақ, әрі балғын ете алады,әсіресе егер сіз оны қатты және сапасыз ет кесектерін маринадтау үшін қолдансаңыз. Ананастың тәтті және жемісті дәмі бар, ол етке жағымды тәттілік пен дәм қосады. Бұл әсіресе маринадтағы қышқыл немесе ащы ингридиенттермен жақсы үйлеседі. Ананас сонымен қатар етті ылғалдандыруға көмектеседі, бұл оны шырынды етеді және пісіру кезінде шамадан тыс кебуін болдырмайды. Бромелайн гидролаза класындағы ферменттердің қай тобына жататынын анықтаңыз.

a)

Амилаза

b)

Липаза

c)

Мальтаза

d)

Протеаза

16.

Әкесінде төртінші қан тобы, анасында бірінші қан тобы. Балада әкесінің қан тобы тұқымқуалаушылық ықтималдығы қандай?

a)

0

b)

25

c)

50

d)

100

17.

Үйректердің су өткізбейтін қасиеттерінің құпиясы.

Үйректердің ерекше қауырсындары бар, олардың қауырсындары сыртқы қауырсындары мен үлпілдек жастықшаларынан тұратын спецификалық құрылымға ие, олар ауаны ұстап,                                                                                                                                   құстың денесі мен суық су арасында ауа қабатын құрайды. Бұл ауа қабаты оқшаулау қызметін атқарады  жәнесуда жүзетін құстардың денесін жылы ұстауға көмектеседі. Үйректерде құйрықтың түбінде май бөлетін арнайы май бездері бар.құстар бұл майды қауырсындарына жағып, олардың су өткізбейтін қасиетін күшейтеді. Бұл қауырсындарды құрғақ ұстауға және дымқыл қауырсындар арқылы жылудың жоғалуын болдырмауға көмектеседі. Липидтер су өткізбейтін жабындарды құруда қандай қызмет атқарады?     

a)

Ішкі ағзаларды механикалық зақымданудан қорғайды

b)

Энергетикалық резервті құруға қатысады

c)

Ағзаның терморегуляциясын жүзеге асырады

d)

Жүйке сигналдарын беруге қатысады.

18.

Мөлдірдің қан тобы ІІ. Ол ІІІ қан тобындағы Бауыржанға тұрмысқа шықты. Олардың екі қызы бар: ІІ қан тобындағы Нұрлы және І қан тобындағы Гаухар. Үлкен қызы Нұрлы ІІІ қан тобы бар Айдарға тұрмысқа шыққалы жатыр, Айдардың анасында І қан тобы. Нұрлы мен Айдардың балаларының қан топтары қандай болуы мүмкін?     

a)

ВО,АО

b)

АО,АО

c)

ОО,АВ

d)

ОО,ВВ

19.

Өсімдіктер энергияны крахмал түрінде сақтайды.Крахмалға тән қасиетті анықтаңыз?

a)

тек 2

b)

тек 1

c)

тек 3

d)

тек 4

20.

Сауле микроскоп астында үш жасушаны бақылады.ОЛ жасушалардың құрылымдық компоненттерін салыстырып , олардың қызметін көрсете отырып, кестеге өзінің бақылауларын жазды.

Жасушалар туралы келесі тұжырымдардың қайсысы дұрыс?

a)

W-өсімдік жасушасы, X-бактерия жасушасы, Y-жануар жасушасы.

b)

W-бактерия жасушасы,  X-жануар жасушасы, Y-өсімдік жасушасы.

c)

W-өсімдік жасушасы,  X-жануар жасушасы,  Y-бактерия жасушасы.

d)

W-жануар жасушасы,  X-бактерия жасушасы, Y-өсімдік жасушасы.

21.

Сіз қызыл маржан рифтеріндегі маржан полиптері мен микроскопиялық зооксантелла балдырлары арасындағы өзара қарым – қатынасқа зерттеу жүргізудесіз. Зооксантеллалар маржан полиптерінде тіршілік етеді және фотосинтезге қажетті жарық көзін қабылдау оған тиімді және балдырлар маржан полиптерін қоректік заттармен қамтамасыз етеді. Ағзалар арасындағы қарым – қатынас түрін анықтаңыз

a)

комменсализм

b)

нейтрализм

c)

мутуализм

d)

паразитизм

22.

Қай грфикте пепсин ферменті үшін оңтайлы рН

a)

1 және 3

b)

3

c)

1

d)

2

23.

Жануарлардың қаңқа құрылысыны ң ерекшеліктеріне сәйкес дұрыс жауап нұсқасын таңдаңыз.

a)

омыртқасыздар 3,6, омыртқалылар 4,8

b)

омыртқасыздар 5,4, омыртқалылар 3,6

c)

омыртқасыздар 2,4, омыртқалылар 3,5

d)

омыртқасыздар 3,6, омыртқалылар 4,8

24.

