Font size
WorksheetsOPTIka 2
Total questions: 100
Worksheet time: 2hrs 40mins
Жоғары температурада денеден шығатын сәулелер:
Монохроматты, инфрақызыл
Көрінетін
Көрінетін, инфрақызыл
Ультракүлгін, инфрақызы
Монохроматты
Жарықтың дисперсиясы:
Заттың сыну көрсеткішінің жарық жылдамдығына тәуелділігі
Сәуленің түзу сызықпен таралуы
Заттың сыну көрсеткіштерінің жарықтың толқын ұзындығына тәуелділігі
Сәуленің шағылу құбылысы
Сәуленің түзу сызықты таралудан ауытқуы
поляризацияланған жарық:
Е векторының тербеліс бағыты қандайда бір жолмен реттелген жарық.
Е тербелісі уақыт бойынша өзгеріп, оның ұшы эллипс сызады
Е жан-жаққа тең ықтималды ориентациялы
Жарық толқындары монохроматты және когерентті
Заттың сыну көрсеткішінің жарықтың толқын ұзындығына тәуелділігі.
Сәуленің қосарланып сыну құбылысы:
Кристаллға түскен сәуленің өзгермей шығуы
Кристаллға түскен сәуленің екі сәулеге ажырап шығуы
Кристаллға түскен сәуленің поляризациялануы
Кристаллға түскен сәуленің сынуы
Сәуленің түзу сызықпен таралуы
Спектрдің түрлері:
Сәуле шығару спектрі
Сұйықтық спектр
Жолақ спектр
Сәуле жұту спектр
Газдық спектр
Кристаллдың жағына толқын ұзындығы 500 пм рентген параллель шоғы түседі. 300 бұрышпен бірінші реттік максимум байқалады. Кристаллдың атомдар жазықтығы ара қашықтығын табу керек:
50 пм
50⋅10-13 нм
500 нм
500 пм
5000 пм
Жарық дисперсиясы деп:
n сыну көрсеткішінің ν жарық жиілігіне (λ толқын ұзындығына) тәуелділігін айтады
λ толқын ұзындығының v жарық жиілігіне қатынасын айтады
n сыну көрсеткішінің с жарық жылдамдығына қатынасын айтады
Жарық толқынның фазалық жылдамдығының осы толқын жиілігіне қатынасын айтады
n = f(φ)
Дисперсияның түрлері:
Жарықтық дисперсия
Фазалық дисперсия
Жиілікті дисперсия
Толқындық дисперсия
Қалыпты (нормаль), қалыпсыз (аномаль) дисперсия
Қалыпты дисперсия:
Егер тербеліс жиілігі кемігенде, яғни толқын ұзындығы кемігенде сыну көрсеткіші артатын болса, онда дисперсияны қалыпты деп атайды
Егер тербеліс жиілігі артқанда, яғни толқын ұзындығы кемігенде сыну көрсеткіші артатын болса, онда дисперсияны қалыпты деп атайды
Егер тербеліс жиілігі артқанда, яғни толқын ұзындығы артқанда сыну көрсеткіші артатын болса, онда дисперсияны қалыпты деп атайды
Аномаль дисперсия:
Егер тербеліс жиілігі артқанда, яғни толқын ұзындығы артқанда сыну көрсеткіші кемісе, онда дисперсияны аномаль деп аталады.
