wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Қазақ тілі. Файналға дайындық (эндка сұрақтары)

Total questions: 73

Worksheet time: 37mins

Name
Class
Date
1.

Мағынасы бір тұтас, құрамын өзгертуге, басқа сөзбен алмастыруға болмайтын, бір сөздің орнына ғана жұмсалатын тіркес - … * (Баллов: 1)

a)

барлық жауап дұрыс

b)

еркін тіркес

c)

мақал

d)

фразеологизм

2.

Төмендегі біріккен сөздердің ішінен кіріккен сөзді табыңыз

a)

тасбақа

b)

бүгін

c)

қосетек

d)

қолсағат

3.

Эвфемизм табу сияқты үрейленуден туған сенімге негізделмейді, … (Баллов: 1)

a)

Сыпайыгершілік пен әдептілікке негізделеді

b)

Ресми қарым-қатынасқа негізделеді

c)

Аймақтық ерекшеліктерге негізделеді

d)

Ғылыми деректерге негізделеді


4.

Сөзжасам тәсілдерінің қайсысы іштей төрт түрге бөлінеді?

(Баллов: 1)

a)

синтетикалық тәсіл

b)

калькалау тәсілі

c)

лексика-семантикалық тәсіл

d)

аналитикалық тәсіл

5.

Ескі наным-сенім, мифтік ұғым бойынша атын атауға тыйым салынған сөздер: * (Баллов: 1)

a)

Қаңқу сөздер

b)

Тұрпайы сөздер

c)

Діни сөздер

d)

Табу сөздер

6.

Іскерлік қатынастағы қаратпа сөзді анықтаңыз.

a)

Айналайын

b)

Шырағым

c)

Қадірлі қауым

d)

Мүмкін

7.

Іскерлік қатынасқа тән сипатты көрсетіңіз:

(Баллов: 1)

a)

Еркін сипатта, бейресми жағдайда жүзеге асады

b)

Астарлы, қалжың сөздер жиі қолданылады

c)

Жоспарлы түрде, ресми жағдайда жүзеге асады

d)

Одағай, қыстырма сөздер жиі қолданылады

8.

Етістік мағыналы фразеологизмді көрсетіңіз:

(Баллов: 1)

a)

Демнің арасында

b)

Екі аяғын бір етікке тықты

c)

Жүрек жұтқан

d)

Ауыз бастырық

9.

Көркем шығармаларда қандай жағдайда варваризмдер қолдану норма болып есептеледі?

(Баллов: 1)

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

Тілде варваризмнің аудармасы, баламасы жоқ болса

c)

Автордың өз стилін, қолтаңбасын таныту үшін

d)

Кейіпкердің мәдениетін, білімін аңғарту үшін

10.

Әлеуметтік-тұрмыстық қатынастағы қаратпа сөзді анықтаңыз:

(Баллов: 1)

a)

Мәртебелі президент мырза!

b)

Қарағым...

c)

Құрметті халайық!

d)

Ханымдар мен мырзалар!

11.

Ауызекі сөйлеу тілінде ...

a)

Әдеби тілдің нормалары толық сақталмайды

b)

Әдеби тілдің нормалары толық сақталады

c)

Ым-ишара қолдануға жол берілмейді

d)

Тілдесу ресми түрде жүзеге асады

12.

Әлеуметтік-тұрмыстық қатынасқа тән сипатты көрсетіңіз:

(Баллов: 1)

a)

Ресми жағдайда жүзеге асады

b)

Тура мағыналы сөздер қолданылады

c)

Еркін сипатта, бейресми жағдайда жүзеге асады

d)

Іскерлік әдепке сай жүзеге асады

13.

Емле ережелеріне қайшы (сәйкес келмейтін) ақпаратты көрсетіңіз:

(Баллов: 1)

a)

га, см, км, м – шартты қысқартулардан кейін нүкте (.) қойылмайды

b)

Сан есіммен келетін қысқарған шартты белгілерді цифрдан бөліп тасымалдауға болмайды: 12 га, 15 см, 1987 ж.

c)

Айды, жылды, уақытты көрсететін цифрдан кейін ай атауы, «жылы», «тоқсан», «ғасыр» деген сөздер жазылса, араларына дефис қойылады: 8-наурыз, 1-қазан, 1987-жыл; ІІ-тоқсан, VІ-ғасыр

d)

Қысқарған сөздерді өз ішінен бөліп тасымалдауға болмайды: ЮНЕС-КО деп бөлуге болмайды

14.