Биогенді элемент дененің жүрек тамыр жүйесінің жұмыс істеуі үшін қажет. Қышқылдың негіздік тепе – теңдікті реттеуге және жүйке импульстарының берілуіне қатысатын биогенді элементті анықтаңыз.

a)

темір

b)

йод

c)

калий

d)

кальций

25.

Харди Вайынбергтің генетикалық тепе теңдің заңы.  Адамда альбинизм аутосомды рецесивті белгі.бұл ауру қала тұрғындары арасында 1/2500 жиілікпен кездеседі.

a)

98

b)

2041

c)

457

d)

58

26.

Зертханалық және ас қорыту жағдайындағы еттің ыдырау процестерін салыстыру

Бір кесек етті химиялық зертханада ыдырату үшін, 3-4 атмосфералық қысымда және 100 градустан жоғары температурада 4 тәулік бойы қыздыру керек. Сондай көлемдегі еттің кесегі асқорыту жолында ферменттердің көмегімен 4-5 сағатта аминқышқылдарына дейін ыдырайды. Гидролаза класындағы ферменттердің қай тобы еттің ыдырау үдерісін катализдейді?

a)

амилаза

b)

карбогидраза

c)

липаза

d)

протеаза

27.

Фотосинтез процесі қай кезеңде белсендірек болады?

a)

2 онкүндік

b)

1 онкүндік

c)

3 онкүндік

d)

4 онкүндік

28.

Актиния мен таңқы шаян арасындағы қарым-қатынас түрін анықтаныз

a)

аменсализм

b)

комменсализм

c)

мутуализм

d)

нейтрализм

29.

NaCl дың химиялық қасиеттеріне сүйене отырып, физиологиялық ерітіндінің жасуша мембранасы арқылы тасмалдануы туралы қортынды жасаныз

a)

аквапорин нәруыздар көмегімен жүзеге асады

b)

диффиузия арқылы жүреді

c)

осмос қысымы арқылы жүреді

d)

натрий калий сорғысының көмегімен жүреді

30.

Мектепте оқушылар балық шабақтарына азық ретінде бір жасушалы организмдерді өсірді. Бұл организмдердің көбеюі әрбір организмдердің екі бөлікке бөлінуі арқылы жүреді. Бастапқыда ыдыста 6 бір жасушалы организм болды. Алты рет бөліну процесінен кейін ыдыста неше бір жасушалы организм болатынын анықтаңыз.   

a)

384

b)

768

c)

48

d)

192

31.

Зертханалық және ас қорыту жағдайындағы еттің ыдырау процестерін салыстыру

Бір кесек етті химиялық зертханада ыдырату үшін, 3-4 атмосфералық қысымда және 100 градустан жоғары температурада 4 тәулік бойы қыздыру керек. Сондай көлемдегі еттің кесегі асқорыту жолында ферменттердің көмегімен 4-5 сағатта аминқышқылдарына дейін ыдырайды.

Нәруыздардың қандай қызметі ағзадағы химиялық реакциялардың жүруін жылдамдатады?

a)

реттеуші

b)

құрылымдық

c)

траспорттық

d)

ферментативтік

32.

Бұл прцестің қайсысы жеңілдетілген диффузияға жататынын анықтаңыз.

a)

2 және 2

b)

2 және 1

c)

1

d)

2

33.

АВО қан топтарының қан топтарының жүйесін пайдалана отырып тапсырманы орныданыз. Отбасында екі бала бар ұл балада 4 қан тобы оның әпкесінде 1 топ

ата-анасының қан топтарын анықтаныз

a)

2 және 3 қан топтары

b)

1 және 2 қан топтары

c)

2 және 2 қан тобы

d)

4 және 3 қан тобы

34.

Канада арктикалық. Жануар қорғаушыларының бұл алаңдаушылықтары қаншалықты орынды. 

a)

орынсыз себебі тиіндер мен бұғылардың арасындағы қарым қатынас нейтролизмге жатады

b)

орынды себебі тиіндер мен бұғылардың арасындағы қарым-қатынас комменсализмге жатады

c)

орынды себебі тиіндер мен бұғылардың арасындағы қарым қатынас мутуализмге жатады

d)

орынсыз себебі тиіндер мен бұғылардың арасындағы қарым қатынас паразитизмге жатады

35.

Организмнің ішкі ортасына қан, лимфа және ұлпа сұйықтығы жатады. Қан дәнекер ұлпасының сұйықтық түрі. Қанның мөлшері адамның дене салмағына байланысты. Ересек адамдарда 4,5 - 5 литрді құрайды. Қанның құрамы плазмадан тұрады. Қан тасмалдау, қорғаныш және гуморальдық қызмет атқарады. Организмнің ішкі ортасына жатпайды.               

a)

гормон

b)

ұлпа сұйықтығы

c)

эритоцит

d)

қан плазмасы

36.