Егер тербеліс жиілігі кемігенде, яғни толқын ұзындығы кемігенде сыну көрсеткіші кемісе, онда дисперсияны аномаль деп аталады
Егер тербеліс жиілігі артқанда, яғни толқын ұзындығы кемігенде сыну көрсеткіші кемісе, онда дисперсияны аномаль деп аталады
Бугер-Ламберт заңы:
Егер біртекті ортаның бетіне түскен монохроматты жарық шоғының интенсивтілігі I0 болса, ортадан өткеннен кейінгі интенсивтілігі I БугерЛамберт заңымен анықталады
Егер біртекті ортаның бетіне түскен монохроматты жарық шоғының интенсивтілігі λ болса, ортадан өткеннен кейінгі интенсивтілігі I БугерЛамберт заңымен анықталады
Егер біртекті ортаның бетіне түскен монохроматты жарық шоғының интенсивтілігі n болса, ортадан өткеннен кейінгі интенсивтілігі I БугерЛамберт заңымен анықталады
Брюстер бұрышы:
Брюстер бұрышының тангенсі осы екі ортаның салыстырмалы сыну көрсеткішінің кері таңбасына тең
Брюстер бұрышының тангенсі жарық жылдамдығына тең
Жарық сәулесі екі диэлектриктің шекарасына Брюстер бұрышындай бұрышпен түскенде шағылған сәуле мен сынған сәуле арасындағы бұрыш неше градусқа тең:
90
60
30
45
2,33рад
Жарықтың қосарланып сыну құбылысы кристалдарда екі жарық толқыны таралатынымен түсіндіріледі:
Параллель толқын, оның толқындық беті сфера
Параллель толқын, оның толқындық беті эллипсоид
Өзгеше толқын, оның толқындық беті сфера
Кәдімгі толқын, оның толқындық беті эллипсоид.
Кәдімгі толқын, оның толқындық беті сфера
Эйнштейннің бірінші постулаты:
Жарықтың вакуумдағы жылдамдығы барлық инерциялдық санақ жүйесінде бірдей және тұрақты шама болады
Жарық жылдамдығының тұрақтылық принципі
Салыстырмалық принципі
Жарық жылдамдығы жарық көзі мен бақылаушы қоғалысына тәуелді емес
Әрбір әсерге оған тең, бірақ кері бағытталған қарсы әсер болады, басқаша айтқанда, екі дене бір-біріне шама жағынан тең, бағыты жағынан қарама-қарсы күштермен әсер етеді
Эйнштейннің екінші постулаты:
Қандай тәсілдер қолданғанымен абсолют қозғалысты анықтау мүмкін емес
Берілген жүйенің тыныш тұрғандығын немесе тұрақты жылдамдықпен қозғалып бара жатқандығын сол жүйенің ішінде жасалған тәжірибе арқылы біліп болмайды
Салыстырмалық принципі
Жарық жылдамдығының тұрақтылық принципі
Егер денеге сырттан күш әсер етпесе, онда ол тыныштық күйін немесе бірқалыпты түзу сызықты қозғалыстағы күйін сақтайды
Фотоэффект заңдары:
Фотоэлектрондардың максимальдi жылдамдығы түсiп тұрған жарықтың қарқындылығынан емес, оның периодына тәуелдi болады
Фотоэлектрондардың максимальдi жылдамдығы түсiп тұрған жарықтың қарқындылығынан емес, оның жиiлiгiнен тәуелдi болады
Фотоэлектрондардың минимальдi жылдамдығы түсiп тұрған жарықтың қарқындылығынан емес, оның жиiлiгiнен тәуелдi болады.
Әрбiр затқа түсiп тұрған жарықтың периоды фотоэффекттiң қызыл шекарасы деп аталатын қандай да бiр νmin жиiлiгiнен кем болса фотоэффект құбылысы байқалмайды
Әрбiр затқа түсiп тұрған жарықтың жиiлiгi фотоэффекттiң қызыл шекарасы деп аталатын қандай да бiр νmin жиiлiгiнен артық болса фотоэффект құбылысы байқалмайды.