Тілдік қолданыстан шыққан немесе сирек қоладнылатын сөздер:

a)

кірме сөздер

b)

туынды сөздер

c)

бейтарап сөздер

d)

көнерген сөздер

15.

Жаңа сөз жасауда сөздің құрамы, тұлғасы ешбір өзеріске түспей, өзгеріс сөздің мағынасында ғана болса, ол қай тәсіл?

a)

калькалау тәсілі

b)

синтетикалық тәсіл

c)

аналитикалық тәсіл

d)

лексика-семантикалық тәсіл

16.

Құрамындағы сөздердің орнын өзгертуге немесе басқа сөздермен алмастыруға бола беретін сөз тіркесі - ...

a)

фразеологизм

b)

тұрақты сөз тіркесі

c)

барлық жауап дұрыс

d)

еркін тіркес

17.

Қазақ тілінің сөзжасам жүйесінде неше тәсіл бар?

a)

3

b)

5

c)

4

d)

2

18.

Қазақтың әдет-ғұрпы бойынша жаңа түскен келін қайын жұртындағы адамдардың атын тура атамай, олардың бойындағы, мінез- құлқындағы ерекшелігіне, әулеттегі орнына орай әрқайсысына ат қою:

a)

Жаңа сөз қолдану

b)

Көнерген сөз қолдану

c)

Эвфемизм қолдану

d)

Табу сөз қолдану

19.

Эвфемизмді табыңыз

a)

Өсекші

b)

Керең

c)

Соқыр

d)

Зағип

20.

Жағымды, сыпайы, әдепті сөздерді дөрекі, анайы сөздермен ауыстырып қолдану

a)

Жарыспалы сөз

b)

Табу

c)

Дисфемизм

d)

Эвфемизм

21.

«Бетінен оты шықты» фразеологизмінің антонимдік

нұсқасын табыңыз: * (Баллов: 1)

a)

Саусағының ұшын қимылдатпады

b)

Көзді ашып-жұмғанша

c)

Төбе шашы тік тұрды

d)

Беті бүлк етпеді

22.

Өнім, егін, анықтама, сілтеме, өңдеу, сұрыптау, ондық, жүздік сөздері қай тәсіл арқылы жасалған?

a)

калькалау тәсілі

b)

синтетикалық тәсіл

c)

сөз қосарлау тәсілі

d)

сөз кірікту тәсілі

23.

Ауызекі сөйлеу стилі қолданылатын орта

a)

БАҚ

b)

Көбінесе таныс ортада, бейресми жағдай

c)

Кинотеатр, айтыс

d)

Ғылыми конференция

24.

«Құйрықты жұлдыз секілді туды да көп тұрмады» (Әбдірахман өліміне, 1895). Абайдың баласы Әбдірахманға арнаған өлеңінде "туу"

сөзін қандай мәнде қолданған?

a)

Сәбилі болу

b)

Бала табу

c)

Дүниеге келі (өмірге келу)

d)

Босану

25.

Орыс тілінен (немесе орыс тілі арқылы басқа тілден) енген мына сөздер қай тәсіл арқылы жасалған: «файл, сайт, имидж, зауыт, пошта, рөл, нөмір, тауар, әртіс, станса»?

(Баллов: 1)

a)

аналитикалық тәсіл

b)

синтетикалық тәсіл

c)

калькалау тәсілі

d)

лексика-семантикалық тәсіл

26.

Жаңа сөз жасауда сөздің құрамы, тұлғасы ешбір өзгеріске түспей, өзгеріс сөздің мағынасында ғана болса, ол қай тәсіл? * (1 Point)

a)

Аналитикалық тәсіл

b)

Лексика-семантикалық тәсіл

c)

Калькалау тәсілі

d)

Синтетикалық тәсілі

27.

