WorksheetsБИОЛОГИЯ ВПС 3.4 (2)
Total questions: 50
Worksheet time: 11mins
Қарапайымдылардың бөліну жолы:
Мейоз
Бөлшектену
Амитоз
Строблизация
ДНҚ молекуласының екі еселенуі белгілі ретпен жүретін кезең:
ДНҚның синтезделу кезеңі
ДНҚ синтезіне дайындық кезеңі
ДНҚ синтезінің аяқталу кезеңі
Митоздың басталу кезеңі
Соматикалық дене жасушаларындағы жиынтық:
Гаплоидты
Диплоидты
Триплоидты
Анеуплоидты
Екі хроматидтен тұратын хромосома анық көрінеді:
Профаза
Метафаза
Анафаза
Телофаза
Екі сперматозоидтың бірден енуіне кедергі келтіру үшін түзілетін құрылым:
Жасуша қабықшасы
Майлы қабат
Сәулелі тәж
Жалғанаяқтар
Ретинобластоманың тұқым қуалайтын түрінің берілу жолы:
Аутосомды-рецессивті
Жыныспен тіркесіп
Қан арқылы
Аутосомды-доминантты
Қартаю проблемаларын зерттейтін ғылым:
Археология
Гельментология
Геронтология
Диетология
Балаларда аутосомды-рецессивті жолмен ұрпақтан-ұрпаққа берілетін синдром:
Гетчинсон-Гилфорд синдромы
Вернер синдромы
Даун синдромы
Клайнфельтер синдромы
"Ұзаққа созылған модификациялық өзгергіштік бірітіндеп мутациялық өзгергіштікке айналуы мүмкін" деп тұжырымдады:
Гофман мен Сонеборн
М.Зияров
Астауров
Н.И.Вавилов
Бірінші ұрпақтың бәрінде қызыл гүлдің болуы:
Ажырау заңы
Біркелкілік заңы
Тәуелсіз тұқым қуалау заңы
Тазалық заңы
Гендері жыныстық хромосомаларда орналасқан белгілер:
Жыныспен тіркескен белгілер
Аллельді белгілер
Доминантты белгілер
Рецессивті белгілер
В.Иогансен ұсынған тұқым қуалау факторларының атауы:
Хромосома
Ген
Аллель
Хроматин
Х тәрізді фигуралар-хиазмалардың пайда болуы:
Конъюгация
Компрессивтілік
Дупликация
Кроссинговер
Бір геннің организмдегі бірнеше белгілері мен қасиеттерінің дамуын анықтауы:
Плеотропия
Анеуплодия
Эпистаз
Полимерия
Көпаллельділік
Эпистаз дегеніміз:
Қандайда болсын белгінің пайда болуына бірігіп әсер ететін гендер
Жеке келгенде әсері байқалмайтын, басқа белгімен қатар келсе жаңа белгінің дамуына ықпал ететін гендер
Бір белгінің қызметін оған аллельді емес гендердің тежеуі
Бір геннің организмдегі бірнеше белгілер мен қасиеттерінің дамуын анықтауы
Бір белгінің пайда болуына жеке бір геннің әсер етуі
Кездейсоқ пайда болатын тұқым қуалайтын өзгергіштік:
Мутация
Қатерлі ісік
Канцерогендер
Мерез
Тұмау
Хромосома ұштарының жетіспеушілігі:
Инверсия
Дупликация
Дефешенсия
Транслокация
Делеция
Гаплоидты хромосомадағы гендер жиынтығы:
Генотип
Фенотип
Ген
Геном
Полип
Пластидтер құрамында болатын геннің өзгеруіне байланысты болатын мутация:
Хлорофилдік мутация
Гендік мутация
Цитоплазмалық мутация
Хромосомалық мутация
Геномдық мутация
Центромера хромосоманың бір ұшында орналасқан хромосома:
Метацентрлі
Субметацентрлі
Акроцентрлі
Телоцентрлі
Серіктік
Аутосомды немесе жыныс хромосомалар санының ауытқу салдарынан болады:
Полисомия
Гетероплоидия
Анеуплоидия
Эпистаз
Полимерия
13-жұп аутосомалар бойынша трисомияны көрсететін хромосомалық аномалия:
Патау синдромы
Даун синдромы
Эдвардс синдромы
Клайнфельтер синдромы
Шерешевский-Тернер синдромы