Кирхгоф заңы:
Дененің сәуле шығарғыштық қабілетінің оның сәуле жұтқыштық қабілетіне қатынасы дененің табиғатына байланысты емес, барлық денелерге бірдей, сәуле толқын ұзындығы мен температураға тәуелді универсал функция болады, ол абсолют қара дененің сәуле шығарғыштық қабілетіне тең
Дененің сәуле шығарғыштық қабілетінің оның сәуле жұтқыштық қабілетіне қатынасы дененің табиғатына байланысты, барлық денелерге бірдей, сәуле толқын ұзындығы мен температураға тәуелді универсал функция болады, ол абсолют қара дененің сәуле шығарғыштық қабілетіне тең
Дененің сәуле шығарғыштық қабілетінің оның сәуле жұтқыштық қабілетіне қатынасы дененің табиғатына байланысты емес, барлық денелерге бірдей, сәуле толқын ұзындығы мен температураға тәуелді емес универсал функция болады, ол абсолют қара дененің сәуле шығарғыштық қабілетіне тең
Стефан-Больцман заңы:
Абсолют қара дененің энергетикалық жарқырауы термодинамикалық температураның екінші дәрежесіне тура пропорционал
бсолют қара дененің энергетикалық жарқырауы термодинамикалық температураның үшінші дәрежесіне тура пропорционал
Абсолют қара дененің энергетикалық жарқырауы термодинамикалық температураның төртінші дәрежесіне кері пропорционал
Вин заңы:
Абсолют қара дененің спектрлік сәуле шығарғыштық қабілетінің ең үлкен мәніне сәйкес келетін толқын жиілігі оның термодинамикалық температурасына кері пропорционал
Абсолют қара дененің спектрлік сәуле шығарғыштық қабілетінің ең үлкен мәніне сәйкес келетін толқын ұзындығы оның термодинамикалық температурасына тура пропорционал
Абсолют қара дененің спектрлік сәуле шығарғыштық қабілетінің ең үлкен мәніне сәйкес келетін толқын ұзындығы оның термодинамикалық температурасына кері пропорционал
Сыртқы фотоэффект үшін Энштейннің формуласы:
Фотон энергиясы:
Фотон энергиясы оның тербеліс периодымен анықталады
Фотон энергиясы оның жарық жылдамдығымен анықталады
Фотон импульсі:
Фотон массасы:
Жарықтың түсіретін қысымы:
Комптон эффектісін сипаттайтын формула
Электрон үшін Комптонның толқын ұзындығы:
Толқын ұзындығы 500 нм көрiнетiн жарық фотонының импульсiн табу керек:
1,3⋅10-27 кг⋅м\с
1,3⋅10-28 кг⋅м\с
1,3⋅10-26 кг⋅м\с
0,13⋅10-27 кг⋅м\с
0,13⋅10-22 кг⋅м\с
Фотон энергиясы, бастапқы жылдамдығы 106 м/с және 4 В потенциалдар айырымымен үдетiлген электронның кинетикалық энергиясына тең. Фотонның толқын ұзындығын анықтау керек:
1,8∙10-7 м
1,8∙10-5 м
1,8∙10-6 м
1,8∙10-6 см
1,8∙10-7 мм
Металл пластина толық ұзындығы 420 нм жарықпен жарықтандырылған, Электронның пластина бетiне шығу жұмысы 2 эВ, тежеушi потенциалдың қандай мәнiнде фототок тоқтайды:
0,96 В
0,96∙10-4 кВ
0,96∙10-7 МВ
9,6∙10-6 МВ
9,6∙10-5 МВ
Фототоктың жұмыс кезіндегі кернеуі U0 = 3,7В тең болғанда, металл бетінен ұшып шыққан фотоэлектронның максимал жылдамдығын анықтаңыз:
Фотоэффектінің қызыл шекарасы кейбір металл үшін 500 нм-ге тең. Фотоэффект тудыратын фотон энергиясының минимал мәнін табу керек:
εmin = 249эВ
εmin = 2,49эВ
εmin = 24,9эВ
εmin = 399эВ
εmin = 39,9эВ
Электромагниттік сәулеленудің корпускулалық қасиеттерін дәлелдейтін тәжірибелер:
Гейзенберг принципі
