Тұлға – бұл қоғамдық-тарихи дамудың өнімі. Адамның қоғамдық қатынастар жйесінде алатын орны, оның орындайтын іс-әрекеті – бұл оның тұлғасының қалыптасуын анықтайтын жағдайлар. Тұлғаның қалыптасуы адамның менездемесі үшін маңызды орын алады, яғни оның мінез-құлық пен іс-әрекетінің жоғары саналы формаларын қамтамасыз етіп, оның ақиқатқа байланысты барлық қарым-қатынастырының бірлігін құрайды. Нәтижесінде адамның кез-келген реакциялары және ішкі аффективті өмірінің құрылымы оның әлеуметтік тәжірибе барысында жинақталған тұлғаның ерекшелікерімен анықталады. Сонымен, тұлға – бұл, біріншіден, әлеуметтік қатынас пен саналы әрекеттің субъектсі ретіндегі индивид. Екіншіден, бұл индивидтің жүйелі қасиеті, оның қоғамдық қатынасқа енуімен, анықталып және де біріккен әрекет пен қарым-қатынаста қалыптасып отырады.  Аталған мәтінде тұлға ерекшіліктері дәріптелген:

Адамның бұрын қабылдаған нәрселері мен құбылыс бейнелерінің, көңіл-күйлерінің ойда сақталып, қажет кезінде қайта жаңғыруы ес үрдісі деп саналады. ес адамның әр түрлі іс-әрекетерімен байланысты болып, тіршілікте аса қызмет атқаратын болғандықтан, оның түрлері мен көріністері әр қилы. естің бөлінуі адамның түрлі әрекет еркешеліктеріне байланысты жүргізіліп, олар есте қалдыру, қайта жаңғырту үрдістерімен тығыз ұштасады. Аталған мәтінде ес үрдісінің ерекшіліктері дәріптелген:

Ойлау – сыртқы дүниедегі болмыстың жалпы жанама жолмен біздің санамыздағы ең биік сатыдағы бейнесі. Ойлау адамның өмір тәжірибесі мен практикалық іс-әрекеттері нәтижесінде пайда болып, тікелей сезім үрдісінің шеңберінен әлдеқайда асып түседі. Біріншіден, ойлаудың түрі нақтылы іс-әрекет пен қимыл-қозғалыс жайындағы практикалық іспен ұштасқан. Бөбектердің ойы осы іс-әрекеттермен байланысты. Екінші, бейнелі ойлау мектеп жасына дейінгі балаларда қарқынды дамып, олардың заттарды ұстап-тұтынуы нәтижесінде қалыптасады. Олар сол заттардың бейнесін көрнекі түрде қабылдап отырады. Үшінші, абстрактылы ой. Ойлаудың бұл тұрі бойынша адамның ұғымды меңгеруі нәтижесінде пайымдау әрекеттері дамып, ғылыми түсініктері өрістейді. Берілген мәтінде ойлау үрдісінің ерекшеліктері сипатталады:

Адам санасының заттар мен құбылстарға шоғырлануын зейін деп айтамыз. Зейін адамның еркіне қарай ырықты, ырықсыз және үйреншікті болып үш түрге бөлінеді. Ырықсыз зейіннің психологиялық әдебиеттерде бірнеше синонимі бар. Кейбір зерттеулерде ол пассивті зейін, енді бір құралдарда эмоциялық зейін деп аталады. Бұл екі түрлі атау да мәні жағынан ырықсыз зейіннің ерекшелігін көрсетеді. Ырықсыз зейін нәрсеге бағытталған сананы шоғырландыру үшін ерік күшінің қажет емес екендігін білдіреді. Ырықсыз зейін деп сананың белгілі объектіге бағытталып, соған шоғырлануын айтамыз. Сана әрекеттің белгілі шарттарымен байланысты болып, бір объектіге бағытталуын ырықты зейін дейміз. Ырықты зейіннің психологиялық мазмұны адамның іс-әрекетіндегі алға қойған мақсатымен, ерік күшімен байланысты. Берілген мәтінде зейіннің ерекшеліктері сипатталады:

Кез-келген іс-әрекет күрделі де сан қырлы болып келеді. Ол адамның психикалық және физикалық қуатына әртүрлі талап қояды. Егер жеке адамда бар қасиеттер жүйесі осы талаптарға сай болса, онда іс-әрекетті табысты, әрі жоғары дәрежеде орындай алады. Аталған мәтінде қабілет деңгейлері дәріптелген:

Әр бір адам алдыңа қойған мақсатқа жету үшін ішкі немесе сыртқы кедергілерді, адамда туатын күштің арқасында жеңіп өтеді.

Аталған мәтінде ерік қасиеттері дәріптелген:

Белгілі бір адамға тән және өмір әсерлеріне жауап реакциялардың динамикасы, тонусы мен бірқалыптылығында көрініс беретін мінез-құлықтың табиғи ерекшеліктері.

Аталған мәтінде темперамент типтрі дәріптелген:

Социометрия әдісі, әсіресе орта мектеп психологтарынының ең жиі қолданатын әдістерінің бірі. Өйткені осы әдістеменің нәтижесінде психолог сынып жетекшісі мен пән оқытушыларына үлкен көмек көрсете алады, яғни олардың балалармен дұрыс бағытта жұмыс жасауы үшін бағыт-бағдар береді.