Сперматогонийлер біріншілік сперматоциттерге айналып, аталық сперматоциттер көлемі шамамен төрт есе ұлғаяды
Көбею кезеңі
Өсу кезеңі
Қалыптасу кезеңі
Пісіп-жетілу кезеңі
Пайда болу кезеңі
Қатерлі ісік ауруының пайда болу процесі:
Мутагенез
Овогенез
Сперматогенез
Митоз
Канцерогенез
Т.Морган өз зерттеуінде қолданған нысан:
Бал ара
Жеміс шыбыны
Жауынқұрт
Ас бұршақ
Жапырақ
Диплоидты жыныс жиынтығы-47, жыныс хромосомасы-ХХУ:
Клайнфельтер ауруы
Тек ер адамдар ауырады
Эдвардс синдромы
Қол саусақтары өте ұзын немесе өте қысқа болып келеді
Ақылы кем, аяқ-қолы шамадан тыс ұзын
Эдвардс синдромының клиникалық белгілері:
Жаңа туған қыз балаларда айқын байқалады
Салмағы өте жеңіл, иектері тегіс
Жақтары нашар дамыған, бас сүйегі мен құлақтары кішкентай
Бала жолдасының кішкентай болуы және жалғыс кіндік артериясының болуы
Оқып үйретуге болады, жазуға санауға үйрету мүмкін емес
Хромосомаішілік өзгерістерді көрсет:
Дифишенсия
Полисомия
Делеция
Инверсия
Анеуплоидия
Гендік мутация түрлері:
Дупликация
Транслокация
Полиплоидия
Доминантты
Рецессивті
Химиялық мутагендер:
Сүйектерде жинақталатын стронций
Колхицин
Гербицидтер
Никотин қышқылы
Этиленмин
Полимерия құбылысы:
Қандайда болсын белгілердің қалыптасуына бірігіп әсер ететін гендер
Супрессор J гені бар жерде доминантты С гені өз белгісін көрсете алмайды
Бір белгінің дамуын қуаттайтын бірнеше аллельді емес гендердің бірігіп қызмет атқаруы
Екі немесе бірнеше аллельді гендердің бірін-бірі толықтырып жаңа белгіні жарыққа шығаруы
Бір ген екінші генді басып, оның белгісін жойып жіберуі
Т.Морган құрметіне аталған айқасудың өлшем бірлігі:
Нанометр
Сантиметр
Морганида
Сантиморган
Километр
Генетикалық зерттеу нысаны ретінде дрозофила шыбынының алыну себебі:
Зерттеу жүргізу қолайлы
Хромосомаларының диплоидты жиынтығы төртеу
Хромосомаларының гаплоидты жиынтығы алтау
Зерттеу нысаны ретінде төрт белгісі алынады
Хромосомаларының гаплоидты жиынтығы сегіз
Жыныспен тіркескен белгілердің тұқым қуалау типінің белгілері:
Аурулар келесі ұрпақта У хромосомада көрінеді
Науқас ер адамнан тек қыздарына ғана беріледі
Науқас әйелден әрі ұлдарына, әрі қыздарына беріледі
Мерез, Соз, ЖИТС аурулары ата-анасынан берілуі мүмкін
Ауру ұрпақта Х хромосомада көрінеді
Жыныспен тіркесіп тұқым қуалайтын ауруларды көрсет:
Мерез (сифилис)
Конъюктивит
Рахит, бауыр циррозы
Дальтонизм
Гемофилия
Афлатоксин сияқты канцерогендік зат бөлетін өнімдер:
Арахис
Бидай
Балық
Темекі
Күріш
Жас балаларда кездесетін Фанкони анемиясының белгілері:
Балалардың көзінде болатын ісік ауруы
Ісік миға беріліп, балалардың өліп қалуына алып келеді
Қаңқа, әсіресе саусақ сүйектері әлсіз
Кәрі жілік құрылысы бұзылады
Сүйектерде кемік жасушалары бұзылады
Гаплоидты хромосома жиынтығы бар бір спорадан митоз жолымен екі рет бөліну нәтижесінде түзіледі:
Екі генеративті жасуша
Екі спермий
Үшеуіде спермий
Вегетативті жасуша
Бір спермий жасушасы
Партеногенез үдерісіне жатпайтын қатар:
Аналық пен аталықтың қатысуымен жүзеге асады