Франк- Герц тәжірибелері
Штерн- Герлах тәжірибелері
Фотоэффект
Де Бройль толқындары
Фотон қасиеттерін сипаттайтын шамалар:
Тыныштық массасы m0 = 0
Жылу ағыны сипаттайды
Дыбыс толқыны сипаттайды
Тыныштық массасы m0 ≠ 0
Классикалық объект
Қызған дененің жылулық сәулелену спектрін сипаттайтын формулалар:
Резерфорд формуласы
Планк формуласы
Шредингер формуласы
Брэг формуласы
Вульф формуласы
Планк қара дененің сәуле шығарғыштық қабілетін сипаттайтын өрнектерді қортып шығарды, сонда Планк бойынша
Жарық кванттарының энергиясы:
Қысқа толқынды жиіліктер
Қызған дене температурасын өлшегенде, қолданылатын жылулық сәулелену заңдылығына байланысты температураны үш түрге бөледі:
Оптикалық, Шексіз, Радиациялық
Шексіз, Түстік, Оптикалық
Салыстырмалы. Жылулық. Радиациялық
Абсолютті, Радиациялық, Түстік
Жарықтылық, Радиациялық, Түстік
Комптон тәжірибелерінен, шашыраған рентген сәулелерінің спектрінде мынадай қасиеттер анықталды ( λ1 - қосымша, λ0 - бастапқы):
λ1 толқын ұзындығы әрқашан λ0 ден үлкен.
Рентген сәулелері шашырамайды.
Шашыраған сәуледе тек λ0 болады.
Шашыраған сәуледе тек λ1 болады.
λ1 мәні θ шашырау бұрышына тәуелді емес.
Жарық ағынының корпускулалық (кванттық) табиғатын дәлелдейтін құбылыстар:
Интерференция
Дифракция
Фотоэффект, Қара дененің сәулеленуі.
Дисперсия
Планк гипотезасы бойынша атомдардың ішкі энергиясы:
Франк – Герц тәжірибелерінде үдетілген электрондар мен атомдардың соқтығысулары зерттелді, осыдан алынған тәуелділіктер:
Фотондардың сандық және сапалық сипаттамалары
Фотондардың пайда болуы және саны
Электрондар мен сынап атомдарының соқтығысуы
Электрондардың саңылаудағы дифракциясы
Электрондардың энергиясы мен импульс шамалары
Де Бройль толқындары:
Микробөлшектін корпускулалық қасиеттерін сипаттайды
Шеңберлі поляризацияланған
Сызықты поляризацияланған
Микробөлшектердің корпускулалық және толқындық қасиеттерін байланыстырады
Кеңістікте (вакуумда) сызықты поляризацияланады
Де Бройль толқындарының қасиеттері:
Толқын жылдамдығы бөлшек жылдамдығынан кіші
Гармоникалық тербеліске ие толқындар
Еркін кеңістікте таралғанда дисперсияға ие емес
Фазалық жылдамдығы жарық жылдамдығына тең
Фазалық жылдамдығы жарық жылдамдығынан үлкен
Электрондардың дифракциясын байқауға арналған эксперименттік тәжірибелер:
Фотоэффект
Рамзауэр – Таунсенд, Дэвиссон-Джермер, Томсон - Тартаковский
Резерфорд
Франк-Герц
Комптон эффекті, Физо - Фико
Серпімді толқынның белгілерін таңда:
Кеңістіктің белгілі бір аумағында шоғырланады
Уақыт бірлігінде кеңістікте таралады
Кеңістіктің белгілі бір аумағында жинақталады
Жылдамдық бірлігінде кеңістікте таралады
Өзімен энергия алып жүреді
Толқынды санды сипаттайтын шаманың формуласын таңда:
Электрмагниттік толқынға тән қасиетті көрсет:
Вакуумде таралады
Кеңістіктің белгілі бір аумағында шоғырланады
Уақыт бірлігінде кеңістікте таралады
Газдарда, сұйықтарда, қатты денелерде пайда болады
Кеңістіктің белгілі бір аумағында жинақталады
Тұрғын толқын тербелісінің сипаттамасын көрсет
Көлденең толқынның графигі жылдамдықпен қозғалатын синусоидамен кескінделеді.