Іскерлік қатынасқа тән сипатты көрсетіңіз:

a)

Одағай, қыстырма сөздер жиі қолданылады

b)

Еркін сипатта, бейресми жағдайда жүзеге асады

c)

Жоспарлы түрде, ресми жағдайда жүзеге

d)

Астарлы, қалжың сөздер жиі қолданылады

28.

Көркем әдебиет стилінде жиі қолданылатын тілдік бірліктерді көрсетіңіз:

a)

Шаблон сөздер

b)

Жаргондар, дилектизмдер

c)

мақал-мәтел, фразеологизмдер

d)

Терминдер

29.

Ауызекі сөйлеу стилінің тілдік құралдарын көрсетіңіз:

a)

Термин сөздер

b)

Диалект сөздер, варваризм, паразит сөздер

c)

Шаблон сөздер

d)

Фразеологизм, көркемдеуіш құралдар

30.

Сөйлем құрамындағы баяндауыштың қолданылу тәртібіне қатысты дұрыс анықтаманы табыңыз:

a)

«... ойлаймын» баяндауышын міндетті түрде сөйлемдің бастауышынан кейін қолдану керек

b)

«... ойлаймын» баяндауышын сөйлемдің бастауышынан бұрын қолдану керек

c)

«... ойлаймын» баяндауышын сөйлемдің соңында қолдану керек

d)

«... ойлаймын» баяндауышын сөйлемдің бастауышынан кейін қолдану керек

31.

Тілімізде бүрыннан қолданылатын кірме сөздердің аударылған нұсқасы

a)

саяжол, қасбет, тұсқағаз

b)

орындық, есік, терезе

c)

шаш, көз, қол

d)

батыр, сұлтан, би

32.

Көркем шығармаларда қандай жағдайда варваризмдер қолдану норма болып есептеледі?

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

Тілде варваризмнің аудармасы, баламасы жоқ болса

c)

Кейіпкердің мәдениетін, білімін аңғарту үшін

d)

Автордың өз стилін, қолтаңбасын таныту үшін

33.

Көнерген сөзді табыңыз:

a)

президент, депутат

b)

парақша, плагиат

c)

аға сұлтан, старшын

d)

қару, тапанша

34.

Тіркескен сөзді табыңыз

a)

жиырма бес

b)

ДНК

c)

алыс-жақын

d)

бағдаршам

35.

Біріккен сөздерді табыңыз

a)

өнеркәсіп

b)

кәсіпқой

c)

кәсіпкер табысы

d)

кәсіпкер

36.

Емле заңдылығы бойынша қысқарған сөзге дұрыс жалғанған жалғауды көрсетіңіз

a)

ҰБТ-дің нәтижесі

b)

ТМД-на қосылу

c)

ҚБТУ-ға түсу

d)

БҰҰ-нан шығу

37.

Бас изеу ым-ишарасы нені білдіреді?

a)

Жауап бере алмау, білмеу;

b)

Теріске шығару, келіспеу

c)

Таңқалу, наразы болу

d)

Құптау, мақұлдау, растау

38.

Жаратылыстану ғылымдарындағы мына терминдер қай тәсіл арқылы жасалған: «толқын, кедергі, көлем, аудан, күш, өткізгіш, қуат, өріс, сәуле, шама»?

a)

аналитикалық тәсіл

b)

лексика-семантикалық тәсіл

c)

калькалау тәсіл

d)

синтетикалық тәсіл

39.

Ауызекі сөйлеу тілінде...

a)

Әдеби тілдің нормалары толық сақталады

b)

Әдеби тілдің нормалары толық сақталмайды

c)

Тілдесу ресми түрде жүзеге асады

d)

Ым-ишара қолдануға жол берілмейді

40.

Тілдік қолданыстан шыққан немесе сирек қолданылатын сөздер:

a)

Көнерген сөздер

b)

Бейтарап сөздер

c)

Кірме сөздер

d)

Туынды сөздер

41.

Сөзжасамның қай тәсілі арқылы жасалған сөзді «Күрделі сөз» деп атайды?

a)

аналитикалық тәсіл

b)

калькалау тәсілі

c)

лексика-семантикалық тәсіл

d)

синтетикалық тәсіл

42.

Алғыс мәнін білдіретін қолданыстың қате нұсқасын көрсетіңіз:

a)

Үлкен рақмет!

b)

Көп рақмет, бақытты бол!

c)

Көп рақмет!

d)

Рақмет!