Ағзалар арасындағы қарым-қатынас формалары.

Табиғи бірлестіктердегі барлық тіршілік иелері күрделі. Қарым қатынаста болады және түрлердің  қоректену, көбею және таралу мүмкіндіктері бір-біріне тәуелді. Мұндай  байланыстар биотикалық деп аталады. Түр  үшін пайдалы байланыс «+» зиянды «-» бейтараптылық байланыс «0» деген шартты белгісімен таңбаланады. Ағзалар арасындағы дұрыс биотикалық қарым қатынас типі көрсетілген шартты белгіні  анықтаңыз.

a)

Мутуализм0/0

b)

Мутуализм-/-

c)

Мутуализм+/+

d)

Мутуализм+/0

37.

Төменде берілген тізімдегі құрылымдық компоненттердің қайсысы өсімдіктердің де жануарларда болады

1ядро. 2хлоропласт  3цитоплазма  4 жасуша қабырғасы  5сыртқы мембрана 

a)

1,3 және 5

b)

1,2,және 4

c)

3,4 және 5

d)

3,5 және 2

38.

Жануарлардың қаңқа құрылысыны ң ерекшеліктеріне сәйкес дұрыс жауап нұсқасын таңдаңыз.Жауабы:

a)

буынаяқтылар 2,6, желілілер 4,7

b)

буынаяқтылар 2,5, желілілер 4,6

c)

буынаяқтылар 1,6, желілілер 4,7

d)

буынаяқтылар 2,5, желілілер 4,8

39.

Оқушылар жануар мен өсімдік жасушаларын микроскоппен зерделеп,олардың құрылысындағы вакуольдердің саны мен көлемі арасындағы ерекшеліктерді байқады. Аталған органоидті зерттеп, оқушылар бұл айырмашылықтар олардың атқаратын қызметіне байланысты екенін түсінді

Өсімдік вакуолінің қызметтін белгілеңіз

a)

Жиырылғыш вакуоль осмос қысымы мен қалдық заттардың сыртқа шығуын реттейді

b)

Орталық вакуоль суды немесе сұйықтықты жинақтайды және тургор қысымын реттейді

c)

Асқорыту вакуолі қорек заттарын жинақтайды және қорытады

d)

Жиырылғыш вакуоль гүлдер мен жемістерге әр түрлі түс береді

40.

 Z және X құрылымдық компоненттерін, сондай – ақ олардың функциларын көрсететін жауап нұсқасын таңдаңыз.

a)

X жасуша құрылымы – хлоропласт, қызметі фотосинтез.

Z жасушалық құрылымы – митохондрия, қызметі энергия көзі.

b)

X жасуша құрылымы – жасуша қабырғасы,қызметі –қорғаныштық.

 Z жасуша құрылымы – рибосомалар; қызметі – нәруыз биосинтезі.

c)

X жасуша құрылымы – рибосомалар; қызметі – нәруыз биосинтезі.

Z жасушалық құрылымы – митохондрия, энергия көзі.

d)

X жасуша құрылымы – хлоропласт,қызметі фотосинтез.

 Z жасуша құрылымы – жасуша қабырғасы,қызметі –қорғаныштық.

41.

Мөлдірдің қан тобы ІІ. Ол ІІІ қан тобындағы Бауыржанға тұрмысқа шықты. Олардың екі қызы бар ІV қан тобындағы Нұрлы және ІІІ  қан тобындағы Гаухар. Үлкен қызы Нұрлы ІІІ қан тобындағы Айдарға тұрмысқа шыққалы жатыр.Айдардың анасында І қан тобы.

Нұрлы мен Айдардың балаларында қандай қан топтары болуы мүмкін?

a)

I.II.III.IV

b)

II.III

c)

III.IY

d)

I.II

42.

Сүтқоректі жануарлардың қаңқасындағы негізгі ұқсастықты анықтаңыз .

a)

омыртқа жотасының мойын бөлігі жеті омыртқадан тұрады.

b)

құйрық омыртқаларының саны бірдей

c)

омыртқа жотасында бел,сегізкөз болмайды

d)

омыртқа жотасы 4 бөлімнен тұрады

43.

Бромелайн гидролаз класындағы ферменттердің қай тобына жататынын және олар қандай заттарды ыдыратады

a)

Фермент:амилаза заттар липидтер

b)

Фермент:литаза заттар нәруыздар

c)

Фермент:протеаза заттар көмірсулар

d)

Фермент:протеаза заттар нәруыздар