Әр нүктесінің тербеліс амплитудасы басқа нүктелердің тербеліс амплитудаларымен бірдей болатын, бірақ әр нүктесінің тербелісі түрлі фазада өтеді
Y осінің барлық нүктелері бір уақытта тепе-теңдік қалпынан өтеді немесе ең үлкен аралыққа ауытқиды.
X осінің барлық нүктелері бір уақытта тепе-теңдік қалпынан өтеді немесе ең үлкен аралыққа ауытқиды
Тұрғын толқындар өзімен бірге энергия алып жүреді.
Допплер эффектісі бақылаушының қабылдайтын толқын жиілігінің өзгерісінің төмендегі шамаларға байланысына тәуелді
Толқын көзімен бақылаушы қозғалысының салыстырмалы уақытына
Ортаға қатысты толқын көзінің қозғалыс уақытына
Ортаға қатысты бақылаушының қозғалыс уақытына
Ортаға қатысты бақылаушының қозғалыс жылдамдығынa
Толқын көзімен бақылаушы қозғалысының салыстырмалы координатасына
Когеренттік толқындар қосылғанда тербеліс азаю үшін жол айырымы қандай болуы керек:
Малюс заңы:
Брюстер шартын көрсетіңіз:
Жарық екі ортаның шекарасына Брюстер бұрышымен түскен кезде шағылған және сынған сәулелер арасындағы бұрыш неге тең болады:
60
45
30
90
Табиғи жарық ауадан сыну көрсеткіші n = √3 -ке тең кейбір оптикалық ортаға түседі. Қандай түсу бұрышы кезінде шағылған сәуле толық поляризацияланған болады:
30
60
45
90
75
Судағы қызыл (қ) және күлгін (к) сәулелердің таралу жылдамдығын салыстыр:
Жауап біреу ғана емес
Затта жарықтың жұтылуы қай заңмен сипатталады:
Бугер заңымен
Ньютон заңымен
Ом заңымен
Малюс заңымен
Брюстер заңымен
Жарық векторының барлық бағытта тең тербелетін жарық … деп аталады
Поляризацияланған
Табиғи
Жартылай поляризацияланған
Жазық поляризацияланған
Жарық векторы тербелістерінің бағыттары қандай да бір жолмен реттелген болса, онда мұндай жарық:
Көрінетін
Табиғи
Поляризацияланған
Поляризацияланбаған
Поляризацияланған жарық интенсивтігін … бойынша анықтауға болады:
Ом заңы
Бугер заңы
Ньютон заңы
Малюс заңы
Брюстер заңы
Табиғи жарықты жазық поляризацияланған жарыққа айналдыратын құрал … деп аталады:
Спектрометр
Поляризатор
Интерферометр
Дифракциялық тор
Анализатор
Поляризациялану дәрежесін анықтауға қолданылатын құрал … деп аталады
Интерферометр
Спектрометр
Анализатор
Дифракциялық тор
Поляризатор
Табиғи жарықты поляризацияланған жарыққа түрлендіретін құрал:
Интерферометр
Спектрометр
Николь призмасы
Дифракциялық тор
Амперметр
Жарықтың поляризациялану жазықтығын бұруға қабілеттілігі бар заттар қалай аталады:
Ферромагнетиктер
Оптикалық активті
Оптикалық активті емеc
Шалаөткізгіштер
Радиоактивті
Поляризатор мен анализатордың оптикалық осьтері арасындағы бұрыш 30. Егер осьтер арасындағы бұрыш 45 болса, олардан өтетін жарық интенсивтігінің қатынасын анықта:
3,0
2,5
2,0
1,0
1,5