43.

Туынды сөз жасауда толық мағыналы түбір сөз бен жұрнақ қатысса, бұл сөзжасамның қай тәсілі?

a)

сөз кірістіру тәсілі

b)

синтетикалық тәсіл

c)

калькалау тәсілі

d)

сөз қосарлау тәсілі

44.

Сындық мағыналы фразеологизмді көрсетіңіз:

a)

Демнің арасында

b)

Жүрек жұтқан

c)

Екі аяғын бір етікке тықты

d)

Ауыз бастырық

45.

Эвфемизм табу сияқты үрейленуден туған сенімге негізделмейді, ...

a)

Ресми қарым-қатынасқа негізделеді

b)

Сыпайыгершілік пен әдептілікке негізделеді

c)

Аймақтық ерекшеліктерге негізделеді

d)

Ғылыми деректерге негізделеді

46.

Әлеуметтік-тұрмыстық қатынасқа тән сипатты көрсетіңіз:

(1 Point)

a)

Тура мағыналы сөздер қолданылады

b)

Ресми жағдайда жүзеге асады

c)

Іскерлік әдепке сай жүзеге асады

d)

Еркін сипатта, бейресми жағдайда жүзеге асады

47.

«Бетінен оты шықты» фразеологизмінің антонимдік нұсқасын табыңыз: * (Баллов: 1)

a)

Саусағының ұшын қимылдатпады

b)

Төбе шашы тік тұрды

c)

Беті бүлк етпеді

d)

Көзді ашып-жұмғанша

48.

Әлеуметтік-тұрмыстық қатынасқа тән сипатты көрсетіңіз: * (Баллов: 1)

a)

Іскерлік әдепке сай жүзеге асады

b)

Ресми жағдайда жүзеге асады

c)

Еркін сипатта, бейресми жағдайда жүзеге асады

d)

Тура мағыналы сөздер қолданылады

49.

Сөздің мағынасын өзгертпей, түрлендіріп қана тұрған жұрнақты көрсетіңіз.

a)

куә+гер, айып+кер

b)

жер+лес, ру+лас

c)

көл+шік, аға+тай

d)

көз+деу, есеп+теу

50.

«Қарағым, айналайын, черный көзім, Никогда не забуду айтқан сөзің» деген өлең жолдарында әдеби нормаға жат қандай тілдік бірліктер орынды қолданылған? *

a)

диалектизмдер

b)

жаргондар

c)

дисфемизмдер

d)

варваризмдер

51.

Тұрақты сөз тіркесін көрсетіңіз.

a)

Қой төлдеп жатыр.

b)

Семіздікті қой ғана көтереді.

c)

Қойдың жүні пайдалы.

d)

Қой ауызынан шөп алмас.

52.

Құлаққа түрпідей тиіп, жағымсыз, тұрпайы естілетін сөздерді сыпайы, жағымды сөздермен ауыстырып айту:

a)

Эвфимизм

b)

Дисфемизм

c)

Табу

d)

Жарыспалы сөз

53.

Екі немесе бірнеше сөз қатысып, жаңа мағыналы сөз тудыру сөзжасамның тәсілі:

a)

синтетикалық тәсіл

b)

аналитикалық тәсіл

c)

лексика-семантикалық тәсіл

d)

калькалау тәсілі

54.

Лексика-семантикалық және калькалау тәсілі арқылы жасалатын сөздер тұлғасы жағынан қалай аталады?

a)

Түбір сөз

b)

Туынды сөз

c)

Біріккен сөз

d)

Кіріккен сөз

55.

Бірнеше сөзден құралғанымен бір сөйлем мүшесі ғана болатын тілдік бірлік:

a)

Шешендік сөз

b)

Мақал

c)

Фразеологизм

d)

Еркін сөз тіркесі

56.

Тұрақты сөз тіркесін көрсетіңіз

a)

Қой төлдеп жатыр

b)

Семіздікті қой ғана көтереді

c)

Қой аузынан шөп алмас

d)

Қойдың жүні пайдалы

57.

