Қай ғасырдан бастап Россияда  және Батыс Европада университеттерінде жалпы патология пәні жүргізіле бастады.

Аурудың  себебі … болуы   мүмкін:

Патогенез дегеніміз:

Патологиялық жағдай - … 

Аурудың  әр  құрам бөлігіне  тән  сипаттаманы таңдаңыз.

1. Патологиялық үдеріс 

2. Патологиялық жағдай

3. Патологиялық жауап

а) патологиялық үдерістің пайда  болған  өзгерістер ұзақ  сақталатын  бір даму кезеңі немесе  салдары;

б) ауырғандықтың қандай да болса  бір органда дамыған құрылым және әрекеттік өзгерістері;

в) патологиялық фактордың  әсеріне   сезімталдық

Патология – “patos” грек сөзінен аударғанда

А.И.Полунин деген оқытушы ғалым жалпы патология кафедрасының  негізін қалады

Аурудың туындауына түрткі болатын жағдайлар:

Ауруды туындататын себеп:

Патология  тудыратын иммундық факторларға жатады:

Бұл кезеңде ауырған адам толық сауығып кетеді және ауру созылмалы түр алады. Кейде әртүрлі асқынулар нәтижесінде ауырған кісі өледі.

аурудың жалпы белгілерінің пайда болуынан бастап осы ауруға тән алғашқы белгілерінің дамуына дейінгі уақыт

ауру сипатын анықтау мақсатында науқастың зақымданған тканінен кесіп тексеру

Аурудың рецидиві -  деп ... аталады.

Аурудың рецидиві -  деп ... аталады.Ауру туындататын агенттің организмге жайылу жолдарын атаңыз:

Аурудың рецидиві -  деп ... аталады.Ауру туындататын агенттің организмге жайылу жолдарын атаңыз:.«Ауруды дамытатын жағдай» деген ұғымғы сәйкес келетін анықтаманы таңдаңыз:

Аурудың туындауы ... байланысты болады:

Некроздың неше турі бар :

Тірі органимзнің тіндерімен жасушалардың өлу процесі

тек осы ауру үшін тән клиникалық  белгілерінің толық  дамуымен сипатталады.

Ауру қоздырушы себептердің организмге әсер етуі мен көп ауруларға тән алғашқы белгілердің пайда болуына дейінгі аралық

Ауру белгілерін тек көзбен көріп қана қоймастан, алынған  материалды жан-жақты гистологиялық, гистохимиялық, иммуноморфологиялық, керек болғанда, электронды микроскопиялық тексер

Микроскоппен қарағанда жасушада ішкі мембрана бұзылған. Кальций тұздары мен белоктар метохондрияда жиналған, гидролитикалық ферменттер көбейген, некроздалған тіндер түсі өзгеген, жағымсыз иісі бар, тіндер тығыздалған, сұйықтығы өте көп бөлінеді, кейде мумификацияланады.

Некроздың түрі оның жиі дамитын органдарымен бірге берілген. Бұл талапқа сәйкес келмейтінін анықтаңыз:

Ағза клетка көлемінің кішірейіп,қызмет қарқынының төмендеуін немесе бүтіндей тоқтатуын 

Сұйықтығы көп тіндерде гидролитикалық ферменттердің әсерінен пайда болады

Жедел деморкациялық қабыну процесінің пайда болуы 

Атрофия морфологиялық тұрғыдан

Белгілі бір ауру тудырушы себептерге байланысты болады

Белгілі бір ауру тудырушы себептерге байланысты боладыАғза клетка көлемінің кішірейіп, қызмет қарқынының төмендеуін немесе бүтіндей тоқтауы

Шекарасы анық корінбейді, тіндердің барлығы ісінеді, нашар иіс шығарып тұрады.

қан тамырларында қан қан айналымы баяулап, ұйып қалған жағдайда дамиды.