Температурасын 2 есе арттырғанда абсолют қара дененің энергетикалық жарықтануы қанша есе өзгереді:
4 есе арттады
2 есе артады
16 есе артады
6 есе артады
8 есе артады
Абсолют қара дене үшін Виннің ығысу заңын анықта:
Экрандағы нүктеде интерференциялық максимум байқалуы үшін, ол нүктеге келіп түсетін жарық толқынының фаза айырымы қандай болуы керек:
π
2π
2\π
π\2
π\3
Жарық сәулесі екі ортаның бөліну шекарасына 54024/-ке тең Брюстер бұрышымен түсіп тұр. Шағылған және сынған сәулелер арсындағы бұрыш неге тең
45
90
60
120
180
Оптикалық осьтері бір-біріне перпендикуляр поляризатор мен анализатор арқылы өтетін табиғи жарықтың интенсивтілігі неге тең:
Үш қырлы призма арқылы ақ жарықты жіберген кезде дисперсия спектрі алынған. Қай жарық сәулесі максималь бұрышпен сынады:
Қызыл
Күлгін
Сары
Жасыл
Көк
Қызыл сәулелер үшін көрінетін жарық спектрінің шыныдағы таралу жылдамдығы км/c. Шыныдағы қызыл сәулелер үшін сыну көрсеткішін анықтау керек:
1,53
1,54
1,50
1,52
1,51
Егер поляризатор мен анализатор арқылы өтетін табиғи жарық интенсивтілігі 8 есе кемісе, онда поляризатор мен анализатордың бас жазықтықтарының арасындағы бұрышы қандай болады:
45
60
30
0
90
Барлық жарық толқындарының ішіндегі қалыпты дисперсиясы бар ортада таралу жылдамдығы үлкен сәулені ата:
Сары
Жасыл
Қызыл
Көк
Күлгін
Жарық екі ортаның бөліну шекарасына 46024'-қа тең Брюстер бұрышымен түседі. Шағылған және сынған сәулелер арасындағы бұрыш неге тең:
45
43036'
92048'
46024'
90
Кейбір зат үшін толық ішкі шағылудың шекті бұрышы i=450 . Бұл зат үшін толық поляризация бұрышын ібртабу керек:
Абсолют қара дененің шығару спектріндегі максимумға кейбір температура кезінде λmax = 482 нм толқын ұзындығы сәйкес келеді. Т температура екі есе артқан болса, онда қандай болады
482 нм
241 нм
964 нм
500 нм
9,64∙10-7м
Люминесценция деп:
Табиғатта кездғсетін кейбір заттардың сыртқы факторлар есебінен сәуле шығару құбылысы
Қысымы азайған заттардан электр тоғы өткенде немесе кейбір заттарға электрондық сәуле түскенде олардың сәуле шығару құбылысы
Заттарда кейбір химиялық реакциялардың жүру барысында байқалады
Көрінетін немесе ультракүлгін электромагниттік сәулеленудің әсерінен байқалады
Газдардағы разряд кезінде бақылауға болады
Жарық шығару ұзақтығына қарай:
Люминесценция
Флуоресценция
Фотолюминесценция
Катодолюминесценция
Биолюминесценцияда
Резонанстық люминесценция қандай денелерде байқалады:
Газдарда
Ультракүлгін сәулелерде
Шеңбер пішіндес денелерде
Катодолюминесценцияда
Рентгенлюминесценцияда
Люминесценттік талдау деп:
Заттарда кейбір химиялық реакциялардың жүру барысында байқалады.
Қысымы азайған заттардан электр тоғы өткенде немесе кейбір заттарға электрондық сәуле түскенде олардың сәуле шығару құбылысы.