Жұмыртқа жасуша сперматозоидтың қатысынсыз өздігінен бөліне бастайды
Осы жолмен Б.Л.Астауров жібек құртын алды
Бақбақ, балара,қызылшаның, темекінің негізгі көбею жолы
Овогенез процесіне тән емес қатар:
Овоциттер дамуы үш кезеңнен тұрады
Даму кезеңдері: көбею, өсу, қалыптасу
Көбею кезеңінде овогониялар дамиды
Әрбір біріншілік овоциттен тек бір ғана жұмыртқа жасушасы-ірі көлемді овоцит пісіп жетіледі
Телофаза фазасына тән емес қатар:
Митоздың соңғы фазасы
Цитокинез процесі жүріп, хромосомалар екі жас жасушаға тең бөлінеді
Хромосомалардың сыртынан ядролық қабық пайда болады
Хромосома шиыршығы жазылып,бірітіндеп жіңішкеріп ұзарады
Метафаза сатысы жайлы жалған ақпарат көрсетілген ақпарат:
Хромосомалардың ширатылуы күшті жүреді
Хромосомалардың цинтромерлерінің бөліктері белгілі тәртіппен белгілі бір жазықтық бойына орналасқан
Ядрошық жойылып, жасуша орталығының центроильдері жасуша полюсіне тартылады
Әр хромосома екі хроматидтен тұрады
Шерешевский-Тернер синдромының клиникалық белгілеріне тән емес:
Шаштары қысқа, мойыны қысқа және жуан
Иектері тегіс, жақтары нашар дамыған
Жүректерінің туа біткен ақауы
Салмақтары өте жеңіл, бойлары қысқа
Геномдық мутацияға тән емес қатар:
Жасушада кездесетін плазмогендердің өзгеруіне байланысты болады
Хромосомалар санының өзгеруіне байланысты организмнің белгілері мен қасиеттерінде пайда болатын өзгергіштік
Тұтас гаплоидты жиынтықтың немесе хромосомалар санының көбеюіне немесе азаюына байланысты
Хромосомалар санының өзгеруіне байланысты полиплоидты, анеуплоидты немесе гетереплоидты организмдер деп аталады
Мутация бойынша дұрыс емес қатар:
Гендердің өзгеруіне байланысты пайда болған кездейсоқ тұқымқуалайтын өзгергіштік
Ғылымға терминін Хуго Де Фриз енгізді
Мутация нәтижесінде пайда болған ағзалар мутагендер деп аталады
Сыртқы орта факторлары мутагендер әсерінен пайда болады
Аллельді емес гендердің өзара әрекеттесуінің төрт типі ішінде артығы:
Толық емес доминанттылық
Эпистаз
Полимерия
Көпаллельділік
Кроссинговерге тән емес қатар:
Жұп хромосомалардың айқасып, Х тәрізді фигуралар немесе хиазмалардың пайда болуы
І мейоздың метафазасында жүзеге асады
Гомологті хромосомалардың ұқсас бөліктері арасындағы ажырау және қайта бірігу нәтижесінде болатын айқасу
1911 жылы Т.Морган ашқан
Дигибридті будандастыруға тән емес қататр:
Фенотиптері ұқсас өсімдіктер мен жануарлардың генотиптерін анықтау мақсатында жүргізіледі
Екі жұп қарама-қарсы белгілері бар дараларды будандастыру
F2-дегі будандар фенотипі бойынша төрт түрлі болған
Саны жағынан 9 сары, 3 сары кедір-бұдыр, 3 жасыл тегіс, 1 жасыл кедір-бұдыр фенотип түзіледі
Қартаю туралы теориялардың ішінде артығы:
М.Рубнердің "Қуатты қартаю теориясы"
И.И.Мечниковтың интоксикациялық теориясы
А.А.Богомолец қартаю себептері организмдегі ұлпааралық әрекеттің бұзылуы
Г.И.Мендель "Тәуелсіз тұқым қуалау" заңы
Биологиялық мутагендер ішінде артығы:
Гербицидтер мен пестицидтер
Колхицин
Жасушада зат алмасу процесі кезінде түзілетін ыдырау өнімдері
Сүйекте жиналатын стронций