Сүйек сынғанда гипске салынған аяқ бұлшықеттері әрекетсіздік нәтижесінде семуі

Физиологиялық сему түріне жатады

Аштықтың, нерв және эндокрин жүйелерінің ауруларының, қатерлі ісіктің салдарынан пайда болады

Некроздың сипатталған нысандарының ішінен дұрыс сипатталғанын анықтаңыз:

Ағза іштен және сырттан басылып қалғанда,ағза қызметіне талап азайғанда,зат алмасу мен трофика бұзылғанда болады?

Дистрофияның түрін дамыған орнына қарай атаңыз:

Зақымдалған тіндерде зат алмасуының бұзылуы тән патологиялық үдерісті атаңыз:

Колликвация ,бұл:

Өлі тіннің аутолизге ұшырамайтын, тірі тіндердің арасында бос жататын бөлігі

Қоршаған ортаның зиянды әсерінен ауадағы күкірт қышқылымен қандағы гемоглобин темірі реакцияға түсіп, темір сульфидын түзеді. Нәтижесінде адмның тіні қарайып күйіп кетеді.

Паренхималық майлы дистрофияның макробейнесіне … тән:

Сүйектердегі кальцийдің азаюына … себеп болады:

Гемоглобин текті пигменттер тобына … жатады:

«Тарғыл жүрек» тән үдерісті атаңыз:

Холестериннің қан тамырларына өту механизмін атаңыз:

Миокардтың майлы дистрофиясына сәйкес келетін тұжырымдарды таңдаңыз:

Миды  зерттегенде қабырғасы тот басқандай қоңыр ренді киста табылған. Кистаның қабырғасына рең берген пигментті атаңыз:

Гиперкальциемияның дамуына … себеп болады:

Майлы жүректің макробейнесіне … тән:

Бауырда паренхималық майлы дистрофияның дамуына … себеп болады:

Мына тұжырымдардың гангрена ұғымына қатыстылығы дұрысын таңдаңыз:

Некроздың түрі оның жиі дамитын органдармен бірге берілген. Бұл талапқа сәйкес келмейтінін анықтаңыз:

Некроздың сипатталған нысандарының ішінен дұрыс сипатталмағанын анықтаңыз:

Науқас 55 жыл бойы жүректің атеросклероз желеуінде дамыған созылмалы ишемиялық аурумен сырқаттанып, жүрек қызметінің созылмалы жеткіліксіздігінен өлген. Зерттегенде «тарғыл жүрек» анықталған. «Тарғыл жүректі» сипаттайтын нышандарды таңдаңыз:

 Бауырдың гидропиялық дистрофиясына … тән:

 Ірі көктамырлар жарақаттанғанда пайда болады

Микроциркулярлық арнада, қылтамырларда жергілікті қан жүрудің жиі тоқтауы. 

Тамыр ішінде қан жасушаларынан тұратын қатпарлардың пайда болуы.

Ірі көктамырлар жарақаттанғанда пайда болады

Микроциркулярлық арнада, қылтамырларда жергілікті қан жүрудің жиі тоқтауы. 

Микроциркулярлық арнада, қылтамырларда жергілікті қан жүрудің жиі тоқтауы. 

Микроциркуляция дегеніміз:  

Әр органның инфарктісіне тән нышанды таңдаңыз.

Қабынудың ең көп кездесетін себептерінің бірі

Қанның оттегіні байланыстыру қабілеті төмендегенде пайда болады.

Гипоксияның түрлері.

Оттегінің аз жеткізілуінен организмде дамитын дерттік үрдісті

Май эмболиясы

Қан кету үдерісінің себептері:

Көктамырлық толыққандылық… дамиды:

Көктамырлық толыққандылықтың түрлері:

Көктамырлық  толыққандылық үдерісінің анықтамасы:

Клеткалардың , тканьдердің зақымдалуы

Қабынудың клиникалық көрінісіне жатпайды

Белгілі бір жерде болатын жарақатқа жауап ретінде тамыр-тіндік өзгерістерімен сипатталатын патологиялық процесс