Заттарға ультракүлгін, рентген, гамма сәулелерімен және электрондар ағынымен әсер еткенде, олардан оптикалық сәулеленудің (люминесценттік жарқырау) пайда болуын айтады
Көрінетін немесе ультракүлгін электромагниттік сәулеленудің әсерінен байқалады
Газдардағы разряд кезінде бақылауға болады
Люминесценттік талдау қалай бөлінеді:
Катодолюминесценция
Фотолюминесценция
Флуоресцеция
Люминесценция
Субъективті
Люминесценция сипатталады:
Жұтылумен
Спектрмен
Шашыраумен
Жарықталумен
Шығымымен
Рекомбинациялық люминесценция деп:
Қысымы азайған заттардан электр тоғы өткенде немесе кейбір заттарға электрондық сәуле түскенде олардың сәуле шығару құбылысы
Қоздырушы энергияның әсерінен бөлініп кеткен бөлшектердің өзара бірігуі нәтижесінде пайда болатын құбылыс
Заттарда кейбір химиялық реакциялардың жүру барысында байқалады.
Табиғатта кездесетін кейбір заттардың сыртқы факторлар себебінен сәуле шығару құбылысы
Көрінетін немесе ультракүлгін электромагниттік сәулеленудің әсерінен байқалады.
Люминесценцияны зерттеу үшін оның жарқырауын тіркейтін аспап қандай:
Тауметр
Спектрофотометр
Флуорометр
Рентген түтігі
Фотопластина
Электронның шығу жұмыс 2эВ болса калий үшін фотоэфектінің қызыл шекарасы неге тең:
0,78·10-6 м
78·10-4 м
0,62·10-6 м
0,78 мкм
8 мкм
Температурасы адам денесінің температурасына тең t=370С (Т= 3100К) абсолют қара дененің сәуле шығаруының спектрлік тығыздығының максимум мәні қандай толқын ұзындығына сәйкес келеді:
0,78 м
9,3·10-6м
9,6·10-6м
9,6 мкм
78 нм
Үдеткіш потенциялы 50 кВ болатын рентген түтігі шығаратын рентген фотонының шекаралық толқын ұзындығы
4,5·10-11м
6,02м
0,025нм
0,045нм
60,2м
Аномаль дисперсия:
Егер тербеліс жиілігі кемігенде, яғни толқын ұзындығы кемігенде сыну көрсеткіші кемісе, онда дисперсияны аномаль деп аталады
Егер тербеліс жиілігі кемігенде, яғни толқын ұзындығы артқанда сыну көрсеткіші кемісе, онда дисперсияны аномаль деп аталады.
Егер тербеліс жиілігі артқанда, яғни толқын ұзындығы артқанда сыну көрсеткіші кемісе, онда дисперсияны аномаль деп аталады
Егер тербеліс жиілігі артқанда, яғни толқын ұзындығы кемігенде сыну көрсеткіші артса, онда дисперсияны аномаль деп аталады
Бугер-Ламберт заңы:
Егер біртекті ортаның бетіне түскен монохроматты жарық шоғының интенсивтілігі болса, ортадан өткеннен кейінгі интенсивтілігі I БугерЛамберт заңымен анықталады
Егер біртекті ортаның бетіне түскен монохроматты жарық шоғының интенсивтілігі n болса, ортадан өткеннен кейінгі интенсивтілігі I БугерЛамберт заңымен анықталад
Стефан-Больцман заңы:
Абсолют қара дененің энергетикалық жарқырауы термодинамикалық температураның екінші дәрежесіне тура пропорционал.
Абсолют қара дененің энергетикалық жарқырауы термодинамикалық температураның үшінші дәрежесіне тура пропорционал.
Абсолют қара дененің энергетикалық жарқырауы термодинамикалық температураның төртінші дәрежесіне кері пропорционал.
Вин заңы:
Абсолют қара дененің спектрлік сәуле шығарғыштық қабілетінің ең үлкен мәніне сәйкес келетін толқын ұзындығы оның термодинамикалық температурасына тура пропорционал.
Жарық күшінің формуласы:
Толқын ұзындығы 510 нм болатын төртінші реттегі спектр сызығына сәйкес келетін үшінші реттік дифракциялық спектрдегі сызықтық толқын ұзындығын анықта:
λ1 = 6,8 *10-9 м
λ1 = 6800нм
λ1 = 68нм
λ1 = 680нм
λ1 = 6,8*10-9 м
Гюйгенс-Френелъ принципі:
Кеңістіктің толқын жеткен нүктелері тек қана екінші реттік толқын көздері болып табылмай және олардың дифракциясының нәтижесі болып табылады
Кеңістіктің толқын жеткен нүктелері тек қана екінші реттік толқын көздері болып табылады.
Кеңістіктің толқын жеткен нүктелері тек қана екінші реттік толқын көздері болып табылмай және олардың интерференциясының нәтижесі болып табылады
Жарық толқындары келiп жеткен беттiң әрбiр нүктесi өз кезегiнде жаңа толқын көздерi болып табылмайды.
Жарық толқындары оптикалық біртекті ортада таралғанда байқалатын және геометриялық оптиканың заңдылықтарынан ауытқумен жүретін құбылыстардың жиынтығы.
Дифракциялық тор:
Дифракциялық тор толып жатқан өте жіңішке, мөлдір емес аралықтармен бөлінген көптеген саңылаулар жиынтығы болып табылады
Дифракциялық тор толып жатқан өте жуан, мөлдір емес аралықтармен бөлінген көптеген саңылаулар жиынтығы болып табылады
Дифракциялық тор толып жатқан өте жіңішке, мөлдір аралықтармен бөлінген көптеген саңылаулар жиынтығы болып табылады.
Дифракциялық тор мөлдір аралықтармен бөлінген көптеген саңылаулар жиынтығы болып табылады
Дифракциялық тор деп бiр-бiрiнен алыс, әрi параллель орналасқан тар жолақ саңлаулар жүйесiнен тұратын спектральдық құралды айтады
Вульф – Брегг формуласы:
Рентгендік спектроскопияда – егер d белгілі болса, онда θ сырғу бұрышын және m -ді өлшей отырып, түскен рентген сәулесінің v толқын жиілігін табуға болады.
d sinθ = 3mλ
Рентгендік құрылымдық талдауда - егер рентген сәулелерінің λ толқын ұзындығы белгілі болса, онда құрылысы белгісіз кристаллдық құрылымдарда дифракцияны бақылап, θ сырғу бұрышын және m -ді өлшей отырып, d -ны анықтап, заттың құрылымын біле алмаймыз.
2msinθ = dλ
Рентгендік құрылымдық талдауда - егер рентген сәулелерінің λ толқын ұзындығы белгілі болса, онда құрылысы белгісіз кристаллдық құрылымдарда дифракцияны бақылап, θ сырғу бұрышын және m -ді өлшей отырып, d -ны анықтауға болады, яғни заттың құрылымын білуге болады
Дифракциялық тор 1 мм ұзындықтағы 100 штрихқа ие. Дифракциялық тордың периоды қандай:
Дифракция торының реті деген не:
Орталық минимумның оң жағындағы спектрдің реттік нөмірі
Орталық максимумның оң жағындағы спектрдің реттік нөмірі
Орталық минимумның сол жағындағы спектрдің реттік нөмірі
Орталық минимумның центріндегі спектрдің реттік нөмірі
Орталық максимумының центріндегі спектрдің реттік нөмірі
Толқын ұзындығы 0,5 мкм монохромат жарық тік бағытта дифракциялық торға түсіп тұр. Тор төртінші ретті үлкен спектр беру үшін, тордың ең кіші периоды қандай болу керек:
8 мкм
2∙103 нм
0,2 мкм
0,1 мкм
8*103 нм