Қазақ тілінің орфографиялық сөздігі бойынша қатесіз жазылған сөз үлгісін көрсетіңіз

a)

Почта, номер

b)

Роль, әр түрлі

c)

Мәскеу, Еуропа

d)

Евразия, завод

58.

Айтылатын ой мен сезім әсерлі бейне арқылы, көркем көріністер арқылы берілетін стиль:

a)

Көркем әдебиет стилі

b)

Ғылыми стиль

c)

Ресми-іс қағаздар стилі

d)

Публицистикалық стиль

59.

Ауызекі сөйлеу тілінде ...

a)

Әдеби тілдің нормалары толық сақталады

b)

Тілдесу ресми түрде жүзеге асады

c)

Ым-ишара қолдануға жол берілмейді

d)

Әдеби тілдің нормалары толық сақталмайды

60.

Ескі наным-сенім, мифтік ұғым бойынша атын атауға тыйым салыған сөздер

a)

Тұрпайы

b)

Табу

c)

Қаңқу

d)

Діни

61.

Төмендегі қай қос сөздің бір сыңарының мағынасы анық айқын емес?

a)

анау-мынау

b)

қыз-келіншек

c)

шай-пай

d)

мақсат-мұрат

62.

Сөзжасам тәсілдерінің қайсысы іште төрт түрге бөлінеді?

a)

калькалау тәсілі

b)

синтетикалық тәсілі

c)

лексика-семантикалық тәсіл

d)

аналитикалық тәсіл

63.

Үстеу мағыналы фразеологизмді көрсетіңіз

a)

Демнің арасында

b)

Ауыз бастырық

c)

Жүрек жұтқан

d)

Екі аяғын бір етікке тықты

64.

Бас изеу ым-ишарасы нені білдіреді?

a)

Құптау, мақұлдау, растау

b)

Жауап бере алмау, білмеу

c)

Теріске шығару, келіспеу

d)

Таңқалу, наразы болу

65.

Іскерлік қатынастағы қаратпа сөзді анықтаңыз

a)

Шырағым

b)

Қалқам

c)

Айналайын

d)

Қадірлі қауым

66.

Құрамындағы сөздердің орнын өзгертуге немесе басқа сөздермен алмастыруға бола беретін сөз тіркесі – ...

a)

фразеологизм

b)

барлық жауап дұрыс

c)

тұрақты сөз тіркесі

d)

еркін тіркес

67.

Сөз тудырушы жұрнақ арқылы жасалатын туынды сөздер қай тәсіл арқылы жасалады?

a)

синтетикалық тәсіл

b)

лексика-семантикалық тәсіл

c)

калькалау тәсілі

d)

аналитикалық тәсіл

68.

Көркем әдебиет стилінде диалект сөздер мен жагондар қандай мақсатта қолданылады?

a)

шығармадағы кейіпкерді даралау үшін

b)

барлық жауап дұрыс

c)

автордың туған өлкесін білдіру үшін

d)

оқырман үшін

69.

Үстеу мағыналы фразеологизмді көрсетіңіз

a)

Екі аяғын бір етікке тықты

b)

Ауыз бастырық

c)

Демнің арасында

d)

Жүрек жұтқан

70.

Заттық мағыналы фразеологизмді көрсетіңіз

a)

Демнің арасында

b)

Екі аяғын бір етікке тықты

c)

Ауыз бастырық

d)

Жүрек жұтқан

71.

Қарым-қатынас барысында ым-ишара қолдану қай стильге тән ерекшелік:

a)

Публицистикалық стилі.

b)

Ауызекі сөйлеу стилі;

c)

Көркем әдебиет стилі;

d)

Ресми-іс қағаздар стилі;

72.

Қазақтың әдет-ғұрпы бойынша жаңа түскен келін қайын жұртындағы адамдардың атын тура атамай, олардың бойындағы, мінез-құлқындағы ерекшелігіне, әулеттегі орнына орай әрқайсысына ат қою: * (1 Point)

a)

көнерген сөз қолдану

b)

табу сөз қолдану

c)

эвфемизм қолдану

d)

жаңа сөз қолдану

73.

Қос сөздің сыңарлары

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

Әртүрлі сөз табынан болу керек

c)

Айқын мағыналы сөз болу керек

d)

Бір сөз табынан болу керек