Font size
WorksheetsQH 10G #53
Total questions: 42
Worksheet time: 21mins
Жәдігерлерден (адамзат жасаған заттардан) және технологиялардан (жәдігерлерді жасау тәсілдерінен) тұратын мәдениет:
Рухани мәдениет
Материалдық мәдениет
Өтпелі мәдениет
Аралық мәдениет
Материалдық мәдениет бұйымдары:
Шешендік сөздер, мақал-мәтелдер
Баспана, киім-кешек
Әшекейлер, қару-жарақ
Ертегілер, дастандар, аңыз-әңгімелер
Қолданбалы өнер заттары, тағам, ыдыс-аяқ
Киіз үйдің торлы қабырғалармен бөлектенетін ағаш қаңқасы:
Шаңырақ
Кереге
Уық
Сықырлауық
Киіз үйдің дөңгелек төбесі:
Шаңырақ
Кереге
Уық
Сықырлауық
Киіз үйдің шаңырақты ұстап тұратын иілген күмбез ағашы:
Уық
Кереге
Сықырлауық
Шаңырақ
Киіз үйдің кеңістігі бес бөлікке бөлінеді:
Ауыз үй, босаға, төр, ошақ, қонақтарға арналған орын
Еркектерге арналған орын, әйелдерге арналған бөлік, босаға
Кірер есік, ерлерге арналған орын, әйелдерге арналған орын, төр, ошақ, босаға
Ошақ, қонақтарға арналған орын, еркектерге арналған орын, әйелдерге арналған бөлік, босаға
Киіз үйдің орталығы арналды:
Ерлерге
Әйелдерге
Ошаққа
Қонақтарға
Киіз үйдің кіретін жерге қарсы, қонақтарға арналған құрметті орны:
Босаға
Төр
Ауызғы үй
Қонақ үй
Киіз үйдің төрден оңға қарай (кіреберістен солға қарай) бөлігі арналды:
Еркектерге
Әйелдерге
Қонақтарға
Әулет үлкендеріне
Төрден солға қарай (кіреберістен оңға қарай) шымылдықпен бөлінгі арналды:
Еркектерге
Әйелдерге
Қонақтарға
Әулет үлкендеріне
Киіз үйдің көлемі, үлкендігі өлшенеді:
Киіздер санына
Сықырлауық санына
Қанаттардың санына
Туырлықтар санына
Көшпелілердің қыстаулардағы үйлерін салуда қолданған құрылыс заты:
Киіз
Шикі кірпіш
Тау тастары
Қамыс
Киіз үй ғалам моделі болды, осыған орай киіз үйдің күмбезі білдірді:
Аспанды
Жерді
Жер асты әлемін
Күнді
Көшпелілер үшін күннің белгісі болған киіз үйдің бөлігі:
Уық
Кереге
Шаңырақ
Сықырлауық
Көшпелілер түсінігінде ошақ пен киіз үйдің дөңгелек кеңістігі білдірді:
Аспанның нышанын
Күннің нысанын
Жердің нышанын
Оттың нышанын
Қазақ қоғамындағы аса маңызды қолөнермен айналысып, уықтарды булауға арналған пеші, июге арналған құрылғысы, бұрғылау аспабы болған шеберлер:
Зергерлер
Ағаш өңдеушілер
Темір ұсталары
Жер қазушылар
Дәстүрлі қазақ қоғамында әшекей бұйымдарын жасаумен айналысқан:
Бітікшілер
Темір ұстасы
Үйші
Зерлерлер
Тұрмысқа қажетті аспаптар, металл ыдыста, ертеректе қарулар жасаумен айналысқан темір өңдеуші шеберлер:
Зергерлер
Үйшілер
Ұсталар
Жер қазушылар
Дәстүрлі тұрмыстық бұйымдар, сондай-ақ сәндік қолданбалы заттар даярлау үшін пайдаланған шикізаты:
Тас пен ағаш
Сүйек пен мүйіз
Мақта мен мата
Тері мен жүн
Көшпелілер тұрмысында зират құрылыстарын тұрғызуда қолданылған құрылыс заты:
Тері
Ағаш
Тас
Темір
Суретте берілген «Тоқымашылар» картинасының авторы, қазақ тақырыбына сурет салған:
Т.Шевченко
Ш.Уәлиханов
Ә.Қастеев
Н.Хлудов
Үй кәсіпшіліктерінің ішіндегі негізгісі болған:
Киіз басу
Зергерлік
Туырлық дайындау
Сықырлауық дайындау
Киіз үйдің негізгі бөліктерінің бірі, үнемі көп адам, әсіресе әйелдер қатысуымен жасалатын:
Уық ию
Киіз үйді құрау
Киіз басу
Кереге жасау
Ою түріндегі жүнді жаймалап салу немесе киізден кесіліп алынған оюларды басу әдісімен жасалатын, еденге төсеу үшін пайдаланылатын:
Сырмақ
Текемет
Жастық
Көрпе
Текеметтерге салынатын негізгі оюлар:
Қошқармүйіз түріндегі зооморфты
Адам кейпіне келетін антропоморфты
Түрлі пішіндегі геометриялық
Өсімдіктер түріндегі ботаникалық
Текеметтерден сырмақтардың айырмашылығы:
Тек қабырғаға ілінді