қабыну  процесін  үдететін медиаторлар  бөлінеді, гидрлиздік  және  протеолиздік  ферменттер  жасушаның құрылымдық  негізін  зақымдайды

қабыну  ошағында гидростатикалық  қысым көтеріліп,экссудация  дамиды,қанның тұтқырлығы  артады,осыдан  венада қан ағысы  баяулайды:

Қабынудың эндогенді себептері : 

Қабыну ошағында қан тамырлары қабырғаларының өткізгіштігі тым қатты көтеріліп кеткенде,тамыр сыртына фибриноген артық шығуынан пайда болатын экссудат түрі

Қабыну үрдісі дамитын кезеңдерге  жатпайды

Қабыну туындататын организмнің ішкі ықпалы

Қабыну туындататын механикалық ықпал

Қабыну туындататын биологиялық ықпал

Тыныс алу жолдарының,ішек-қарынның шырышты қабықтары қабынғанда дамитын экссудат түр

Альтерация төмендегідей ажыратылады

Жасушалардың,жасуша аралық заттардың,қан тамырларының дистрофиялық,некробиоздық,некроздық бүліністермен сипатталатын үрдіс

Қабыну  ошағында  жас жасушалар  пайда  болып,макрофагтар,мезенхималық, бұлшық  еттік ,эпителий  жасушалары көбейіп, жетіліп фиброциттерге,плазмоциттерге айналады

қанның  сұйық  бөлігі мен  жасушалық  элементтерінің    тамырлардың сыртына  шығуы

Қабыну ошағында клеткалардың көбеюі

Қабыну ошағында клеткалардың көбеюі

Жайылған іріңді қабыну

Жайылған іріңді қабынуӨту жылдамдығы тез болатын қабыну түрі

Дәнекер тін өсіп-өніп беріштенуімен аяқталатын қабынудың түрі

Дәнекер тін өсіп-өніп беріштенуімен аяқталатын қабынудың түрі

Қабыну ошағында клеткалардың көбеюі

Жайылған іріңді қабыну

Өту жылдамдығы тез болатын қабыну түрі

Дәнекер тін өсіп-өніп беріштенуімен аяқталатын қабынудың түрі

Іріңнің дененің табиғи қуыстарына жиналып қалуы

Неополь аймағынан жергілікті тұрғындардың тістеріндегі ерекшелігін байқаған ғалым:   

Тістің эмалінің метоболизм бұзылуы нәтижесінде дамитын ақау:

Шекараланған іріңді қабыну

Экссудацияның жағымсыз жағы

Пролиферативтік(продуктивтік)қабыну түріне жатпайды

Бұл кезде белоктық және минералдық зат алмасу бұзылады.Алғашында тіс мойындарында тегіс, жылтыр жолақтар пайда болады да олар біртіндеп ұлғаяды, өсе келе жылтырлығы кетіп, бұдырланып    одан әрі эмаль түгелімен жойылып дентин ашылады,эмаль жұмсарып экскаватырмен алына беретін болады. Нәтижесінде тіс түгел сынып кетуі мүмкін.Қай патологияға

Эмаль дамуының ақауы ретінде болатын,дамып келе жатқан тістегі метаболистикалық үрдістер бұзылысы салдарынан дамитын, эмальдың энамелобласттарымен қалыптасуы бұзылатын, сонымен қатар эмальды призмалардың минерализация үрдістері төмендейтін патология:

Эмальдың беткей асты бөлігінде кішене бор тәрізді сызықтар – штрихтар пайда болатын,жоғарғы жақтың тістерінің вестибулярлы беттерінде жиі кездесетін тісжегі емес зақымдану түрі:

Микроорганизмдер әсерінен пайда болған қышқылдар тісте

Суда фтордың  мөлшері 10-20 мг/литр болған кезде дамитын флюороздың ауыр түрі:

Тістің қатты тіндерінің деминерилизациясының нәтижесінде пайда болады:

Тістің эмалінің метоболизм бұзылуы нәтижесінде дамитын ақау:

Флюороздың эрозивті түрінде

Флюороздың штрихты түрінде

Тістің қатты тінінің жалпы өзгерістер негізінде байқалатын (эндокринді жетіспеушілік, жүйке жүйесінің функциональды бұзылыстар және т.б) , көбінесе жоғарғы жақ ортаңғы және бүйір күрек тістердің симметриялы бетінде, бастапқыда эрозия сопақ немесе домалақ пішінді ақау түрінде болатын, тіс сауытының шығыңқы бетінде көлденең бағытты орналасатын , түбі тегіс, жалтыр және қатты, пішіні – табақша тәрізді патологиясы

Тісжегінің неше зонасы бар:

Тістің одонтобластары зақымданады:  

Микроорганизмдер әсерінен пайда болған қышқылдар тісте      

Мына себептердің ішінен кариеске қатысы жоғын таңдаңыз:

Кариестің ақ дақ кезіне сәйкес келетін тұжырымдарды атаңыз:

Сауыт ұлпасы түбір ұлпасына бірден өтіп кетеді 

Құрамында тамырлар мен нервтер бар тіс өзегін толтырып тұратын талшықты борпылдақ дәнекер тін?

Дентиннің  негізгі бөлігі  өзгеріске  ұшырайтын тісжегі  кезеңі:

Эмаль- дентин шекарасына дейінгі  ақау пайда болып, бұнда өзгермеген дентин сау қабаты қалың болып сақталады:

Дентиннің түтікшелері кеңейген, іші бактерияға толған:

Дентиннің түтікшелері кеңейген, іші бактерияға толған:

Тіс ұясының компакты пластинкасынан тіс түбірінің цементінің арасында жататын дәнекер тінді құрылым 

Әртүрлі тітіркендіргіштердің әсерінен пайда болатын тіс ұлпасының қабыну процесі   

Ұлпаның маманданған өзіндік жасушасы 

Ұлпаның жасушалық құрамында неше қабат бар? 

Ұлпаның құрылысы  

Пульпада қандай патологиялық үдерісте одонтобластарда вакуольяла пайда болады

Пульпада қандай патологиялық үдерісте одонтобластар жойылады

Ұлпада қан айналымы бұзылып,лейкоцит араласқан ұйылмалы экссудат түзілуі пульпиттің қай түрінде болады

Ұлпа  жасушаларының ерекшелігі   

Ауыз қуысының гигиенасын толық сақтамаған жағдайда, соның салдарынан тастың жиналуынан пайда болады:

Коллагенді талшықтар қызмет атқарады 

Дәнекер тінді элементтерден тұратын гранулеманың түрі :

Жедел периодонтиттің іріңді түрінде көбейеді:

Периодонттың неше қызметі бар: 

Пульпаға түскен шіріткіш бактериялардың әсерінен пульпа қара түсті өлексе тінге 1.айналу патологиясы тән:

Пульпада қандай патологиялық үдерісте одонтобластар саны азаяды

Пародонт жүйесіне кіретін тіндер:

Организмнің иммундық жүйесіне байланысты дамитын ауруларын атайды: 

Альвеолды сүйекте минералды тұздар кездеседі :

Тіс түбірінің  цементінің құрылысы: 

Тістің тірек аппаратын құрайтын тіндердің жиынтығы:

Тісті қоршап тұрған бір-бірімен генетикалық,морфологиялық,функционалдық тығыз байланысқан тіндер комплексі:

Қанағыштықсыз, бірден пайда болатын қызыл иектегі қышу сезімі тән:

Пародонтиттің жеңіл дәрежесінде қалталар болады ма:

периодонтта грануляциялық тіндер өсіп,қызыл иекте жылан көздер қалыптасады

Тіс апексінде абсцесс қалыптасып,периодонтты лейкоциттер жайлауы қай ауруға тән:

Тамақ шайнағанда шайнау қысымын барлық тістер мен жақ сүйегіне тең бөліп тұратын пародонттың қызметі:

Қызыл иектің эпителиінің көмегімен қорғаныштық немесе сыртқы орта әсерін өткізбейтін  қызметі:

Пародонтты құрайтын талшықтар:

Tic эрозиясының клиникалық көрінісі: 

Пародонт ауруларының дамуында негізгі ролді атқарады:

тілдің кілегей қабатында экссудация патологиялық үрдісі дамуы

Ауыздың кілегей қабатындағы дамыған экссудат үдерісі бәсеңдеп пролиферация басым болуы тән;

Фибринді жұқа қабыршақ түзіліп , ол сыдырылып орнында ойық жара қалады

Қызылиектің жиегінде некроз ошақтары қалыптасып, жазыла бастағанда ойық жара пайда болады

Еріннің кілегей қабықшасында ұйылмалы экссудат жиналып , күлдіреген көпіршіктер пайда болуы тән

Ауыз қуысы шырышты қабығының некрозы қай жүйелі ауруларда кездеседі

жарақатты стоматиттерде ауыз қуысында көрінеді

Қай стоматитте анамнезінде ағзалардың созылмалы ауруларын анықтайды

жедел герпетикалық стоматиттің этиологиясы

созылмалы қайталамалы афталы стоматиттің зақымдану элементі

Ауыз қуысында  шырышты қабығы көптеген көкшіл, сұр, қөңыр, қошқыл түсті әр түрлі мөлшердегі, формадағы дақтар, саңырауқұлақтар көбейіп жарақатты некроздық процестер дамиды. Егер науқас бала болса тістердің жарып шығуы кешігеді.

Ауыз қуысының шырышты қабығы ісінген, жылтыр, бозғылт, тілдің үсті қаққа толып тұрады, дәм сезбейді, созылмалы катаральды гингивит дамиды, тіс аралық альвеолды өсінді атрофияланады, тіс мойындары ашылады, бірақ қозғалмайды, ауру өршіген кезде ауыз қуысында дистрофиялық өзгерістер дамиды.

Бұл ауру кезінде науқаста интоксикация және гиповитаминоз белгілері көрінеді, науқастың тістері құрғақ, бозарған, бетінде қолдарында жұлдызша тәрізші дақтар, кейде геморагиялық синдромдар білінеді

Ауыз қуысында міндетті түрде шырышты қабықтың гиперэмиясы, ісінуі, тілдің сарғыш- қоңыр түзілуі, тіс жегінің интенсивтілігі, катаральды стоматит, тілдің үлкеюі, қатпарлануы сияқты көріністер болады.

Ауыз қуысының гиперкератоз, эпителий десквамациясы, ерін құрғауы, гипосаливация, эйлит, каторалды гингивит, географиялық тіл дамиды

Тістің катты тіндерінің гипоплазиясы - бұл: 

Гастрит ауруында болатын ауыз қуысындағы өзгеріс

Гипертиреоз ауруында болатын ауыз қуысындағы өзгеріс

Ауыз қуысының шырышты қабығы гиперкератоз процесі дамиды, тілдің бетін қақ басқан, саңырауқұлақ тәрізді емізікшелер қызарып ісінген, соның нәтижесінде тілдің мөлдірлігі ұзарып, үлкейген. географиялық тілді көруге болады. тілдің бүйір беттерінде тістің іздері тұрады, ерінде езуліктер, сызаттар, қабыршақтар кездеседі.

Науқастың сөйлесуі қиындайды, тіліндегі емізікшелер үлкейеді, ерні тығыздалып алға шығыңқы болып тұрады, шырышты қабығы тығыз бозғылт болады, қызыл иек ерекшк өскен, тіпті тістің бетін жауып қалуы мүмкін

Гипоплазияның әлсіз деңгейі эмальда кандай өзгерістермен сипатталады?

Флюороздың бор тәрізді-қатпарлы түрі сипатталады: 

Флюороздын эрозиялык түрі сипатталады:

Tic эрозиясының клиникалық көрінісі: 

Tic эрозиясының ІІ дәрежесі: