WorksheetsQH 10G #37-38
Total questions: 23
Worksheet time: 12mins
Қазақ мемлекетінің идеологиясы түсінігі:
«Мәңгілік Ел» құру
Шығу тегі мен дәстүрінің ортақтығы
«Ұлы Дала мемлекетін құру»
Бір дін мен бір тілде сөйлеу
Қазақ қоғамындағы саяси билік институты (тары):
Хан, би
Батырлар
Ақсақалдар кеңесі
Ұлыстық басқару
Құрылтай
Дәстүрлі қазақ ғұрпында хан сайлану үшін:
Хандыққа үміткер Әмір Темір ұрпағы болуы керек
Үміткер тек Ашина руынан болуы керек
Хандыққа үміткер Шыңғыс ұрпағы болуы керек
Хандыққа үміткер Қыпшақтың елбөрілі руынан болуы керек
Дәстүрлі қазақ ғұрпындағы хан сайланатын адамның әулеттегі ең үлкені болуын қадағалайтын тәртіп:
Майораттық
Джуниораттық
Ордонанстық
Титулдық
Ханды таққа отырғызу кезінде көтерді:
Ханның ағаш тағымен
Ханның күміс тағымен
Ақ киізбен
Алтын тақпен
Ханның негізгі міндеті:
Жаңа жердер жаулап алу
Мемлекет аумағын кеңейту
Биліктің ауыспалылығын сақтау
Елді сыртқы жаудан қорғау
Ханның бас қолбасшы қызметін атқаруына байланысты берілетін құқығы:
Кешірім беру немесе жазалау
Соғыс жариялау және бітім жасау
Бас төреші қызметін атқару
Заңдар мен бұйрықтар шығару
Ханның айналасында қызмет етіп, оның жеке басын күзетіп шаруашылығын жүргізгендер:
Қожалар
Төрелер
Төлеңгіттер
Ноғайлар
Қазақ хандары Ұлы Даланы үнемі аралап жүрді және хан ордасы сол сәтте оның шатыры тігілген жерде орналасты:
XVIII ғасырға дейін
XIX ғасырға дейін
XVII ғасырға дейін
XVI ғасырға дейін
Барлық жүз таныған Қазақ хандығының соңғы аға (ұлы) ханы:
Тәуекел хан
Қасым хан
Тәуке хан
Есім хан
Билігі бүкіл хандыққа таралған аға хан (дар):
Хақназар хан
Қасым хан
Әбілхайыр хан
Әбілмәмбет хан
Тәуке хан
Сұлтанның басты саяси құқығы:
Билікке таласу
Билікті мұрагерлікке алу
Ханды қорғау
Аймақтық сепаратизмге жол беру
Қазақ хандығында құрылтайды өткізудің заңды-құқықтық негізі:
Шыңғыс ханынң Ұлы жасағы, қазақтың құқықтық жинақтары
Құран мен сүннетке негізделген шариғат талаптары
Қазақтың әдет-ғұрыптары мен салт-дәстүрлері
Әмір Темірдің өсиеттері мен уағыздары
«Хан және олармен тең сұлтандар, ақсақалдар мен рулардың билеушілері күзде, даланың ортасындағы бір жерге, ел ісін талқылау үшін жиналысын» делінген XVII ғасырдың аяғы XVIII ғасырдың басындағы заң жүйесі:
«Қасым ханның қасқа жолы»
«Есім ханның ескі жолы»
«Шыңғыс ханның Ұлы жасағы»
«Тәуке ханның Жеті жарғысы»
Қазақ қоғамында неғұрлым ықпалды билер құрған кеңес:
Хандар жанындағы кеңес
Батырлар кеңесі
Билер кеңесі
Ақсақалдар кеңесі
Бейбіт уақытта ұлыс сұлтандары, билер мен ақсақалдар билігіне бағынған топ өкілдері:
Хандар
Кіші хандар
Батырлар
Қожалар
XVII-XVIII ғасырдың басында үздіксіз ойрат басқыншылыңы мен хандықтың батыс шекараларындағы күрделі жағдайға байланысты қоғамдағы рөлі өскен топ өкілдері:
Хандар
Кіші хандар
Батырлар
Қожалар
Дала көшпелілерінің мемлекеттілігіне тән үштік:
«Хан-билер-халық»
«Батыр-тархан-ақсақал»
«Қожа-төлеңгіт-ноғайлар»
«Халық-батыр-ақсақалдар»
Қазақ қоғамында далада еркін көшіп-қонып жүрген шағын көшпелі қауымдастықтар:
Жүздер
Батырлар
Билер
Рулар
Билікке өз көзқарасын билеушіге көшіп келу немесе одан көшіп кету жолымен білдірген негізгі билік көзі:
Халық
Батырлар
Билер
Қожалар
Халық көшіп кетсе, биліксіз және мемлекетсіз қалған:
Батырлар
Билер
Хандар
Ақсақалдар
Көшпелі мемлекеттерді шығыстың озбыр патшалықтарынан ерекшелендіретін:
Көшпелілер билеушілері шығыстың озбыр билеушілерінен асып түсті
Халықтың өз әкелеріне бағынғандай бағынуға тиістілігі
Биліктің ағадан ініге емес, әкеден балаға берілуі
Биліктің мұрагерлікпен емес тек көрсетілген ерлік бойынша берілуі
Жоғары билік пен халықтың арасындағы байланыстырушы болған, биліктің маңызды бөлігі:
Билер
Батырлар
Ақсақалдар
Қожалар