Мектепке дейінгі кезең баланың сенсорлы дамуының қарқындылығымен ерекшеленеді. Мектепке дейінгі кезең баланың сенсорлық дамуы 2 өзара байланысты жақты болады. Заттар мен құбылыстардың түрлі қасиеттерімен байланыстары жайлы ұғымның болуы және қабылдаудың жаңа әрекеттерін меңгеруі болып табылады.

Аталған мәтінде мектепке дейінгі кезеңнің ерекшеліктері дәріптелген:

Жеткіншек кезеңі – балалық шақтың соңы, балалық шақтан жастық шаққа өтпелі кезең. Жеткіншек өзін ересекпен жəне едəуір кішкентай балалармен салыстырып, өзінің бала емес, дұрысы ересек екенмін деген қорытындыға келеді. Жеткіншек өзін ересек сезініп, айналадағылардың өзінің дербестілігі мен маңыздылығын мойындағанын қалайды.

Аталған мәтінде жеткіншек жастың ерекшеліктері дәріптелген:

Балалар зейінінің қасиеттерін,  танымдық үрдістерін, тұлғалық қасиеттерін, ақыл-ойының даму деңгейін, белгілі мамандыққа икемділігін зерттеу әдістері білім беру барысында маңызды рөл атқарады. Аталған мәтінде білім беру психологияның зерттеу әдістерінің ерекшеліктері сипатталады. 

Қарым-қатнас қоғамдық өмір кұбылыстарының бірі. Бұл кұбылыс адам өмірінің, іс-әрекет жағдайларының материалдық әсерінен тарихи тұрғыда пайда болады. Біріккен іс-әрекет еңбек негізінде адамдарда қарым-қатынас қажеттілігі пайда болады.

Аталған мәтінде қарым-қатынастың ерекшеліктері дәріптелген:

Тәрбиелеу объектісі ретінде әдетте жеке баладан гөрі, әртүрлі сипаттар бойынша біріктірілген, балалардың әртүрлі топтары қарастырылады. Адам тұлға ретінде топта қалыптасады, топ ішіндегі қатынастарды тікелей көрсететін амалданған көрсеткіш. Тұлға үшін топтың маңыздылығы мынада: топ – белгілі бір әрекеттер жүйесі. Топтың өзі белгілі бір әрекет түрінің субъектісі болады және сол арқылы қоғамдық қатынастардың жүйесіне енеді.

Аталған мәтінде топ және ұжымдағы тұлғааралық қатынастардың ерекшеліктері дәріптеледі.

Іс-әрекет адамның өмір жолын анықтайды. Психика мен іс-әрекет арасында күрделі ара қатынас бар. Бір жағынан, психика іс-әрекетте қалыптасады және көрініс танытады, екінші жағынан – психика іс-әрекетті реттеп отырады.

Аталған мәтінде іс-әрекеттің ерекшеліктері дәріптеледі.

Адамның сөйлеу әрекеті түрлі белгілеріне қарай бірнеше түрге бөлінеді. Сөйлеудің адамдар әрекетінде жетекші қызмет атқаратын түрі – коммуникативті сөйлеу. Ол күнделікті қарым-қатынас барысында кеңінен қолданылады. Сөйлеу ойлау үрдісімен тығыз байланысты.

Аталған мәтінде сөйлеу үрдісінің ерекшеліктері дәріптеледі.

Түйсік – біздің айналамызда, ішкі жан дүниемізде не болып жатқаның хабарлап отыратын қарапайым психикалық үрдіс. Түйсік қарапайым психикалық үрдіс деп аталғанымен, ол – адамның шындық пен болмысты дұрыс бейнелеуіне мүмкіндік тудыратын мидың бейнелеу қызметі.

Аталған мәтінде түйсік үрдісінің ерекшеліктері дәріптеледі.

Қабылдау – затты тұтас бейнелеуге бейімді үрдіс. Түйсікке қарағанда, қабылдау – шындықты бейнелеудің неғұрлым жоғары формасы. Сонымен, қабылдау дегеніміз – заттар мен құбылыстардың өз қасиеттері және бөлшектері жиынтығымен қосылып, сезім мүшелеріне тікелей әсер етуі кезіндегі тұтас түрде бейнеленуі. Қабылдаудың физиологиялық негізі – үлкен ми сыңарлары қабығындағы күрделі шартты рефлекторлық байланыстар, олар сыртқы тітіркендіргіштерден келетін қозулардың бірігуі арқылы жүзеге асады.

Аталған мәтінде қабылдау үрдісінің ерекшеліктері дәріптеледі.

Кіші мектеп жасындағы балалық кезеңі — балалардың жеке тұлғасының әріқарай дара-психологиялық дамуы және әлеуметтік-адамгершілік сапаларының қалыптасуы процесі.

Аталған мәтінде кіші мектеп жасындағы балалардың психологиялық ерекшеліктері сипатталады.

Күнделікті қызмет барысында жеке адам немесе түрлі топтар (әріптес, ұжым, студенттер, оқушылар.б.), бұқара көпшілікпен жұмыс жасайтын мамандар үшін, қарым-қатынастың психологиялық ерекшеліктер мен заңдылықтарын жетік білу кәсби қызмет табыстылығының алғышарты болып табылады.

Аталған мәтінде қарым-қатынастың психологиялық ерекшеліктері сипатталады.