WorksheetsQH 10G #41
Total questions: 62
Worksheet time: 31mins
Ресейдің Орталық Азияға қызығушылығын тудырып, қазақ даласын «Шығыстың кілті және қақпасы» деп атған:
ІІ Екатерина (1762-1796)
І Павел (1796-1801)
І Петр (1682-1725)
І Александр (1825-1855)
Ресейдің шығысқа бағытталған саясаты уақытша тынышталып қалуына себеп болған:
І Петрдің өлімі
ІІ Екатеринаның өлімі
Орыс-швед соғысы
Ресей-Жоңғар соғысы
Әбілқайыр ханның Ресей императорына жүгінуіне себеп болған:
Қытай империясының Шығыс Қазақстанға жорықтары
Аға хан Тәукенің қаза болуы
Ойрат шапқыншылықтарынан кейінгі ауыр жағдай
Орта Азия хандықтарының Қазақ хандығына шабуылы
Әбілқайырдың ойынша Ресеймен серіктестік тоқтатуы тиіс:
Орта Азия хандықтарның Қазақ хандығына шабуылын
Қытайдың Қазақ хандығына шабуылын
Ресей аумағына Жоңғарлар жасап отырған жорықтарды
Ресей ойраттар, башқұрттар және қалмақтармен соғыста көмек береді
Ресей Даладағы өзара қырқысуларды тоқтатуға әсерін тигізеді
Ресейдің бодандығын қабылдау тәуелсіздікті жоғалтуға әкеледі деп оған қарсы болған (дар):
Ресеймен соғысып жүрген Сібір хандығы
Кіші жүз билері
Хорезмдегі қазақ этносының өкілдері
Кіші жүз батырларының көпшілігі
Бұқара халық
Ресей императоры Анна Иоановна Кіші Жүзді протекторат құқықтарырмен Ресейдің қол астына қабылдау туралы грамотаға қол қойған уақыты:
1723 жылы 19 ақпанда
1731 жылы 10 қазанда
1731 жылы 19 ақпанда
1734 жылы 10 ақпанда
Ресейдің қол асытан өтуді Кіші жүзден кейін қабылдаған Орта жүз ханы:
Күшік
Болат
Сәмеке
Нұралы
Ресейдің қол астына өтуді қабылдаған Орта жүз ханы мен сұлтаны:
Әбілмәмбет хан мен Абылай сұлтан
Әбілқайыр хан мен Нұралы сұлтан
Жолбарыс хан мен Күшік сұлтан
Абылай хан мен Уәли сұлтан
Мемлекетаралық қатынастар түрі, мұнда бір ел ішкі істерінде автономиялылығын және өз билеуші іулетін сақтай отырып, халықаралық қатынастарда басқа елдің өзінен жоғары екендігін мойындайды:
Автономия
Доминион
Протекторат
Интервенция
Міндеті Далаға бақылау жүргізу болған Орынбор экспедициясы құрылды: /протекторат ішкі істерге араласуды көздемесе де/
1731 ж
1734 ж
1735 ж
1740 ж
1735 жылы негізі қаланып, 1744 жылы губерния орталығына айналған қала:
Калмыков
Орынбор
Семей
Омбы
Қазақ даласының шеткері аймақтарында бекініс шептерін салуға көмектесіп, отарлау саясатын жүргізген әскери топтар:
Төлеңгіттер
Казактар
Ноғайлар
Қожалар
Кіші жүз қазақтарына Жайық өзені бойында көшіп-қонуға және оның оң жағасына өтуге тыйым салған Орынбордың алғашқы генерал-губернаторы:
В.Н.Татищев
А.И.Тевкелев
О.И.Игельстром
И.И.Неплюев
1780 жылдары Кіші жүздегі хан билігін жоюға әрекеттенген Орынбор генерал-губернаторы:
В.Перовский
О.Игельстром
П.Рычков
П.Эссен
1801 жылы өз қол астындағылармен бірге Жайық өзенінің оң жағасына көшуге рұқсат алған Әбілқайыр ханның немересі:
Жәңгір
Бөкей
Шығай
Нұралы
Қазақстанның батысында Бөкей (Ішкі) ордасының билігі сақталған уақыты:
1812-1845 жж
1800-1823 жж
1801-1845 жж
1845-1872 жж
ХІХ ғасырда Орта жүз бен кейбір Ұлы жүздің жерлері біріктірілді:
Ташкентке қарайтын Түркістан облысы қырғыздарының облысына
Орынборға қарайтын Орынбор қырғыздарының облысына
Орынборға қарайтын Закаспий қырғыздарының облысына
Батыс Сібірге қарайтын Сібір қырғыздарының облысына
1822 жылғы Орта Жүз қазақтарын басқару туралы Ереже бойынша бөліну бірлігінің дұрыс реттілігін көрсетіңіз:
Облыс-губернатор-уезд
Округ-болыс-ауыл
Генерал губернаторлық-әскери губернатор-округ
Уезд-округ-болыс-ауыл
1822 жылы қабылданған Орта Жүз қазақтарын басқару туралы Ереженің отаршылдық сипаты:
Хан билігі сақталып, шектеулі құқықтарға ие болды
Көшпелілерге басқа округке рұқсатсыз көшуге тыйым салынды
Қазақтардың басқару жүйесі сақталып тек салық төлетілді
Хан билігі жойылды
Үш сатылы басқару жүйесі енгізілді
1822 жылы қабылданған Орта Жүз қазақтарын басқару туралы Ереженің отаршылдық сипаты:
Қазақ хандығы аумағы генерал-губернаторлықтарға бөлінді
Қазақ даласында ру-тайпалық құрылым жойылып, ішкі Ресейлік тәртіптен енгізілді
Билер соты тек ұсақ істер деңгейінде ғана сақталды
Қылмыстық істер империялық заңдар негізінде қарастырылды
Қазақтар қазынаға салық төлеуге тиіс болды
Орта жүздің іс жүзінде Ресей империясының құрамына кіруін білдірген:
«Орынбор қырғыздары туралы жарғы»
«Сібір қырғыздары туралы жарғы»
«Түркістан облысын басқару туралы уақытша ереже»
«Орал, Торғай, Ақмола, Семей облыстарын басқару туралы ереже»
Кіші жүзде хандық билікті жойған ереже (жарғы):
«Сібір қырғыздары туралы жарғы»
«Орынбор қырғыздары туралы жарғы»
«Түркістан облысын басқару туралы уақытша ереже»
«Орал, Торғай, Ақмола, Семей облыстарын басқару туралы ереже»
Кіші жүздің соңғы хандары:
Кенесары мен Наурызбай
Жолбарыс пен Күшік
Шерғазы мен Арынғазы
Бөкей мен Уәли
Кіші жүздегі хандық биліктің жойылуы кезінде кіші жүз билігін жүзеге асырған:
Аймақтық комиссия
Шекаралық комиссия
Дистанциялар
Сұлтан-әкімдер
Кіші жүзді басқару туралы 1824 жылғы жарғының төменнен жоғарыға қарай орналасу ретін анықтаңыз:
Ауыл-болыс-округ-уезд-облыс
Ауыл, дистанциялар (бекіністер арасындағы жерлер)-бөліктер-жүз
Генерал-губернатор-облыс-уезд-оукруг-болыс-ауыл
Жүз-бөліктер-дистанциялар-ауыл
1824 жылғы Кіші жүздегі хандық билікті жою кезіндегі Жарғы бойынша әкімшілік бірліктерді басқарушылар:
Генерал-губернаторлықты – генерал губернатор, облысты – әскери губернатор, уезді – уезд бастығы, болыстықты – болыс, ауылды-старшын
Бөліктерді – сұлтан-әкімдер, дистанцияларды-дистанция басшылары, ауылдарды старшындар басқарды
Ауылды – старшын, болысты – уезд бастығы, округті – болыс, бөліктерді – сұлтан-әкімдер
Облысты-сұлтан-правительдер, болысты – әскери губернатор, уезді – старшын, ауылды – болыстар
1824 жылғы Жарғы бойынша әскери шеп бойындағы қазақтарға енгізілген лауазым:
Правитель
Покровитель
Попечитель
Протектор
1824 жылғы «Орынбор қырғыздары туралы Жарғы» бойынша қылмыстық істерді қараған:
Қазақтардың дәстүрлі билер соты
Хандық сот пен сұлтандар соты
Әскери сот немесе шекаралық комиссия
Батырлар мен билерден құралған сот
1820 жылдардағы реформалардың отыршылдық салдары:
Қазақ даласында хандық билік қалпына келтіріліп, қазақтың дәстүрлі көшіп-қону жүйесі жолға қойылды
Қазақ жерлерінің саяси жүйесін өзгертті, қазақ қоғамының шаруашылық-экономикалық және этноәлеуметтік негіздері бұзылды
Көшіп-қону еркіндігі шектелді, бұл мал шаруашылығының құлдырауына, қазақ руларының араласуына әкелді
Медреселер мен жаңа мектептер ашылып, жаппай сауаттандыру басталды
Хан билігін жою қазақ мемлекеттілігінің дамуына нұқсан келтірді, Кіші және Орта жүз қазақтары саяси дербестігін жоғалтты
Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Қазақстан облыстары ортаазиялық Қоқан және Хиуа хандықтарының қол астына өтті:
ХІХ ғасырдың бас кезінде
ХХ ғасырдың бас кезінде
XVIII ғасырдың аяғында
XVIII ғасырдың ортасында
