wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

QH 11G CH2 #39-40

Total questions: 53

Worksheet time: 27mins

Name
Class
Date
1.

VI ғасырдың ортасында құрылған «түркі» аталатын тайпа одақтарының мемлекеті:

a)

Оғыз мемлекеті

b)

Қимақ мемлекеті

c)

Түрік мемлекеті

d)

Қыпшақ мемлекеті

2.

Батыс Түрік және Шығыс Түрік қағанаты болып екіге бөлінді:

a)

VII ғасыр басында

b)

VI ғасырдың ортасында

c)

V ғасырдың аяғында

d)

VIII ғасырдың ортасында

3.

Біртұтас Түрік қағанаты ыдыраған соң, Орта Азия, Жоңғария, Шығыс Түркістанның бөлігін қамтыған мемлекет:

a)

Шығыс Түрік қағанаты

b)

Батыс Түрік қағанаты

c)

Түргеш қағанаты

d)

Қимақ қағанаты

4.

Түркі жазуымен жазылған граматолардың болғандығына дәлел болатын 568 жылы оқиға:

a)

Византия императорының Түрік қағанына Қытайға қарсы одаққа шақыруы

b)

Түріктердің Орта Азияда билік құрған Жужан қағанатын мәдени экспансия жолымен жаулап алуы

c)

Түрік қағаны атынан жазылған хаттың Бейжіңге жіберіліп, Қытай императорға табысталуы

d)

Түрік қағаны атынан жазылған хаттың Константинопольге, император Юстиниан сарайына келуі

5.

Ежелгі түркілердің Орхон-Енисей жазба ескерткіштеріне жататын ауыз әдебиетінің алғашқы үлгілері саналатын жазбалар:

a)

Йолығ-тегін мен «Тоныкөк» жазбалары

b)

Керейіт руынан шыққан Тататұңғаның жазбалары

c)

Оғыздардың «Оғызнама» жыры

d)

«Қорқыт Ата» кітабы мен «Көрұғлы» жырлары

6.

Ағаш пен тасқа ойып жазуға қолайлылығымен ерекшеленген түркі әліпбиі пайда болды:

a)

VI ғасырдың ортасында

b)

VIII ғасырдың ортасында

c)

VII ғасырдың бірінші жартысында

d)

IX ғасырдың басында

7.

Көне түркі жазуын алғаш рет XVIII ғасырдың 20-жылдарында Енисей аңғарынан тапқан неміс ғалымы мен шведтің тұтқын офицері:

a)

Д.Мессершмидт, И.Страленберг

b)

Н.Ядринцев, В.Бартольд

c)

Н.Карамзин, И.Г.Ренат

d)

О.Игельстром мен И.Бухгольц

8.

Скандинавиялық руналық жазуымен ұқсастығына байланысты түркі жазуын атады: /ғылымда осы атау орнығып қалды/

a)

Таңбалық жазу

b)

Буын жазуы

c)

Ұйғыр жазуы

d)

Руналық жазу

9.

Руна жазуларын оқудың кілтін тапқан дат ғалымы:

a)

Д.Мессершмидт

b)

В.Томсен

c)

В.Бартольд

d)

Н.Ядринцев

10.

Түркілердің руналық жазулары тараған аймақ (тар)

a)

Жетісу, Шығыс Қазақстан

b)

Енисей аңғары, Моңғолия

c)

Қытай, Оңтүстік-Шығыс Азия

d)

Төменгі Еділ бойы, Дон өлкесі, Солтүстік Кавказ

e)

Шығыс Еуропа, Оңтүстік Еуропа

11.

Түркілердің соңында қалған әйгілі ең әйгілісі (лері)

a)

Бумын қаған мен ұрпақтары құрған мемлекет тарихы

b)

Білге қаған мен оның інісі, қолбасшы Күлтегінге тұрғызылған ескерткіштер

c)

Қара Еске мен Мұқанның Жужан мемлекетін тарихын талқандауы тарихы

d)

Тоныкөк құрметіне тұрғызылған ескерткіштер

e)

Оғыз қаған мен оның ұрпақтарының ерлік ісі жазылған ескерткіштер

12.

Ертедегі түркілердің руна жазуы қолданыстан шығып қалған уақыты:

a)

VII-VIII ғғ

b)

VIII-X ғғ

c)

XI-XII ғғ

d)

XII-XIII ғғ

13.

Түркілердің дәстүрлі жазуын ығыстырып шығарған тарихи оқиға:

a)

Түріктер арасында ислам діні мен араб әліпбиінің ығыстыруы

b)

Византия мемлекеті мен Иранның бірігіп Түріктерге шабуылы

c)

Түріктердің Қытай империясынан жеңілген соң рухани құлдырауға ұшырауы

d)

Түрік қағанатының Батыс және Шығыс түрік қағанаттарына бөлінуі

14.

VIII ғасырда орталығы Ертісте болған тайпалық одақ:

a)

Қыпшақ

b)

Қимақ

c)

Оғыз

d)

Қарақытай

15.

Х ғасырда «Хақан – түркілердің патшасы, хандардың ханы деген сөз» - деген дерек қалдырған ғалым:

a)

әл-Хорезми

b)

әл-Фараби

c)

Ж.Баласағұн

d)

М.Қашғари

16.

Қимақ қағаны Жанақ ибн Хакан әл-Қимақи кітап жазып, оны ХІІ ғасырда қимақ елін сипаттауда өз еңбегінде пайдаланған араб географы:

a)

ибн-Хаукал

b)

ибн-Фадлан

c)

әл-Идриси

d)

әл-Бируни

17.

Қимақтардың қола айналаларындағы бедерлер ескере отырып, ІХ-Х ғасырларда қимақтардың осы жазуды пайдаланғанын көреміз:

a)

Араб жазуын

b)

Парсы жазуын

c)

Соғды жазуын

d)

Түркі жазуын

18.

«Кейін біз қимақ аталатын тайпаға жеттік.Жазық жерде алтынды кесек күйінде шығаратын кеніш бар.Сол сияқты өзеннің ағысынан алмас та табылады.Ол жерде жазуға қалам жасайтын қамыс өседі», - деп жазған араб тілді грек ғалымы, тарихшы:

a)

Йақұт әл-Хамауи

b)

Жанақ ибн Хакан әл-Қимақи

c)

Әбу Райхан әл-Бируни

d)

Әбу Насыр әл-Фараби

19.

Қимақтар жазу үшін пайдаланған қалам жасалды:

a)

Металдан

b)

Қамыстан

c)

Көмірден

d)

Ағаш тамырынан

20.

Алғашында Қимақтар құрамында болған Қыпшақ тайпалары өлкедегі билікті қолына алған уақыт:

a)

XIV ғасыр

b)

ХІІІ ғасыр

c)

ХІІ ғасыр

d)

ХІ ғасыр

21.

Сырдарияның төменгі ағысы мен Балқаш көлінен Дунай жағалауына дейінгі ұлан-байтақ дала араб және парсы жазбаларындағы атауы:

a)

Дешті Қыпшақ (Қыпшақ даласы)

b)

Оғыз даласы

c)

Жошы ұлысы

d)

Ұлы Дала

22.

Орта ғасырларда белгісіз автор жазған екі бөлімнен тұратын қыпшақтардың сөздігі, әдеби ескерткіш:

a)

«Оғызнама»

b)

«Кодекс Куманикус»

c)

«Қорқыт ата кітабы»

d)

«Көрұғлы»

23.

«Кодекс куманикус» сөздігіндегі бірінші бөлімде қамтылған мәселе:

a)

Латын, парсы, қыпшақ тіліндегі сөз тіркестері мен сөйлемдердің лексикалық мағыналары

b)

Діни уағыздар

c)

Ислам діні және дініне дейінгі діни түсініктер

d)

Қыпшақтар мен Шығыс Еуропа халықтарының бірігіп монғолдарға қарсы күресуі туралы

24.

Түркілердің ислам дінін VIII ғасырдың алғашқы жартысында қабылдай бастағанын жазған белгілі ғалым:

a)

Л.Гумилев

b)

Н.Ядринцев

c)

В.Бартольд

d)

И.Ильминский

25.

Түркілердің ислам дінін қабылдай бастаған уақыты:

a)

IX ғасырдың басы

b)

VIII ғасырдың алғашқы жартысы

c)

VII ғасырдың басы

d)

VI ғасырдың ортасы

26.

Түркілердің жаппай ислам дініне өткен кездегі ортағасырлық мемлекет (тер)

a)

Түрік қағанаттары

b)

Оғыз мемлекеті

c)

Саманилер мемлекеті (дәуірі)

d)

Қыпшақ хандығы

e)

Қарахан мемлекеті

27.

Х ғасырдың басында Тараз қаласында ислам дінін қабылдаған Қарахан ханы:

a)

Сатұқ Боғра хан

b)

Сүлеймен Арслан

c)

Ибраһим ибн Насыр

d)

Қарахан

28.

Қарахан мемлекетінде исламды 960 жылы мемлекеттік дін деп жариялаған хан:

a)

Сатұқ Боғра хан

b)

Сүлеймен Арслан

c)

Мұса қаған

d)

Ибраһим ибн Насыр

29.

Орта ғасырларда көшпелілерді астрономия, география ғылымдары бойынша білімдері жазылған ғылыми еңбектер:

a)

Диссертациялар

b)

Дипломдар

c)

Трактаттар

d)

Атластар

30.

Әбу Насыр әл-Фарабидің өзінің білімділігі арқасында алған атағы:

a)

«Екінші ұстаз»

b)

«Ұлы философ»

c)

«Қыпшақ ғалымы»

d)

«Бірінші ұстаз»

31.

Әл-Фараби дүниеге келген, алғаш білім алған қаласы:

a)

Йасы (Түркістан)

b)

Фараб (Отырар)

c)

Шаш (Ташкент)

d)

Жаңакент (Янгикент)

32.

Әл-Фараби оқуын жалғастырған Орта Азиялық қала (лар):

a)

Іскер (Искер)

b)

Шаш (Ташкент)

c)

Самарқан

d)

Бұхара

e)

Чимги-Тура

33.

Әл-Фараби оқуын жалғастырған ірі шаһар (лар):

a)

Фараб, Сарайшық

b)

Исфахан, Хамадан

c)

Дамаск, Бағдад

d)

Алмалық, Баласағұн

e)

Халеб (Алеппо), Каир

34.

Әл-Фарабидің жетік меңгерген тілі (дері)

a)

Орыс, қытай, үнді

b)

Бербер, копт

c)

Болгар, татар, парсы

d)

Араб, парсы, грек

35.

Әл-Фарабидің әртүрлі ғылым салалары бойынша жазып қалдырған трактаттары:

a)

140-қа жуық

b)

150-ге жуық

c)

160-қа жуық

d)

170-ке жуық

36.

Әл-Фарабидің еңбегі (тері):

a)

«Қайырымды қала тұрғындарының көзқарасы», «Ғылымдар тізбегі»

b)

«Күн сағаты туралы тракттат», «Екі тілдің таласы»

c)

«Музыканың ұлы кітабы», «Бақытқа жол сілтеу»

d)

«Азаматтық саясат», «Поэзия өнері туралы», «Риторика»

e)

«Шаһнама», «Замана тарихы», «Дәрігерлік ғылымдар каноны»

37.

Әл-Фарабидің аса ірі жетістіктерге жеткен ғылым саласы (лары)

a)

Биология, зоология

b)

Математика, физика, медицина

c)

Астрономия, философия, педагогика

d)

Инженерия, картография

e)

Психология, саясаттану

38.

Әл-Фараби зерттеген грек ғалымдарының қатары:

a)

Пифагор, Аристотель

b)

Евклид, Архимед

c)

Кун-Цзы

d)

Платон

e)

Лао Цзы

39.

Әл-Фараби жан-жақты талдап зерделеген мәселесі:

a)

Музыка мәселесі

b)

Суырып салма өнері

c)

Тарихи ғылымдар

d)

Ізгілікті қоғам болмысы

40.

«Ғылым үйренуге кіріспекші кісі ...тәрбиелі, адамгершілігі мол, адал, қулық-сұмдықтан және басқа жағымсыз мінезден аулақ болуы қажет», - деп түйіндеген ғалым:

a)

Махмұт Қашғари

b)

Жүсіп Баласағұни

c)

Әбу Насыр Әл-Фараби

d)

Әбу Әли Ибн Сина

41.

Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін Әл-Фарабиді қазақ қоғамына таныстырған ғалым, академик:

a)

Ақжан Машани

b)

Әнуар Әлімжанов

c)

Әлкей Марғұлан

d)

Қажым Жұмалиев

42.

Әл-Фараби өмірден өтіп, жерленген қала:

a)

Бағдад

b)

Александрия

c)

Дамаск

d)

Константинополь

43.

ЮНЕСКО-ның шешімімен әл-Фарабидің 1150 жылдығы атап өтілген жыл:

a)

2017 ж

b)

2018 ж

c)

2019 ж

d)

2020 ж

44.

Қарахан дәуірінде дүниеге келген ортағасырлық әйгілі және танымал ғалым:

a)

Әбу Насыр әл-Фараби

b)

Махмұт Қашғари

c)

Жүсіп Баласағұни

d)

Ахмет Иүгінеки

45.

Махмұт Қашғари алғашқы білімін медреседе алған соң, оқуын жалғастырған қала (лар)

a)

Мәскеу

b)

Бұхара

c)

Самарқан

d)

Киев

e)

Мерв

46.

Махмұт Қашғаридың ел кезіп, деректер жинастырған, ұзақ жылдар бойы жүргізген ғылыми ізденістері нәтижесінде жазылған кітабы:

a)

«Ақиқат сыйы» («Хибатул Хақайқ»)

b)

«Диуани луғат-ат-түрік» (Түркі тілдерінің сөздігі)

c)

«Құтадғу білік» («Құтты білік»)

d)

«Қайырымды қала тұрғындарының көзқарасы»

47.

Түркі халықтарының тарихи-мәдени, этнографиялық және лингвистикалық материалдардың үлкен қоры жинақталған, М.Қашғаридың еңбегі:

a)

«Диуани хикмет» («Даналық кітабы»)

b)

«Құтадғу білік» («Құтты білік»)

c)

«Диуани лұғат ат-түрік» («Түркі тілдерінің сөздігі»)

d)

«Хибатул хақаиқ» («Ақиқаты сыйы»)

48.

Махмұт Қашғаридың «сөздігі» түркі халықтарының географиясы туралы құнды деректер бере отырып жазылған уақыты:

a)

IX ғ

b)

VIII ғ

c)

X ғ

d)

XI ғ

49.

Жүсіп Баласағұн дүниеге келген Қарахан мемлекетінің әкімшілік орталығы:

a)

Қашғар

b)

Отырар

c)

Самарқан

d)

Баласағұн

50.

Жүсіп Баласағұнның араб, парсы тілдерін жетік меңгерген Қарахан мемлекеттерінің қала (лары):

a)

Самарқан

b)

Үргеніш

c)

Бұхара

d)

Қашғар

e)

Алмалық

51.

ХІ ғасырда Қарахан дәуірінде түркі тілінде жазылған алғашқы туынды:

a)

«Диуани хикмет» («Даналық кітабы»)

b)

«Құтадғу білік» («Құтты білік»)

c)

«Диуани лұғат ат-түрік» («Түркі тілдерінің сөздігі»)

d)

«Хибатул хақаиқ» («Ақиқаты сыйы»)

52.

Ж.Баласағұнның айтуынша, адам мен қоғам өмірінде кездесетін зұлымдықтардың алдын алу үшін қажет нәрселер:

a)

Білім мен парасат

b)

Ақша мен байлық

c)

Мал мен мүлік

d)

Таныстық пен бауырластық

53.

Ж.Баласағұнның ел басқаратын басшы мен оның қол астындағы қызметкерлері, диқан мен малшы, қолөнершілер арасында өзара қарым-қатынас қандай болу керке деген сұраққа жауап беретін еңбегі:

a)

«Диуани хикмет» («Даналық кітабы»)

b)

«Хибатул хақаиқ» («Ақиқаты сыйы»)

c)

«Диуани лұғат ат-түрік» («Түркі тілдерінің сөздігі»)

d)

«Құтадғу білік» («Құтты білік»)