Киіз үйді жабуда пайдаланылды
Сан алуан өрнектермен безендірілуінде
Хан сайлауда қолданылды
Жануартектес және өсімдіктес өрнектердің үйлесуі тән, құрастыру, жапсыру және кестелеу тәсілдерімен жасалатын қабырға кілемдері:
Тұскиіздер
Көрпелер
Сырмақтар
Текеметтер
Қазақ қолөнер дәстүріндегі әйедердің дәстүрлі кәсіпшіліктері:
Ағаш және темір ұсталығы
Тоқымашылық пен кестелеу
Күрделі оюларды ою
Киіз басу және мүйіз өңдеу
Қазақ халқында өрнек салу өнері басым болды:
ХІХ ғасырға дейін
XVIII ғасырға дейін
XVII ғасырға дейін
XX ғасырға дейін
Өрнектердің түрлерін көрсетіңіз:
Жұлдызтектес, су тектес, топырақ тектес
Тау тектес, омартатектес, антропоморфты
Геометриялық, өсімдіктектес, жануартектес, антропоморфты
Каллиграфиялық, иероглифтік, петроглифтік, руналық
Қазақтың қолданбалы өнерде зооморфтық бейнелерді қолдануы бастау алады:
Ғұндардың полихромдық стилінен
Орыстың ою-өрнектерінен
Сақтардың аңдық стилінен
Орта Азия халықтары өрнекерінен
Қазақ ою-өрнектеріндегі бағана, тас бағанның символикалық бейнесі:
«Әлемдік ағаш»
«Өміршең материя»
«Өлмейтін рух»
«Биікке өрлеу»
Қазақтың ою-өрнектеріндегі күн (шеңбер) білдірді
Қуатты, даму мен өсуді білдіреді
Аспандық жаратылыс нышанын
Энергияның тыныштықтағы нышанын
Үш дүниенің: жерасты, жербеті, аспан әлемі қосылу нышанын
Қазақтың ою-өрнектеріндегі тік сызық бейнесі білдірді
Аспандық жаратылыс нышаны
Энергияның тыныштықтағы нышаны
Қуатты, даму мен өсуді білдіреді
Материалдық әлем, тәртіп пен орнықтылықтың нышаны
Қазақтың ою-өрнектеріндегі «әлемдік ағаш» бейнесі білдірді
Әлемнің төрт тұсының, адамның төрт темпераментінің, жылдың төрт мезгілінің нышаны
Материалдық әлем, тәртіп пен орнықтылықтың нышаны
Үш дүниенің: жерасты, жербеті, аспан әлемі қосылу нышаны
Рухтың материяға енуінің (еркектік бастама) нышаны
Қазақтың ою-өрнектеріндегі көлбеу бейнесінің мәні
Рухтың материядан шығуының (әйелдік бастама) нышаны
Энергияның тыныштықтағы нышаны
Рухтың материяға енуінің (еркектік бастама) нышаны
3 санының магиялық мәні
Қазақтың ою-өрнектеріндегі айқыш бейнесінің мәні
Рухтың материяға енуінің (еркектік бастама) нышаны
Рухтың материядан шығуының (әйелдік бастама) нышаны
3 санының магиялық мәні
Әлемнің төрт тұсының, адамның төрт темпераментінің, жылдың төрт мезгілінің нышаны
Қазақтың ою-өрнектеріндегі шаршы бейнесінің мәні
Үш дүниенің: жерасты, жербеті, аспан әлемі қосылу нышаны
Энергияның тыныштықтағы нышаны
Материалдық әлем, тәртіп пен орнықтылықтың нышаны
Рухтың материяға енуінің (еркектік бастама) нышаны
Қазақтың ою-өрнектеріндегі төбесі жоғары бағытталған үшбұрышбейнесінің мәні
Қозғалыс, үдемелі күштің нышаны
Рухтың материядан шығуының (әйелдік бастама) нышаны
3 санының магиялық мәні
Рухтың материяға енуінің (еркектік бастама) нышаны
Қазақтың ою-өрнектеріндегі төбесі төмен бағытталған үшбұрыш бейнесінің мәні
Рухтың материядан шығуының (әйелдік бастама) нышаны
Рухтың материяға енуінің (еркектік бастама) нышаны
Әлемнің төрт тұсының, адамның төрт темпераментінің, жылдың төрт мезгілінің нышаны
Материалдық әлем, тәртіп пен орнықтылықтың нышаны
Қазақтың ою-өрнектеріндегі шиыршық бейнесінің мәні
Үш дүниенің: жерасты, жербеті, аспан әлемі қосылу нышаны
Аспандық жаратылыс нышаны
Қуатты, даму мен өсуді білдіреді
Қозғалыс, үдемелі күштің нышаны
Қазақтың ою-өрнектеріндегі үш бірлік бейнесінің мәні
Материалдық әлем, тәртіп пен орнықтылықтың нышаны
3 санының магиялық мәні
Энергияның тыныштықтағы нышаны
Қуатты, даму мен өсуді білдіреді