Оңтүстік Қазақстан мен Орта Азия бағытындағы орыс басқыншылығының екі бағыты:
Солтүстік пен Орталық жағынан
Арал мен Жетісу жағынан
Солтүстік пен Батыс жағынан
Балқаш пен Арал маңынан
Жетісудың солтүстігіндегі бірнеше орыс бекіністері Сібір казактары шебін жалғастырды:
1815 жылы
1825 жылы
1835 жылы
1845 жылы
Арал мен Сырдарияның сағасында Сырдария шебін құрайтын форттар пайда болды:
1820 жылдары
1830 жылдары
1840 жылдары
1850 жылдары
Қоқандық Ақмешіт (қазіргі Қызылорда қаласы) бекінісін орыс әскері басып алды:
1853 жылы
1854 жылы
1864 жылы
1865 жылы
1854 жылы іргесі қаланған бекініс:
Семей (Аягөз)
Ақмешіт (Перовск)
Верный (Алматы)
Черняев (Шымкент)
Сырдария мен Сібір әскерлері қосылды:
1868 ж
1867 ж
1866 ж
1865 ж
Әулиеата (Тараз), Түркістан мен Шымкенттен құрылған облыс:
Орынбор
Батыс Сібір
Түркістан
Ақмола
1866 жылы Ташкент алынғаннан кейін, құрамына Жетісу және Сырдария облыстары кірген генерал-губернаторлық:
Түркістан
Батыс Сібір
Орынбор
Ақмола
Түркістанда құрылған генерал-губернаторлықтағы негізгі әскери күш болған:
Батыс Сібір казак әскерлері
Жетісу казак әскерлері
Орынбор казак әскерлері
Жайық казак әскерлері
Ұлы жүз жерлері, сонымен бірге Қазақстанның бүкіл аумағы Ресей империясының құрамына кірді:
1820 жылдардың ортасына қарай
1830 жылдардың ортасына қарай
1900 жылдары
1860 жылдардың ортасына қарай
1868 жылдары қазақтар мекендеген облыстарда шығарылған ереже:
«Сібір қырғыздары туралы жарғы»
«Басқару туралы уақытша ереже»
«Орынбор қырғыздарын басқару туралы жарғы»
«Дала облыстарын басқару туралы уақытша ереже»
ХІХ ғасырдың ортасындағы ережелер бойынша қазақ аумағы үш генерал губернаторлыққа бөлінді:
Орал, Дала, Жетісу
Орынбор, Семей, Ташкент
Орынбор, Батыс Сібір, Түркістан
Батыс Сібір, Орал, Түркістан
Орынбор генерал-губернаторлығына енген облыстар:
Жетісу және Сырдария
Ақмола және Семей
Орал және Торғай
Ферғана, Самарқанд
1860 жылдардағы ереже бойынша Батыс Сібір генерал-губернаторлығына кірген облыстар:
Жетісу және Сырдария
Ақмола және Семей
Орал және Торғай
Ферғана, Самарқанд
1860 жылдары қабылданған отыршылдық ереже бойынша Түркістан генерал-губернаторлығының құрамына кірген облыстар:
Жетісу және Сырдария
Ақмола және Семей
Орал және Торғай
Ферғана, Самарқанд
ХІХ ғасырдың 60 жылдарындағы ережелер бойынша бұрынғы Бөкей ордасының жерлері енді:
Закаспий губерниясының құрамына
Самара губерниясының құрамына
Саратов губерниясының құрамына
Астрахань губерниясының құрамына
ХІХ ғасырдың 60 жылдарындағы уақытша ережелер бойынша генерал-губернаторлықтағы барлық әскери және азаматтық билік қолында болған лауазым иесі:
Генерал-губернатор
Әскери губернатор
Уезд бастығы
Болыс басқарушысы
ХІХ ғасырдың 60 жылдарында қабылданған әкімшілік реформаларға сай, төменнен жоғары қарай орналастырыңыз:
Губернаторлық-облыс-уезд-болыс-ауыл
Округ-болыс-ауыл
Ауыл-болыс-уезд-облыс-губернаторлық
Бөлік-дистанция-ауыл
1867-1868 жж ережелерге сай, әрбір болысқа кірген ауылдар саны:
10-12 ауыл
50-70 шаңырақ
15-20 болыс
20-30 ауыл
Дәстүрдің күшімен ғана саяси өмірге ықпал етуін жалғастырып, сайланбалы лауазымдарды иеленуге ерекше құқық алмаған әлеуметтік топ:
Билер
Қожалар
Қожалар
Сұлтандар
Жаңа қабылданған ережелер бойынша дәулетті адамдар қатарынан сайланған лауазым иелері:
Уезд бастықтары
Болыстық басқарушылар, старшындар
Генерал-губернаторлар
Әскери губернаторлар
Жаңа отыршылдық ережелер бойынша қазылар соты (шариғат бойынша) сақталған аймақ:
Орынбор өлкесі
Батыс Сібір өлкесі
Түркістан өлкесі
Жетісу өлкесі
Ереже бойынша діни, ақпараттандыру қызметін атқаратын молдалар бағындырылды:
Генерал-губернаторға
Әскери губернаторға
Ішкі істер министрлігіне
Болыс басқарушыларына
ХІХ ғасырлардағы ережелердің жергілікті қазақ халқына әкелген негізгі ауыртпалығы:
Барлық жердің Ресей мемлекетінің меншігі деп жариялануы
Қазақ жерлеріне казак әскерлерінің қоныстандырылуы
Қазақтарды тек жоғары лауазымды қызметтерге ұсыну
Отаршылдық заңдар енгізіліп, дәстүрлі қазақ ғұрпының бұзылуы
1891 жылы қабылданған, қазақ жерлерін тағы да бөлген реформа:
«Орынбор қырғыздарын басқару туралы жарғы»
«Сібір қырғыздарын басқару туралы жарғы»
«Далалық облыстарды басқару туралы Ереже»
«Ақмола, Семей, Орал, Торғай облыстарын басқару туралы Ереже»
Жаңа ережелер бойынша құқықтары кеңейтілген лауазым иелері:
Ауыл старшындары
Болыстық басқарушылар
Уезд бастықтары
Әскери губернаторлар
Жаңа ережелер нәтижесінде казактар мен орыс шаруаларының қоныстануы нәтижесі:
Жергілікті халық – қазақтардың саны артты
Қазақтар өз жерінің иесі ретінде лауазымды қызметтерге сайлана бастады
Қазақтар ішкі Ресейдің шұрайлы жерлеріне қоныстандырылды
Қазақтарды ең жақсы жерлерінен айырды
ХІХ ғасырдың ІІ жартысында қабылданған отаршыл ережелердің экономикалық жетістігі (тері):
Қазақ даласы жалпыресейлік экономикалық жүйеге қосылды, Ресейдің ақша жүйесі таралды
Қазақ жерлерінің казактар мен орыс шаруаларының пайдасына алынуы
Тауарлы шаруашылық пен сауданың, әсіресе жәрмеңкелік сауданың дамуы жеделдеді
Қазақ саудагерлері Қытай мен Ресейдің арасындағы делдалдық жасап саудамен айналысты
1899-1905 жылдары Орынбор-Ташкент теміржолы салынды, қазақ аумағының солтүстігінен Транссібір магистралі өтті
ХІХ ғасырдың ІІ жартысындағы әкімшілік реформалардың отаршылдық сипаты (тары):
Қазақ қоғамында мүліктік жіктелу күшейді, көшіп-қону мүмкіндігі жоқ кедейленген адамдар – жатақтар пайда болды
Рулық өзара көмек пен қазақтардың дәстүрлі ауылшаруашылығы қалпына келтірілді
Рулық өзара көмектің дәстүрлі жүйесі тоқтады, жатақтар казактарға немесе шаруаларға батрақ болып жалданды
Қазақ қоғамындағы мүліктік жіктеліс жойылды, көшіп-қону мүмкіндігі жоқ кедейленген адамдар – жатақтар жойылды
Қазақтар балық аулаумен немесе тасымалмен айналысты, шахталарға жұмысқа орналасты
ХІХ ғасырдың ІІ жартысындағы әкімшілік реформалардың қазақтарға қатысты оң өзгерісі (тері):
Қазақтардың дәстүрлі басқару жүйесі еш өзгеріссіз қалып қазақтар тек салық төлеумен ғана шектелді
Империяның білім беру және медициналық талаптары қазақтарға да таралды
Уездік қалаларда бастауыш мектептер мен медициналық орталықтар ашылды
Қазақтарды шұрайлы жерлерден ығыстырып, жаңадан көшіп келуші орыс-казактарға берілді
Дәрігерлер пайда болып, шешекке қарсы егу жасалды, тұрмысқа жаңа бұйымдар (самауырлар, керосин шамдары, тігін мәшинелері) енгізілді
Кіші және Орта жүздің хандары Ресейдің қол астына өтуді қабылдағаннан кейінгі отаршыл Ресейдің әрекеті:
Өлкені әскери отарлау басталды
Қазақ даласын басқарушы хандар лауазымы қайтарылды
Орта Азиялық хандықтарды Қазақ хандығына қарсы айдап салды
Жоңғарлар мен Қытай шапқыншылығынан қазақтарды қорғады
Қазақ жерлерінің Ресейге қосылуы аяқталды:
1820 жылдардың басында
1860 жылдардың ортасында
1890 жылдардың аяғында
1850 жылдардың ортасында
